65 ปี รัฐประหาร 2490 อำมาตย์ครองเมือง

จาก Red Power ฉบับที่ 30 เดือน พฤศจิกายน 2555

หลังปฏิวัติ 2475 กษัตริย์ต้องอยู่ใต้รัฐธรรมนูญ คณะราษฎรบริหารประเทศปีเศษก็เกิดกบฏบวรเดชซึ่งเป็นการโต้กลับของฝ่ายเจ้าและขุนนางระบอบเก่านำกำลังทหารจากหัวเมืองหมายยึดอำนาจคืน แต่ลงเอยด้วยการถูกปราบปราม หลังเหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้พันโทหลวงพิบูลสงคราม ผู้บัญชาการการปราบปรามก้าวขึ้นมามีบทบาทสำคัญและขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเวลาต่อมา ขณะที่ความสัมพันธ์ระหว่างคณะราษฎรกับ ร.7 เสื่อมทรามลง สองฝ่ายหวาดระแวงกันมากขึ้นและต่อมาเกิดความขัดแย้งในการต่อรองขอเพิ่มพระราชอำนาจมากเกินกว่าคณะราษฎรจะยอมได้ ทำให้ ร.7 สละราชสมบัติ เมื่อรัชกาลที่ 8 ขึ้นครองราชย์ รัชสมัยของพระองค์นับว่าความสัมพันธ์ระหว่างกษัตริย์กับคณะราษฎรมีความราบรื่นและทรงเป็นแบบอย่างที่ดีของกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญประชาธิปไตย

สงครามโลกครั้งที่ 2  จอมพล ป.พิบูลสงคราม นำประเทศเข้าสู่สงครามด้วยการเข้าร่วมกับญี่ปุ่นจนเกิดขบวนการเสรีไทยขึ้นต่อต้าน เสรีไทยเป็นการร่วมมือกันของหลายฝ่ายรวมทั้งฝ่ายเจ้าที่เคยเป็นศัตรูกับคณะราษฎร ปลายสงครามจอมพล ป.พ้นจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและผู้บัญชาการทหารสูงสุด โดยฝีมือของคณะราษฎรสายพลเรือนที่นำโดยปรีดี พนมยงค์ ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ หลังจากนั้นเจ้าและขุนนางที่เป็นนักโทษการเมืองตั้งแต่ปี 2476 เป็นต้นมาก็ได้รับการปลดปล่อยและนิรโทษกรรมโดยการผลักดันของนายปรีดี โดยหวังว่าบรรดาเจ้าและขุนนางที่เคยเป็นศัตรูกันมาตั้งแต่การปฏิวัติ 2475 จะละทิ้งความบาดหมางและหันมาร่วมมือกันพัฒนาประเทศ ปัญหาเฉพาะหน้าช่วงหลังสงครามคือการรักษาเอกราชไม่ให้ไทยเป็นผู้แพ้สงคราม นายปรีดีจึงสนับสนุน ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช ซึ่งเป็นเจ้าคนหนึ่งในขบวนการเสรีไทยให้รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี โดยหวังจะให้มีบทบาทในการแก้ปัญหาเอกราช รวมทั้งเป็นการสมานรอยร้าวกับฝ่ายเจ้า แต่ต่อมาทั้งสองก็ขัดแย้งกันในการดำเนินนโยบายดังกล่าว ไม่นาน ม.ร.ว.เสนีย์ก็ยุบสภาและกลายเป็นศัตรูคนสำคัญของนายปรีดีในเวลาต่อมา

การเมืองหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 มีลักษณะเปิดกว้าง เริ่มมีพรรคการเมืองเกิดขึ้นอย่างจริงจัง ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช และพวกได้ก่อตั้งพรรคก้าวหน้า โดยเป็นพรรคที่มีอุดมการณ์กษัตริย์นิยมหรือนิยมเจ้า(Royalism) มีเป้าหมายชัดเจนในการทวงคืนสถานะเดิมที่สูญเสียไปหลังจากปฏิวัติ พ.ศ. 2475 ช่วงนี้เองที่กลุ่มกษัตริย์นิยมอันได้แก่เจ้าและขุนนางในระบอบเก่าค่อยๆฟื้นตัวอย่างจริงจัง อย่างไรก็ตามได้เกิดความขัดแย้งกันขึ้นในคณะราษฎรสายพลเรือนโดยเฉพาะระหว่างนายควง อภัยวงศ์ กับนายปรีดี พนมยงค์ โดยนายควงไม่เห็นด้วยตั้งแต่นายปรีดีสนับสนุน ม.ร.ว.เสนีย์ เป็นนายก ต่อมาหลังการเลือกตั้งนายปรีดีสนับสนุนนายดิเรก ชัยนาม ให้เป็นนายกรัฐมนตรี เพราะเห็นว่ามีความเหมาะสมเนื่องจากมีงานสำคัญที่ต้องเจรจากับต่างประเทศหลังสงคราม แต่นายควงก็ชนะโหวตในสภาผู้แทนราษฎรได้เป็นนายกรัฐมนตรีและตั้งคณะรัฐมนตรีที่ประกอบด้วยฝ่ายอนุรักษ์นิยมเกือบทั้งหมด แต่อยู่ได้เพียงเดือนเศษก็ต้องลาออกเพราะแพ้การลงมติ หลังจากนั้นนายปรีดีได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่ง ความพ่ายแพ้ของนายควงนำไปสู่การรวบรวมผู้ที่เป็นศัตรูกับนายปรีดีโดยเฉพาะพวกนิยมเจ้า ขุนนางเก่า และสมาชิกคณะราษฎรบางส่วน ตั้งพรรคประชาธิปัตย์เพื่อสู้กับฝ่ายนายปรีดี โดยมีบุคคลสำคัญ เช่น นายควง อภัยวงศ์ ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช รวมทั้ง ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ที่ยุบพรรคก้าวหน้ามารวมกับประชาธิปัตย์ ฯลฯ การต่อสู้ของสองฝ่ายเป็นไปอย่างเข้มข้นนับแต่นั้น

 

รัฐประหาร 2490 : อำมาตยาธิปไตยรุ่นแรก

                      หลังประกาศใช้รัฐธรรมนูญ 2489 มีการเลือกตั้งใหม่ นายปรีดีได้รับเลือกเป็นนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง แต่ไม่ทันจะแต่งตั้งคณะรัฐมนตรีก็เกิดเหตุสวรรคตของรัชกาลที่ 8 นายปรีดีจึงลาออกแต่ได้รับเลือกเป็นนายกอีกครั้งแต่ก็ต้องลาออกอีกครั้งในอีกสองเดือนต่อมา หลังจากนั้นรัฐสภาก็เลือกพลเรือตรีถวัลย์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ให้เป็นนายกรัฐมนตรีและอยู่ในตำแหน่งประมาณ 9 เดือน ก็ต้องลาออก แต่ได้รับเลือกกลับมาอีกครั้งและอยู่ในตำแหน่งห้าเดือนเศษจนเกิดรัฐประหาร 8 พฤศจิกายน 2490 โดยที่กรณีสวรรคตถูกหยิบยกนำมาป้ายสีทางการเมืองนายปรีดีว่าเป็นผู้เกี่ยวข้องกับการปลงพระชนม์ ร.8 ทำให้ฝ่ายนายปรีดีเสียหายอย่างหนัก ซึ่งพรรคประชาธิปัตย์มีบทบาทสำคัญในเรื่องนี้ รวมทั้งนำมาเป็นส่วนหนึ่งของการอภิปรายไม่ไว้วางใจรัฐบาลพลเรือตรีถวัลย์ 7 วัน 7 คืน และกรณีสวรรคตก็กลายเป็นข้ออ้างในการทำรัฐประหาร รัฐประหารครั้งนี้สำเร็จลงได้ด้วยความร่วมมือกันของแกนหลักอย่างกองทัพบกและฝ่ายนิยมเจ้าที่ฟื้นคืนชีพและกลับมาทวงคืนอำนาจ

                      รัฐประหาร 2490 : การกลับมาทวงอำนาจคืนของกองทัพบก

                      สองปีเศษหลังสงคราม การเมืองไทยไร้เสถียรภาพอย่างมาก มีรัฐบาลบริหารประเทศถึง 8 ชุด รัฐบาลพลเรือตรีถวัลย์เป็นชุดสุดท้ายก่อนเกิดรัฐประหารซึ่งต้องประสบวิกฤติจนแทบจะล่มสลาย เพราะความแตกแยกภายในฝ่ายสนับสนุนรัฐบาล การต่อต้านจากประชาธิปัตย์ เศรษฐกิจตกต่ำ ความไม่สงบของบ้านเมือง โดยเฉพาะกรณีสวรรคต ร.8 ทำให้ภาพพจน์ของรัฐบาลเสียหายเกินเยียวยาและกลายเป็นจุดแตกหักที่ทำให้การเมืองผันแปรออกนอกวิถีทางรัฐธรรมนูญและมีส่วนสำคัญให้ทหารตัดสินใจทำรัฐประหาร ซึ่งแนวคิดการทำรัฐประหารแพร่หลายในกองทัพตั้งแต่หลังการสวรรคตเป็นต้นมา

                      แรงผลักดันการรัฐประหารเกิดจากความไม่พอใจของทหาร หลังจอมพล ป. สิ้นสุดอำนาจ อิทธิพลของจอมพล ป.ทั้งทางวัฒนธรรมและทางทหารถูกขจัดออกไป นโยบายชาตินิยมถูกยกเลิก กองทัพบกถูกลดบทบาท จอมพล ป.ถูกปลดจากผู้บัญชาการทหารสูงสุด การปลดและโยกย้ายนายทหารคนสำคัญ การยุบเลิกหน่วยงานและปลดประจำการทหารเป็นจำนวนมาก การลดงบประมาณ ความรู้สึกว่ากองทัพถูกเหยียดหยามขณะที่เสรีไทยที่ได้รับการยกย่องเป็นผู้ปลดปล่อยประเทศไทย ความหวาดระแวงที่รัฐบาลมีเสรีไทยซึ่งเป็นกองกำลังติดอาวุธให้การสนับสนุน ผู้นำกองทัพถูกดำเนินคดีอาชญากรสงคราม ล้วนสร้างความไม่พอใจแก่ทหารอย่างยิ่ง รัฐธรรมนูญใหม่ 2489 ห้ามทหารดำรงตำแหน่งทางการเมืองยิ่งทำให้อำนาจหลุดมือไปอยู่กับพลเรือน เป็นครั้งแรกที่กองทัพสูญเสียบทบาทนำนับแต่รัฐประหาร 20 มิ.ย. 2476 เป็นต้นมา การสิ้นยุคจอมพล ป.จึงเหมือนกับการสิ้นสุดยุคแห่งชัยชนะและเกียรติภูมิของกองทัพ จึงไม่เป็นการยากที่ทหารจะร่วมมือกับฝ่ายอนุรักษ์นิยมทำรัฐประหาร

                      การฟื้นตัวของฝ่ายนิยมเจ้าและบทบาทในการสนับสนุนรัฐประหาร

                      รัฐประหาร 8 พ.ย. 2490 สำเร็จลงได้สาเหตุสำคัญมาจากการสนับสนุนของฝ่ายนิยมเจ้า ก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลงไม่นานฝ่ายนิยมเจ้าฟื้นตัวอย่างช้าๆ หลังจากที่นายปรีดี พนมยงค์ ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน ได้ผลักดันให้มีการปลดปล่อยและนิรโทษกรรมนักโทษการเมืองตั้งแต่ปี 2476, 2478 และ 2481 หนึ่งในนั้นคือนายรังสิตประยูรศักดิ์ รังสิต ณ อยุธยา ได้กลับมาเป็นพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนชัยนาทนเรนทร พร้อมกับได้คืนพระราชอิสริยยศและเครื่องอิสริยาภรณ์ตามเดิม เมื่อฝ่ายนิยมเจ้า ขุนนางเก่า ตลอดจนผู้ที่เคยเป็นปฏิปักษ์กับคณะราษฎรถูกปลดปล่อย ประกอบกับบรรยากาศการเมืองเปิดกว้าง รัฐธรรมนูญ 2489 ไม่กีดกันเจ้าอีกต่อไป เจ้านายเชื้อพระวงศ์และฝ่ายตรงข้ามคณะราษฎรต่างเดินทางกลับประเทศ พวกเขากลับมามีบทบาททางการเมืองอีกครั้งในฐานะปัญญาชนและนักการเมือง

ฝ่ายนิยมเจ้าส่วนใหญ่ไม่ต้องการรื้อฟื้นสมบูรณาญาสิทธิราชย์ด้วยตระหนักดีว่าเป็นไปไม่ได้และไม่จำเป็นอีกต่อไป แต่ต้องการเพิ่มพระราชอำนาจของกษัตริย์ให้มากขึ้นและรื้อฟื้นเกียรติยศของราชวงศ์กลับคืน(สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ, 2550) แต่มีเจ้าบางส่วนต้องการทวงคืนทรัพย์สินของ ร.7 ต้องการรื้อฟื้นสมบูรณาญาสิทธิราชย์ด้วยการขอให้อังกฤษและอเมริกาสนับสนุน รวมทั้งต้องการเปลี่ยนการสืบราชสันตติวงศ์จากสายราชสกุลมหิดลมาเป็นสายราชสกุลจักรพงษ์ด้วยการกดดันให้ ร.8 สละราชสมบัติ ความแตกต่างทางความคิดนี้นำไปสู่ความแตกแยกในหมู่เจ้า เมื่อ ร.8 สวรรคตทำให้การช่วงชิงอำนาจเข้มข้นขึ้น  มีการขับเคี่ยวกันในการแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ กรมขุนชัยนาทนเรนทรซึ่งเป็นตัวแทนของสายราชสกุลมหิดลเป็นฝ่ายมีชัยเหนือฝ่ายพระนางเจ้ารำไพพรรณี โดยได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์คู่กับพระยามานวราชเสวีซึ่งเป็นตัวแทนรัฐบาล(ณัฐพล ใจจริง, 2552)

เจ้าคนสำคัญที่มีบทบาททางการเมืองหลังสงคราม ได้แก่ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช, ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช, พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าธานีนิวัต อดีตเสนาบดีกระทรวงธรรมการสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ต่อมาได้รับการแต่งตั้งเป็นองคมนตรีและประธานองคมนตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนชัยนาทนเรนทร หลังพ้นโทษและได้รับฐานะฐานันดรศักดิ์คืนแล้ว ต่อมาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และมีบทบาทสำคัญในการลงพระปรมาภิไธยรัฐธรรมนูญเผด็จการ พ.ศ. 2490 ซึ่งทำให้การรัฐประหารมีความชอบธรรมและได้ชัยชนะในที่สุด

ก่อนรัฐประหารมีการใช้กรณี ร.8 สวรรคตทำลายฝ่ายนายปรีดีและรัฐบาลอย่างหนัก มีโทรศัพท์ลึกลับปล่อยข่าวตามสถานทูตในกรุงเทพและหน่วยทหารว่า ร.8 ถูกลอบปลงประชนม์ ทูตอังกฤษรายงานว่าพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์หนึ่งเสด็จมาพบและแจ้งว่า ร.8 ถูกลอบปลงพระชนม์โดยพวกนิยมสาธารณรัฐ และขอร้องให้อังกฤษช่วยคุ้มครองพระราชวงศ์ สถานทูตอังกฤษและสหรัฐอเมริกาถูกใช้เป็นที่ปล่อยข่าวโจมตีนายปรีดี หลังการสวรรคตสองวันพระองค์เจ้าธานีนิวัตเสด็จไปแจ้งแก่ทูตอังกฤษว่า ร.8 ถูกลอบปลงประชนม์แต่รัฐบาลปรีดีกลับแถลงว่าเป็นอุบัติเหตุ และเกรงว่าพระมหากษัตริย์องค์ใหม่จะไม่ได้ขึ้นครองราชย์เพราะมีนักการเมืองต้องการสถาปนาสาธารณรัฐ นอกจากนั้น ม.ร.ว.เสนีย์ ได้ส่งภรรยาและหลานมายังสถานทูตและหล่าวหานายปรีดีว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการสวรรคต(ณัฐพล ใจจริง, 2552)

กรณีสวรรคตถูกใช้เป็นเครื่องมือทำลายล้างฝ่ายนายปรีดีจนเกิดกระแสต่อต้านรัฐบาลอย่างรุนแรง เกิดข่าวลือรัฐประหาร กรณีสวรรคตกลายเป็นเงื่อนไขให้เกิดความร่วมมือระหว่างฝ่ายนิยมเจ้ากับฝ่ายจอมพล ป. สถานทูตสหรัฐรายงานว่า ม.ร.ว.เสนีย์ ได้เข้าพบจอมพล ป. ชักชวนให้ร่วมมือกับประชาธิปัตย์กำจัดนายปรีดีและพวกออกจากการเมือง รวมทั้งรายงานว่านายควงร่วมมือกับจอมพล ป. โดยจอมพล ป.อาจให้ประชาธิปัตย์จัดตั้งรัฐบาล นอกจากนั้นยังมีการรายงานข่าวในหนังสือพิมพ์อย่างต่อเนื่องว่านักการเมืองฝ่ายนิยมเจ้าเข้าพบจอมพล ป.อย่างลับๆ(ณัฐพล ใจจริง, 2552)

การปลดปล่อยและนิรโทษกรรมฝ่ายนิยมเจ้าหลังสงครามทำให้ความขัดแย้งกับคณะราษฎรกลับมาปะทุอีกครั้ง เพราะฝ่ายนิยมเจ้ายังมีความเจ็บแค้นเกินกว่าจะอภัยได้  ขณะที่กลุ่มจอมพล ป.ที่ส่วนใหญ่เป็นทหารต้องการทวงอำนาจคืน การร่วมมือกับฝ่ายนิยมเจ้าทำรัฐประหารเพื่อกำจัดนายปรีดีและพวกจึงมิอาจหลีกเลี่ยงได้  

 

รัฐธรรมนูญกษัตริย์นิยม พ.ศ. 2490 และ 2492 : พิมพ์เขียวอำมาตยาธิปไตย

                      รัฐประหาร 8 พ.ย. 2490 ไม่อาจสำเร็จได้หากปราศจากการสนับสนุนของฝ่ายนิยมเจ้าโดยเฉพาะพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนชัยนาทนเรนทร ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ โดยเป็นผู้สำเร็จราชการเพียงคนเดียวจากสองคนที่ลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญ(ฉะบับชั่วคราว) พ.ศ. 2490 ส่วนพระยามานวราชเสวี ผู้สำเร็จราชการอีกคนไม่ยอมลงนามและหลบหนีออกจากบ้านไป(สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ, 2550) การลงนามดังกล่าวขัดแย้งกับประกาศของประธานรัฐสภาแต่งตั้งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ที่ระบุว่า “โดยมีข้อตกลงว่า ในการลงนามในเอกสารราชการนั้น ให้ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ทั้งสองเป็นผู้ลงนาม” (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 63 ตอน 45ก, 25 มิถุนายน 2489)   

                      รัฐประหาร 8 พ.ย. 2490 ได้ทำลายระบอบรัฐธรรมนูญ เป็นจุดเริ่มต้นของเผด็จการอำนาจนิยมที่กองทัพมีอำนาจอีกครั้งและเป็นการปลดปล่อยพลังอำนาจฝ่ายนิยมเจ้าให้กลับมารื้อฟื้นสถานะและพระราชอำนาจของกษัตริย์ ดังที่จอมพล ป. ให้สัมภาษณ์ว่า “รัฐประหารครั้งนี้คณะทหารอยากเปลี่ยนรัฐบาล จะเพิ่มอำนาจพระมหากษัตริย์ให้มากขึ้น ท่านจะได้โอกาสช่วยดูแลบ้านเมือง”

                      รัฐธรรมนูญ(ฉะบับชั่วคราว) พ.ศ. 2490  : รัฐธรรมนูญกษัตริย์นิยมฉบับแรก

                      การยึดอำนาจเป็นหน้าที่ของฝ่ายทหารแต่การร่างรัฐธรรมนูญตกอยู่ในกำมือของฝ่ายนิยมเจ้าหรือกษัตริย์นิยม รัฐธรรมนูญ 2490 ถูกร่างขึ้นก่อนรัฐประหารโดยผู้เชี่ยวชาญกฎหมายของฝ่ายนิยมเจ้า ประกอบด้วย พระยาลัดพลีธรรมประคัลภ์ พระยารักตประจิตธรรมจำรัส และพี่น้องม.ร.ว.เสนีย์ และ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช เพื่อให้แน่ใจว่าจะได้รูปแบบทางการเมืองตามที่ต้องการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการถวายคืนพระราชอำนาจให้กับสถาบันกษัตริย์ด้วยการบัญญัติในรัฐธรรมนูญ

                      สาระสำคัญบางประการของรัฐธรรมนูญ 2490 ที่รื้อฟื้นสถานะและเพิ่มพระราชอำนาจให้กษัตริย์ เช่น พระราชอำนาจในทางนิติบัญญัติที่เพิ่มขึ้น ได้แก่ พระราชอำนาจในการเลือกและแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภา พระราชอำนาจในทางบริหารที่เพิ่มขึ้น ได้แก่ พระราชอำนาจในการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีตลอดจนการประกาศพระบรมราชโองการให้รัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีพ้นจากตำแหน่งและการมีพระบรมราชวินิจฉัยนโยบายของคณะรัฐมนตรี  มีการรื้อฟื้นอภิรัฐมนตรีซึ่งเคยมีในสมัยสมบูรณาญาสิทธิราชย์กลับมาอีกครั้ง(ต่อมาคือองคมนตรี) อภิรัฐมนตรีแต่งตั้งโดยกษัตริย์มีหน้าที่ถวายคำปรึกษาราชการแผ่นดิน  และเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์โดยไม่ต้องผ่านความเห็นชอบของรัฐสภาเหมือนที่เคยเป็นมา

                      รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2492 : ต้นแบบระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข

                      หลังรัฐประหารคณะรัฐประหารให้นายควง อภัยวงศ์ เป็นนายกรัฐมนตรี นายควงผลักดันให้มีการร่างรัฐธรรมนูญถาวรด้วยการจัดตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญที่มาจากการเลือกของรัฐสภา 40 คน ผลปรากฏว่าเป็นคนของประชาธิปัตย์ 22 คน เป็นฝ่ายขุนนางเก่าและเชื้อพระวงศ์ 12 คน และอื่นๆ 6 คน นับเป็นความสำเร็จของประชาธิปัตย์และฝ่ายนิยมเจ้าที่สามารถจัดตั้งและครองเสียงข้างมากในสภาร่างรัฐธรรมนูญซึ่งเป็นหลักประกันว่ารัฐธรรมนูญใหม่จะสะท้อนอุดมการณ์กษัตริย์นิยม

                      อย่างไรก็ตาม ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายกษัตริย์นิยมและคณะรัฐประหารที่นำโดยจอมพล ป.ก็มีมากขึ้น แม้ตอนเริ่มต้นความสัมพันธ์เป็นไปอย่างราบรื่น แต่เพราะมีเป้าหมายทางการเมืองที่แตกต่างกัน ฝ่ายแรกต้องการสถาปนาระบอบการเมืองใหม่ที่เพิ่มพระราชอำนาจให้แก่สถาบันกษัตริย์และกลุ่มของตนให้อยู่ในอำนาจได้ยาวนาน ฝ่ายหลังต้องการกลับสู่อำนาจทางการเมืองแต่ก็ไม่ต้องการให้ฝ่ายกษัตริย์นิยมกลับมามีอำนาจอีก สองฝ่ายต่างหวาดระแวงกันนำมาซึ่งการต่อสู้และแตกหักในที่สุด ฝ่ายกษัตริย์นิยมหาทางกำจัดจอมพล ป.และคณะรัฐประหารด้วยวิธีการต่างๆ ในที่สุดนายควงจึงถูกคณะรัฐประหารบังคับให้ลงจากอำนาจและจอมพล ป.ก้าวขึ้นมาเป็นนายกรัฐมนตรีแทน แม้นายควงจะหมดอำนาจแต่ได้ทิ้งมรดกชิ้นสำคัญไว้คือสภาร่างรัฐธรรมนูญที่ยังคงทำหน้าที่ร่างรัฐธรรมนูญกษัตริย์นิยมต่อไปโดยอิสระ

                      สาระสำคัญของรัฐธรรมนูญ 2492 ที่รื้อฟื้นสถานะและเพิ่มพระราชอำนาจ ได้แก่ รัฐธรรมนูญ 2492 เป็นฉบับที่โครงสร้างหมวด 1 และ 2 กลายเป็นต้นแบบให้รัฐธรรมนูญฉบับต่อๆมาจนถึงปัจจุบัน(รายละเอียดปรับเปลี่ยนไปบ้าง แต่โดยรวมมีความใกล้เคียงกัน)เป็นฉบับแรกที่ระบุ ในมาตรา 2 ว่า “ประเทศไทยมีการปกครองระบอบประชาธิปไตย มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข” และค่อยๆวิวัฒนาการมาเป็น “ระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข” ในปัจจุบัน มาตรา 6 “ผู้ใดจะกล่าวหาหรือฟ้องร้องพระมหากษัตริย์ในทางใดๆมิได้” มาตรา 11 “พระมหากษัตริย์ทรงดำรงตำแหน่งจอมทัพไทย ทรงเป็นผู้บังคับบัญชาสูงสุดของทหารทั้งปวง” มาตรา 12 “พระมหากษัตริย์ทรงไว้ซึ่งพระราชอำนาจที่จะสถาปนาฐานันดรศักดิ์ และพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์” นอกจากนั้น มาตรา 13-17 พระมหากษัตริย์ทรงเลือกและแต่งตั้งประธานและองคมนตรีรวม 9 คน การเลือก แต่งตั้ง หรือให้พ้นตำแหน่งเป็นไปตามพระราชอัธยาศัยโดยไม่จำเป็นต้องผ่านการพิจารณาของรัฐสภา มาตรา 23 ห้ามการยกเลิกหรือแก้ไขเพิ่มเติมกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบราชสันตติวงศ์ พ.ศ. 2467 มาตรา 77 พระราชอำนาจในการยับยั้งกฎหมาย มาตรา 82 พระราชอำนาจในการเลือกและแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภา เป็นต้น

 

 

จุดจบอำมาตยาธิปไตยรุ่นแรก กำเนิดอำมาตยาธิปไตยรุ่นสอง

                      จอมพล ป.ขึ้นมาบริหารประเทศโดยมิได้มีอำนาจเต็มที่เพราะข้อจำกัดจากคณะรัฐประหารที่กุมอำนาจทางทหารกับระบบรัฐสภาและรัฐธรรมนูญที่ไม่เอื้อต่อการบริหารประเทศ จึงต้องประสานประโยชน์ทุกฝ่ายเพื่อให้ราบรื่น สามปีแรก(2491-2494)รัฐบาลจอมพล ป.ถูกต่อต้านครั้งใหญ่ 3 ครั้ง แต่ก็ปราบปรามสำเร็จทุกครั้ง โดยเฉพาะกบฏวังหลวงและแมนฮัตตันที่ทำให้ทหารเรือต้องหมดศักยภาพทางการเมืองไปตลอดกาล เมื่อรัฐบาลมั่นคงมากขึ้นจึงหันไปจัดการกับฝ่ายกษัตริย์นิยมและพรรคประชาธิปัตย์ที่ขัดขวางการบริหารของรัฐบาลมาตลอด ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์มักแทรกแซงการเมืองด้วยการเข้าร่วมประชุมคณะรัฐมนตรีบ่อยครั้งจนจอมพล ป.ต้องเรียกร้องขอเข้าร่วมประชุมคณะองคมนตรีบ้าง และโดยเฉพาะสมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการแต่งตั้งที่ทำตัวเป็นฝ่ายค้านด้วยการไม่ยอมผ่านร่างกฎหมายจำนวนมาก ฉบับที่ผ่านก็จะแก้ไขสาระสำคัญ มีการตั้งกระทู้ถามตรวจสอบรัฐบาลจำนวนมาก ฯลฯ กรณีสุดท้ายที่ทำให้จอมพล ป.หมดความอดทนคือการเปิดอภิปรายทั่วไปโดยไม่ลงมติกรณีรัฐบาลใช้กำลังปราบปรามกบฎแมนฮัตตัน ทำให้ต้องทำรัฐประหารทางวิทยุในปลายปี 2494 การรัฐประหารครั้งนี้เพื่อจัดการกับกลุ่มกษัตริย์นิยมมิให้ขยายอำนาจ มีการยกเลิกรัฐธรรมนูญกษัตริย์นิยม 2492 นำรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2475 กลับมาใช้ใหม่ เป็นอันปิดฉากอำมาตยาธิปไตยรุ่นแรก

                      หลังจากนั้นการเมืองไทยก็เข้าสู่เผด็จการเต็มรูปแบบ อย่างไรก็ตามรัฐบาลจอมพล ป.กลับล่มสลายลงเพราะการช่วงชิงอำนาจกันเองในหมู่ผู้นำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งระหว่างกลุ่มราชครูของจอมพลผิน ชุณหวัณ และพล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ กับ กลุ่มสี่เสาของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ขณะที่จอมพล ป.ที่ต้องพึ่งพิงกำลังทั้งสองฝ่ายต้องวางตัวอยู่ตรงกลางและคานอำนาจของสองฝ่ายไว้ ด้วยข้อจำกัดดังกล่าวจอมพล ป.จึงหาทางออกด้วยการแสวงหาการสนับสนุนจากประชาชน นำมาสู่การผ่อนคลายการเมืองให้เป็นประชาธิปไตยมากขึ้น มีการจัดการเลือกตั้ง ระบบการเมืองที่เปิดกว้างขึ้น เกิดการเคลื่อนไหวมวลชน บทบาทหนังสือพิมพ์เป็นไปอย่างคึกคัก การเลือกตั้งต้นปี 2500 พรรคเสรีมนังคศิลาซึ่งเป็นพรรครัฐบาลได้รับเลือกตั้งด้วยเสียงข้างมากท่ามกลางข้อกล่าวหาโกงการเลือกตั้ง เกิดการเคลื่อนไหวต่อต้านครั้งใหญ่ของนักศึกษา จอมพล ป.สูญเสียความชอบธรรมขณะที่จอมพลสฤษดิ์ฉวยโอกาสสนับสนุนฝ่ายต่อต้าน ภาพลักษณ์ของจอมพลสฤษดิ์กลายเป็นวีรบุรุษ จอมพล ป.จัดตั้งรัฐบาลด้วยความยากลำบากเพราะเกิดความขัดแย้งขั้นแตกหักระหว่างจอมพลสฤษดิ์และพล.ต.อ.เผ่า จอมพลสฤษดิ์ตีตัวออกห่างไปเข้ากับฝ่ายกษัตริย์นิยมมากขึ้น กลุ่มพลังต่างๆสนับสนุนจอมพลสฤษดิ์ จอมพล ป.จึงหาทางคืนดีกับปรีดี พนมยงค์ เพื่อต่อสู้กับฝ่ายกษัตริย์นิยมและจอมพลสฤษดิ์โดยจะนำนายปรีดีกลับประเทศและรื้อฟื้นคดีสวรรคต ร.8 จากงานศึกษาของณัฐพล ใจจริง พบว่า ฝ่ายกษัตริย์นิยมและจอมพลสฤษดิ์ตอบโต้ด้วยการจัดประชุมลับเมื่อ 16 เมษายน 2500 เตรียมการทำรัฐประหาร สถานทูตอังกฤษรายงานว่ามีบุคคลระดับสูงที่ใกล้ชิดกับกษัตริย์อย่างยิ่งเข้าร่วมประชุมด้วย เช่น พระองค์เจ้าธานีนิวัต ประธานองคมนตรี รวมทั้งสองพี่น้อง ม.ร.ว.เสนีย์ และ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช โดยตกลงกันว่าจะทำรัฐประหารแต่ยังไม่กำหนดวันเวลาที่จะลงมือ พระองค์เจ้าธานีนิวัตเสนอว่าเมื่อรัฐประหารแล้วก็ให้พระมหากษัตริย์ทรงมีพระบรมราชวินิจฉัยว่าจะให้ใครเป็นนายกรัฐมนตรี วันรุ่งขึ้นจอมพลสฤษดิ์ส่งคนไปสถานทูตสหรัฐเพื่อหยั่งท่าทีว่าจะให้ความสนับสนุนหรือไม่ เหตุเพราะว่า “บุคคลสำคัญ” คนหนึ่งในไทยเห็นว่าการให้การสนับสนุนของสหรัฐในการรับรองรัฐบาลใหม่เป็นเรื่องสำคัญมาก(ณัฐพล ใจจริง, 2552) นอกจากนั้นจอมพล ป.ต้องเผชิญปัญหาหนักหน่วงยิ่งขึ้นในช่วงเวลาใกล้กึ่งพุทธกาลเมื่อความสัมพันธ์กับพระมหากษัตริย์เป็นไปโดยไม่ราบรื่น

ความขัดแย้งที่เป็นจุดแตกหักและนำไปสู่การรัฐประหาร คือ ระหว่างจอมพล ป.กับจอมพลสฤษดิ์ ทำให้จอมพล ป.หาทางลดอำนาจและอิทธิพลของจอมพลสฤษดิ์ แต่ถูกตอบโต้และยื่นคำขาดให้รัฐบาลลาออกทั้งคณะ มีการปลุกระดมมวลชนเดินขบวนไปบ้านสี่เสาเรียกร้องให้จอมพลสฤษดิ์ทำรัฐประหาร จอมพล ป.เข้าเฝ้าในหลวงและขอให้ทรงมีพระบรมราชโองการปลดจอมพลสฤษดิ์แต่ไม่สำเร็จ เย็นวันที่ 16 กันยายน 2500 รัฐบาลจอมพล ป.จึงถูกจอมพลสฤษดิ์ทำรัฐประหาร คณะรัฐประหารภายใต้การนำของจอมพลสฤษดิ์ได้ชัยชนะเด็ดขาดเมื่อมีพระบรมราชโองการโดยไม่มีผู้ลงนามรับสนองฯโปรดเกล้าแต่งตั้งให้จอมพลสฤษดิ์ เป็นผู้รักษาพระนครฝ่ายทหาร(ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 74 ตอน 76ก ฉบับพิเศษ 16 กันยายน 2500) และเป็นการเปิดฉากอำมาตยาธิปไตยครั้งใหม่ภายใต้การนำของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์

ปลุกวาทกรรมคนดี VS คนชั่ว

ที่มา : นิตยสารโลกวันนี้วันสุข ปีที่ 8 ฉบับที่ 389 วันที่ 8-14 ธันวาคม พ.ศ. 2555 หน้า 18-19 คอลัมน์ เรื่องจากปก โดย ทีมข่าวรายวัน

“ความจงเกลียดจงชังนับเป็น ปัจจัยที่ใกล้มือและใช้ได้พลิกแพลงเป็นที่สุดในบรรดาปัจจัย ที่ช่วยให้มวลชนปฏิวัติรวมตัวเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันได้ เพราะเกิดง่ายและมีอิทธิพลปั่นหัวมนุษย์ได้ลึกซึ้งมาก เริ่มตั้งแต่ทำให้คนเราลืมตัว หมดความคิด จนไม่ห่วงพะวงถึงอนาคตหรือความสุขสบายในชีวิตอีกต่อไป ความเกลียดชังยังทำให้ความหวงตนไว้ตัวของ มนุษย์ลดน้อยลงไป จิตใจจะเกิดอาการใฝ่หาพรรคพวกมาช่วยกันเกลียดช่วยกันชังอย่าง เร่าร้อน”

อีริค ฮอฟเฟอร์ (ERIC HOFFER) นักเขียนอเมริกันชื่อดัง กล่าวไว้ในหนังสือ THE TRUE BE LIEVER ในบทเกี่ยวกับจิตวิทยาการเมืองว่าด้วยธรรมชาติและธาตุแท้ของมวลชนปฏิวัติ ซึ่งนายแก้วสรร อติโพธิ อดีตคณะกรรมการตรวจสอบการกระทำที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่รัฐ (คตส.) ได้แปลและเรียบเรียงไว้ แม้จะเป็นการพูดถึงมวลชนปฏิวัติ แต่ทุกวันนี้ “ทฤษฎีความเกลียดชัง” ก็ยังเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุดในการปลุกระดมมวลชนทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย ซึ่งนายแก้วสรรเองก็น่าจะรู้ ดีในฐานะหนึ่งในระดับหัวหมู่ “คนเกลียดทักษิณ”

ฮอฟเฟอร์ระบุว่า มวลชนปฏิวัติทุกขบวนการต้องมีความจงเกลียดจงชังเป็นวิญญาณอยู่เสมอ แม้ว่าบางขบวนการจะไม่ได้มีความเชื่อ แต่มนุษย์ทุกคนล้วนมีส่วนของความชั่วร้ายอยู่ในตัวขบวน การปฏิวัติทุกขบวนการจึงต้องมี “ปิศาจ” หรือ “ซาตาน” ให้สาวกทั้งหลายได้เห็นและร่วมกันเกลียดชังเข้าไว้ ดังเช่นนาซีต้องมียิว หรือคอมมิวนิสต์ต้องมีนายทุนไว้เป็นตัวการแห่งความชั่วร้ายทั้งมวลในโลก ขบวนการใดทำให้เห็น “ปิศาจ” เป็นตัวเป็นตนและชั่วช้าได้ชัดเจนเท่าใด สาวกของขบวนการก็ยิ่งเกิดความเกลียดได้เข้ากระดูกดำจนสามารถรวมตัวกันได้เข้มแข็งมากขึ้นเท่านั้น

“ผู้นำมวลชนที่เชี่ยวชาญจึงต้องสามารถสร้างปิศาจที่มีฤทธิ์ล้นฟ้าไว้เน้นเป้าหมายในการปลุกระดม จนไม่ว่าสมาชิกจะเกลียดอะไร หรือเกลียดใคร เขาก็สามารถเหมามาลงที่ปิศาจนี้ได้เสมอ จนเกิดเป็นกระแสแห่งความเกลียดชังร่วมกันขึ้นมาได้”

ฮอฟเฟอร์จึงสรุปว่า มนุษย์มีธรรมชาติที่น่าเศร้า นอกจากไม่ค่อยมีความสามัคคีแล้วยังมักจะล้ำเส้นความเป็นมนุษย์ไปโดยไม่รู้ตัว เหมือนคณะลูกขุนที่ถูกตั้งขึ้นมาตัดสินคดีความก็อาจเป็นความกลมเกลียวปรองดองที่น่ากลัว เพราะอาจเกิดวิญญาณ “ซาดิสม์หมู่” ขึ้นมาได้ง่ายๆ “ความเป็นธรรม” จึงไม่มีในมนุษย์ที่จิตใจบ้าคลั่ง

วิกฤตเกินจริง-วาทกรรมเกลียดชัง

นายไชยันต์ ไชยพร อาจารย์คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้วิจัยเรื่อง “การพัฒนาระบอบประชาธิปไตยเพื่อความเป็นธรรมและเสมอภาคในกระแสการเปลี่ยนแปลงของสังคมไทย” ว่าวิกฤตการเมืองไทยเป็นการสร้างวาทกรรมที่เกินจริง สร้างวาทกรรมให้มีความเกลียดชังกันอย่างเข้มข้นรุนแรง ขณะที่รากเหง้าของปัญหาคือความเหลื่อมล้ำก็มีมากขึ้น รวมทั้งปัญหาสื่อเสี้ยม ซึ่งอาจมองในเชิงโครงสร้างได้ 3 สาเหตุคือ

1.ผลพวงของการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ไปสู่ระบอบกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญที่ยังไม่ลงตัว ส่งผลให้เกิดวิกฤตการเมืองเป็นระยะๆ และสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนในช่วง 5-6 ปีที่ผ่านมา

2.วงจรอุบาทว์ที่เมื่อมีการเลือกตั้งจะตามมาด้วยการซื้อเสียง ถอนทุน ทุจริต ขับไล่ประท้วง จลาจล การสร้างสถานการณ์ว่ารัฐบาลไม่มีความชอบธรรม ใช้ความรุนแรงกับประชาชน จึงต้องส่งทหารมาควบคุมความเรียบร้อย อย่างเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 หรือกรณีพฤษภาทมิฬ 2535

3.ความพอดีของระบอบประชาธิปไตยที่ประ เทศประชาธิปไตยทั่วโลกมีปัญหาเดียวกันคือ การเรียกร้องความเสมอภาค

“สาดกาแฟ” วลีแอร์โฮสเตส

จึงไม่แปลกที่จะเกิดกรณีแอร์โฮสเตสสายการบินคาเธ่ย์แปซิฟิคที่ใช้ชื่อว่า “Honey Lochana chai” โพสต์ข้อความผ่านทางเฟซบุ๊คระบายถึงความรู้สึกเกลียดชังอย่างรุนแรงเมื่อทราบว่าต้องให้บริการผู้โดยสารที่เดินทางจากกรุงเทพฯไปฮ่องกงซึ่งมีรายชื่อของ “อุ๊งอิ๊ง” น.ส.แพทองธาร ชินวัตร และมีความคิดที่อยากจะ “สาดกาแฟ” ใส่ เพราะรู้สึกโกรธแค้นใจหลังการชุมนุมของกลุ่มองค์การพิทักษ์สยามที่บริเวณลานพระบรมรูปทรงม้าที่นำโดย พล.อ.บุญเลิศ แก้วประสิทธิ์ ต้องยุติลงเมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายนที่ผ่านมา

“ฉันนั่งสงบใจคิดขณะเครื่องลง ความรู้สึกของ เสธ.อ้ายตอนที่พูดคำว่า “เสธ.อ้ายได้ตายไปแล้ว” เมื่อเย็นวานนี้คงเจ็บปวดมากกว่าฉันตอนนี้นัก ฉันกลั้นน้ำตาที่อยากไหลออกมาไว้แค่นั้น กลืนมันกลับเข้าไปในอก บอกตัวเองว่าเราจะต้องต่อสู้กับคนเลวในบ้านเมืองอย่างมีสติ ด้วยปัญญา และความถูกต้องชอบธรรม อย่างน้อยวันนี้ฉันเอาชนะความโกรธ ความเกลียดอย่างแรงที่มีอยู่ ไม่ให้มันมามีอำนาจสร้างปัญหาเพิ่มทุกข์ให้ฉันได้ แพทองธารวันนี้ไม่โดนฉันเอากาแฟสาดหน้า แต่มันไม่รู้ว่าฉันจะต่อสู้ ทำให้พวกมันไม่ได้อยู่เป็นเสนียด [^_^]บนแผ่นดินไทยอีกต่อไป”

ข้อความตอนหนึ่งในเฟซบุ๊ค ซึ่งวาทกรรม “สาดกาแฟ” ได้ถูกเผยแพร่ในสังคมออนไลน์อย่างรวดเร็ว จนเป็นทอล์คออฟเดอะทาวน์ ทั้งกลุ่มที่สนับสนุนและกลุ่มรุมประณาม จนสายการบินต้นสังกัดต้องตั้งคณะกรรมการสอบสวนถึงที่มาที่ไป ก่อนจะออกแถลงการณ์ว่าเธอได้พ้นสภาพจากการเป็นพนักงาน แล้ว ซึ่ง “Honey” ได้โพสต์ข้อความแสดงความรับผิดชอบด้วยการลาออกหลังจากทำงานมานานถึง 24 ปี โดยยอมรับว่าทำผิดกฎระเบียบจริง และส่งผลกระทบต่อภาพพจน์ของสายการบินอย่างมาก

สยามเมืองเคียดแค้นอมทุกข์

ส่วน น.ส.แพทองธารได้นำรูปและข้อความดังกล่าวอัพโหลดผ่านอินสตาแกรม พร้อมเขียนว่า “แค่เดินทางไปหาพ่อเพราะคิดถึง และเดินทางไปทำงานเพราะมีหน้าที่ต้องรับผิดชอบ ถ้าเคยทำอะไรให้โกรธก็ขอโทษด้วยละกันนะคะ ไม่คิดเลยว่าจะมีความคิดแบบนี้ เพราะเดินทางบ่อย เจอแต่แอร์ฯน่ารักๆทั้งนั้น now i feel uncomfortable that the person who was supposed to be a hostess actually wanted to pour coffee on my face...tea or coffee???”

ภายหลัง น.ส.แพทองธารโพสต์ข้อความผ่านอินสตาแกรม มีคนที่ติดตามเข้ามาให้กำลังใจเป็นจำนวนมาก รวมถึง น.ส.พินทองทา ชินวัตร พี่สาว ซึ่งก่อนหน้านี้เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน น.ส.แพทองธารและ น.ส.พินทองทาได้เดินทางไปฮ่องกง โดยโพสต์รูปภาพผ่านทางอินสตาแกรมขณะเลือกซื้อยาทาเล็บสีต่างๆ โดยมี พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อยู่ด้วย เพื่อเตรียมมาให้บริการลูกค้าที่ร้าน “The sisters Nails & More” ชั้น 2 สยามพารากอน ซึ่งเป็นร้านทำเล็บที่ทั้งคู่เพิ่งเปิดกิจการร่วมกันเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายนที่ผ่านมา

ส่วนนายพานทองแท้ ชินวัตร โพสต์เฟซบุ๊คเมื่อวันที่ 2 ธันวาคมว่า โชคดีที่เหตุการณ์นี้มิได้เกิดขึ้นจริง และกล่าว ว่าการปลูกฝังค่านิยมที่ผิดนี้สืบเนื่องมาจากการที่คนไทยเคยชินกับการบริโภคสื่อที่เป็นกลาง และเคยชินกับพรรคการเมืองที่ใช้กลไกของสภาเป็นที่แก้ปัญหามาโดยตลอด เมื่อมาเจอกับสื่อเทียมที่เลือกข้างและพรรคการเมืองที่เล่นเกมนอกสภา โดยเดินสายปลุกระดมคนให้เกลียดชัง พ.ต.ท.ทักษิณ จึงทำให้ปัญหาแย่ลง จน “สยามเมืองยิ้ม” กลายเป็น “สยามเมืองเคียดแค้นอมทุกข์” แต่ก็ให้อภัยแอร์ฯ เพราะยังระงับสติอารมณ์ได้ ไม่ปล่อยให้อารมณ์อยู่เหนือเหตุผล

“เมื่อค่านิยมผิดๆนี้ถูกยืนยันโดยผู้หลักผู้ใหญ่ของบ้านเมืองซึ่งควรจะวางตัวเป็นกลาง ปล่อยให้รุ่นลูกรุ่นหลานเขาได้มีโอกาสบริหารและพัฒนาบ้านเมืองอย่างเต็มที่ กลับออกมาเทคไซด์เชียร์พรรคการเมืองในดวงใจเข้าอีก พี่น้องคนไทยกลุ่มนี้จึงเข้าใจผิดว่า พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เป็นอย่างที่ถูกกล่าวหาจริงๆ

ปัญหาดังกล่าวนี้ยุ่งเหยิงยาวนานหนักเข้าไปอีก เมื่อคนกลุ่มที่ว่านี้มักจะคิดว่าตัวเองฉลาดล้ำ, ตาสว่าง, รู้ทันคนมากกว่าคนอื่น ใครที่คิดเหมือนตนเป็นคนฉลาด คิดต่างจากตนเป็นคนโง่ ทั้งๆที่ตนเองเสพสื่อเลือกข้าง ฟังความข้างเดียว ใครอยู่ฝั่งตรงข้ามพ่อผมเป็นคนดีหมด ใครชอบ ใครสนับสนุนคุณพ่อผมเป็นคนเลวหมด ไม่เว้นแม้กระทั่งครอบครัวและลูกหลาน และคนที่ต้องเจอกับคนประเภทนี้เยอะที่สุดคือน้องอิ๊งครับ

ตั้งแต่ช่วงหลังจากการปฏิวัติ ครอบครัวผมไปอยู่ต่างประเทศกับคุณพ่อ เหลือแต่น้องอิ๊งซึ่งยังเรียนอยู่จุฬาฯ ต้องไปๆมาๆ ในขณะที่คณะปฏิวัติกุมอำนาจเด็จขาด ข่าวของสื่อหลักวันๆก็มีแต่แก้วหน้าม้า, คุณป้ามหาภัย, หน้ากร้อคอสั้น คอยออกสื่อกล่าวหาคุณพ่อผมทั้งวันทั้งคืน คนที่เสพสื่อแบบนี้เข้าไปก็เหมือนคนที่กินผลไม้พิษเข้าไป เจอน้องอิ๊งเข้าอาการจึงกำเริบ คล้ายๆกับแอร์ฯคนนี้แหละ น้องอิ๊งเจอมาเยอะสุด แต่ไม่ต้องห่วงครับ ถึงแม้จะเป็นน้องสุดท้อง แต่อิ๊งกลับมีความอดทนและระงับสติอารมณ์ได้ดีกว่าผู้ใหญ่หลายๆคนเสียอีก”

ใครรับผิดชอบ hate speech

นายยุกติ มุกดาวิจิตร อาจารย์คณะสังคมวิท ยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้ความเห็นผ่าน blogs/yukti-mukdawijitra กรณีแอร์ฯในมิติของโซเชียลมีเดีย hate speech ว่าจะต้องไตร่ตรองถึงการนำข้อมูล “ส่วนตัว” ออกมาเปิดเผย สื่อมวลชนที่นำข่าวสารจากโซเชียลมีเดีย มาขยายผลก็ต้องใคร่ครวญขอบเขตของการคัดกรอง ข่าว “ส่วนตัว” เพื่อการนำเสนอสู่ “สาธารณะ”

“ในความขัดแย้งทางการเมืองที่ผ่านมาเรามี hate speech เต็มไปหมด มีหลากหลายรูปแบบ ทั้งที่รุน แรงมากและที่กระตุ้นให้เกิดความรุนแรงได้อย่างแท้จริง (คำพูดประเภท “ล้มเจ้า” “คุณเอาเจ้าหรือไม่”) และกระทบต่อคนบางกลุ่มอย่างรุนแรงมากกว่าคนบางกลุ่ม (เช่นการที่ “ผังล้มเจ้า” มีส่วนในการใส่ร้ายทางการเมือง และนำไปสู่ความเกลียดชัง กระทั่ง ถูกเชื่อมโยงกับการชุมนุมของคนเสื้อแดงที่ถูกล้อม ปราบอย่างทารุณ นี่น่าจะถือว่าผังล้มเจ้าเป็น hate speech ที่มีส่วนให้เกิดการสังหารโหดกลางกรุง)”

ดังนั้น ประเด็นที่กว้างกว่า hate speech คือหากเราหาคนรับผิดชอบต่อการสร้างความจงเกลียด จงชังอย่างต่อเนื่องขึ้นมาในสังคมนี้ไม่ได้ ปัจเจกชนคงต้องพิจารณาเองให้ดีว่าความแตกต่างทางการเมือง ไม่ว่าจะในนามของความจงเกลียด หรือจงรักใคร ก็ไม่ควรต้องผลักดันกันจนสุดกู่ จนอาจนำไปสู่การมุ่งร้ายแก่กัน หรือกระตุ้นให้เกิดการสังหารโหดกลางกรุงอย่างที่ผ่านๆมาอีก

ขณะที่นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ยังใช้วาทกรรม “คนดี” ว่าไม่สนับ สนุนการใช้ความรุนแรง แต่กรณีนี้แอร์ฯยับยั้งชั่งใจได้ ปัญหาจึงไม่เกิด ส่วนการโพสต์ข้อความ “สาดกาแฟ” เป็นเพียงการระบายความรู้สึก ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการข่มขู่ คุกคาม หรือประกาศว่าจะทำร้ายคนนั้นคนนี้ล่วงหน้า

รากเหง้าความเกลียดชัง

วิกฤตการเมืองไทยที่ผ่านมาจึงไม่ใช่แค่เต็มไปด้วยวาทกรรมความเกลียดชังเท่านั้น แต่ยังมีคำว่า “สองมาตรฐาน” ที่มาพร้อมกับคำว่า “ตุลาการภิ วัฒน์” และ “ตุลาการพิบัติ” ซึ่งสะท้อนให้เห็นความ ชัดเจนของการปลุกระดมมวลชนให้เกิดความโกรธ เกลียด และอคติอย่างรุนแรง เปรียบเทียบให้ศัตรูเป็นเยี่ยงสัตว์หรือปิศาจ ไม่ว่าจะเป็นควาย แมลง สาบ สัตว์นรก อสุรกาย แม้แต่คำว่าอำมาตย์ ไพร่ ทาส ขี้ข้า ล้วนสะท้อนถึงการลดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ทั้งที่ในระบอบประชาธิปไตยถือว่าทุกคนมีสิทธิเสรีภาพและความเสมอภาคเท่าเทียมกันทุกคน

อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าวาทกรรมความเกลียดชังที่ถูกสร้างขึ้น ไม่ว่าจะเป็นนักการเมือง กลุ่มผู้มีอำนาจหรือพลังนอกสภา จะไม่ได้ผลหากไม่มีสื่อเป็นเครื่องมือในการบิดเบือนและโฆษณาชวนเชื่อ เชียร์ให้รักใครก็ต้องรักแบบสุดลิ่มทิ่มประตู เกลียดใครก็ต้องเกลียดแบบสุดขั้ว “คนดี” เป็นยิ่งกว่าเทวดา ทำอะไรก็ไม่ผิด

ในทางตรงข้ามกลับใช้วาทกรรมด่า เหน็บแนม และเสียดสีฝ่ายตรงข้ามที่ไม่เห็นด้วยกับฝ่ายตนว่าเป็น “คนเลว” เป็นคนไม่จงรักภักดี เป็นพวกขายชาติขายแผ่นดิน ซึ่งไม่ต่างกับสมัยฮิตเลอร์ที่ปลูกฝังให้คนเยอรมันเกลียดชังคนยิว กองทัพญี่ปุ่นปลูกฝังให้มองคนจีนเหมือนสุนัขไร้ค่า ขณะที่สังคมไทยมีวาทกรรม “ฆ่าคอมมิวนิสต์ไม่บาป” ในเหตุการณ์วิปโยค 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 และล่าสุดใช้วาทกรรม “ขอคืนพื้นที่” และ “กระชับวงล้อม” ทำให้มีการสังหารโหดกลางบ้านกลางเมืองเกือบร้อย และบาดเจ็บพิการเกือบ 2,000 คน ตามด้วยวาทกรรม “เผา บ้านเผาเมือง” จึงสมควรถูกยิงตาย มีคนมากมายเชื่อโดยลืมฉุกคิดไปว่าเหตุการณ์ไฟไหม้ต่างๆเกิดขึ้นหลังการฆาตกรรมหมู่เสร็จไปแล้วทั้งสิ้น

แม้แต่การแก้ไขรัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิป ไตยของประชาชนอย่างแท้จริงก็ยังถูกบิดเบือนว่าเป็น “กบฏ” ล้มล้างการปกครอง ในขณะที่คนทำรัฐประหารฉีกรัฐธรรมนูญกลายเป็น “รัฏฐาธิปัตย์” มีอำนาจที่ชอบธรรม ทั้งที่กฎหมายระบุชัดเจนว่าเป็น “กบฏ” มีโทษถึงประหารชีวิต

อย่างที่ ดร.เอื้อจิต วิโรจน์ไตรรัตน์ ผู้อำนวยการโครงการ Media Monitor ได้ทำการศึกษาลักษณะของวาทกรรมความเกลียดชังที่ปรากฏในสื่อ 2 ประเภทที่ถูกใช้เป็นกระบอกเสียงโจมตีทางการเมืองคือ โทรทัศน์ช่องดาวเทียม และเว็บไซต์ต่างๆที่ผู้ใช้งานนิยมพูดคุย สนทนาเกี่ยวกับประเด็นทางการเมือง โดยสำรวจช่วงที่มีการโหวตเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญวาระ 3 พบว่าสื่อที่ถูกใช้เป็นกระบอกเสียงโจมตีทางการเมืองคือ โทรทัศน์ช่องดาวเทียม และเว็บไซต์ต่างๆมีการใช้วาทกรรมแห่งความเกลียดชังอยู่บ่อยครั้ง โดยเฉพาะเว็บไซต์มีความรุนแรงที่แสดงออกเกินไปกว่าการเสียดสี คือเป็นการข่มขู่คุกคามฝ่ายตรงข้าม

ขณะที่กระบวนการยุติธรรมก็ถูกประณามว่า “สองมาตรฐาน” และ “เลือกปฏิบัติ” เพราะบางคดีที่ เพิ่งเกิดขึ้นรวบรัดเร่งให้คนติดคุก แต่คดีประเภทเดียว กันและเกิดขึ้นก่อนกลับถูกแช่แข็งเหมือนต้องการดองไว้ 7 ชั่วโคตร แทนที่จะเป็นเสาหลักของความยุติ ธรรมที่เป็นธรรมและเสมอภาคอย่างแท้จริง กลับเป็นตัวเร่งปฏิกิริยาให้เกิดความเหลื่อมล้ำเสียเอง

โดยเฉพาะสื่อที่วันนี้ไม่ใช่ “หมาเฝ้าบ้าน” แต่เป็น “แมลงวัน” ที่เป็นพาหะนำเชื้อโรค แม้แต่ “องค์ กรวิชาชีพสื่อ” ยังเลือกข้างตะแบงเป็น “แอ๊บขาว” เรียกร้อง “จริยธรรม” แต่กลับตาบอดหูหนวกมองไม่เห็น “สื่อเสี้ยม” ที่สร้างวาทกรรมความเกลียดชังและปลุกระดมให้คนไทยเข่นฆ่ากันเอง เพียงเพราะคนบางคน บางกลุ่มไม่ยอมรับคำว่า “แพ้-ชนะ” ตามกติกาของกฎหมายและระบอบประชาธิปไตย

ดังนั้น ตราบใดที่สังคมไทยยังเต็มไปด้วยวาทกรรมความเกลียดชังที่ถูกสร้างขึ้น ประเทศไทยก็หนีไม่พ้นคำว่า “กลียุค” ซึ่งครั้งนี้ไม่ใช่แค่ซ้ำรอยประวัติศาสตร์ 6 ตุลา หรือเมษา-พฤษภาอำมหิต แต่จะเป็นสงครามล้างเผ่าพันธุ์ครั้งใหญ่ระหว่าง “คนดีสุดขั้ว” กับ “คนชั่วสุดขีด”!

เพราะบัดนี้คนไทยที่ไม่ทันฉุกคิด เชื่อด้วยความบริสุทธิ์ใจแล้วว่าสังคมไทยมีเพียง “คนที่เรารักสุดหัวใจ” กับ “คนที่เราเกลียดสุดชีวิต” เท่านั้น

พระราชธรรมนิเทศ หรือพระพยอม กัลยาโณ ได้กล่าวไว้ว่า “หากจะรักใครอย่ารักจนหัวปักหัวปำ ให้เหลือเผื่อใจไว้เกลียดกันบ้าง และหากจะเกลียดใครก็อย่าเกลียดจนลืมเผื่อว่าวันหลังอาจจะมีโอกาสกลับมารักกันก็เป็นได้”

“คนดีสุดขั้ว” กับ “คนชั่วสุดขีด” จึงเป็นวาทกรรมที่สร้าง “ความจงรัก” และ “ความจงเกลียด” จนสังคมไทยไร้ทาง ออกอยู่ขณะนี้

“Coffee or Tea??”

“จะรับแก๊สน้ำตา หรือกระสุนจริงดีคะ??”

เนื่องใน 80 ปี วันรัฐธรรมนูญไทย ม.เทียงคืนออกแถลงการณ์ จี้แก้ รธน.2550

ที่มา เวปประชาไท

มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน จี้แก้ รธน.2550 แนะปรับโครงสร้างสถาบันทางการเมือง ฝ่ายบริหาร นิติบัญญัติ และตุลาการ จะต้องถูกปรับให้สอดคล้องกับหลักการประชาธิปไตย ชี้หลักการสำคัญคือต้องยอมรับอำนาจนำของสถาบันการเมืองจากระบบเลือกตั้ง
9 ธ.ค. 55 – มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน ออกแถลงการณ์เนื่องในวันรัฐธรรมนูญ 10 ธันวาคม 2555 ข้อเสนอกรณีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ 2550 โดยมีรายละเอียดดังต่อไปนี้ …



แถลงการณ์มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน เนื่องในวันรัฐธรรมนูญ 10 ธันวาคม 2555 ข้อเสนอกรณีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ 2550             ปมปัญหาของรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2550 มิใช่เพียงที่มาอันสืบเนื่องจากการรัฐประหารเท่านั้น หากยังรวมไปถึงการกำหนดโครงสร้างของสถาบันทางการเมืองที่ไม่สอดคล้องกับระบอบประชาธิปไตย การกล่าวอ้างว่าหากมีการแก้ไขรัฐธรรมนูญแล้วจะนำไปสู่ความขัดแย้งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามปกป้องรัฐธรรมนูญฉบับที่ทั้งไม่ชอบธรรม/ไม่สอดคล้องกับประชาธิปไตยเอาไว้ มหาวิทยาลัยเที่ยงคืนมีความเห็นต่อกรณีดังกล่าว 3 ประการ ดังต่อไปนี้   ประการแรก ปมปัญหา   การแก้ไขเพื่อให้เกิดการร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ต้องไม่จำกัดขอบเขตเอาไว้เฉพาะเพียงความขัดแย้ง “ทางการเมือง/เฉพาะหน้า/ระหว่างสี” เท่านั้น เพราะจะทำให้การพิจารณา รัฐธรรมนูญวางอยู่บนปมขัดแย้งทางการเมืองและอาจนำไปสู่การต่อต้านโดยฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งหรือหลายฝ่าย และอาจจะได้รัฐธรรมนูญที่ ไม่ช่วยในการจัดความสัมพันธ์เชิงอำนาจที่เอื้อต่อการบรรลุเป้าหมายที่ดีงามอื่นๆ ในบริบทของสังคมไทยและสังคมโลกที่กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วเท่าที่ควร   ในด้านหนึ่ง รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันมีปัญหาอย่างสำคัญทั้งในแง่ของความชอบธรรมของการกำเนิดขึ้น และทั้งในด้านโครงสร้างขององค์กรและสถาบันต่างๆ ที่จำเป็นต้องได้รับการแก้ไขปรับปรุง ขณะเดียวกันสังคมไทยก็มีปัญหาเชิงโครงสร้างอีกหลายประการที่เป็นปัจจัยสำคัญของความขัดแย้ง ไม่ว่าจะเป็นความเหลื่อมล้ำของรายได้และทรัพย์สิน การรวมศูนย์อำนาจรัฐ วัฒนธรรมแห่งชาติที่เป็นรากฐานของความไม่เสมอภาคทางสังคม ฯลฯ ดังนั้น รัฐธรรมนูญจึงควรเป็นกรอบกติกาในการต่อรองระหว่างคนกลุ่มต่างๆ และการค้ำประกันตลอดจนการวางขอบเขตแห่งสิทธิและเสรีภาพของปัจเจกบุคคล ไม่ใช่จำกัดอยู่แต่เฉพาะการกำหนดโครงสร้างสถาบันการเมืองเท่านั้น  ทั้งนี้ จะต้องพิจารณารัฐธรรมนูญในฐานะที่เป็นเครื่องมือในการวางกฎเกณฑ์ที่บุคคลและกลุ่มสังคมแต่ละฝ่ายสามารถต่อรองและแข่งขันกันได้อย่างกว้างขวางและเป็นธรรมที่สุด   ประการที่สอง ประเด็นในการพิจารณาแก้ไข   ประเด็นแรก โครงสร้างสถาบันทางการเมือง ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายบริหาร นิติบัญญัติ และตุลาการ จะต้องถูกปรับให้สอดคล้องกับหลักการประชาธิปไตย โดยมีหลักการสำคัญคือต้องยอมรับอำนาจนำของสถาบันการเมืองจากระบบเลือกตั้ง แต่จะต้องมีกระบวนการตรวจสอบและควบคุมการใช้อำนาจทางการเมืองจากประชาชนและองค์กรอิสระ ทั้งนี้ องค์กรอิสระจะต้องปรับโครงสร้างให้มีความเชื่อมโยงและมีความรับผิดชอบ (accountability) ต่อประชาชนในการปฏิบัติหน้าที่ของตน เพื่อไม่ให้เกิดการใช้อำนาจไปในทางที่ไม่เป็นธรรมและเอื้อประโยชน์ให้เฉพาะคนบางกลุ่ม   ประเด็นที่สอง การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นและชุมชน ต้องยอมรับสิทธิในการปกครองของท้องถิ่นและชุมชนในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้เกิดการตอบสนองต่อความต้องการที่หลากหลายในแต่ละพื้นที่ โดยต้องยอมรับสิทธิของชุมชนและอำนาจในการจัดการท้องถิ่นของตนเอง รวมทั้งอำนาจในการจัดการทรัพยากร และการเลือกตั้งองค์กรทางการเมืองการปกครองในทุกระดับ  ซึ่งย่อมหมายถึงการยกเลิกระบบการบริหารราชการส่วนภูมิภาค ให้เหลือเพียงราชการส่วนกลางและส่วนท้องถิ่นเท่านั้น   ประเด็นที่สาม สร้างความเท่าเทียมและลดความเลื่อมล้ำในสังคม ความแตกต่างระหว่างบุคคลและกลุ่มต่างๆ เป็นปัญหาที่หยั่งรากลึกในสังคมไทยมาอย่างยาวนาน  และมีผลกระทบอย่างมากต่อคนตัวเล็กๆ ในสังคม  ซึ่งนับวันจะสร้างความขัดแย้งให้ทวีความรุนแรงมากยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องมีการรับรองสิทธิในปัจจัยและความจำเป็นพื้นฐานของบุคคล  การใช้มาตรการต่างๆ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำให้เหลือน้อยที่สุดและสร้างความเป็นธรรมในด้านต่างๆ โดยเร็ว และการสนับสนุนการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของภาครัฐและภาคเอกชนที่เอื้อต่อการกำกับตรวจสอบ และการแข่งขันอย่างเสรีและเป็นธรรม   ประเด็นที่สี่ สิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชนต้องได้รับการปกป้องโดยกระบวนการยุติธรรมที่มีประสิทธิภาพและเป็นธรรม ไม่ว่าจะเป็นสิทธิในกระบวนการยุติธรรม สิทธิจากการถูกละเมิดโดยอำนาจรัฐอย่างฉ้อฉล รวมทั้งต้องสร้างกระบวนการในการควบคุมและตรวจสอบการใช้อำนาจของรัฐอย่างเข้มงวด   ทั้งนี้เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นต้องได้รับการปกป้องอย่างเข้มแข็ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเสรีภาพในการแสดงความเห็นของประชาชนต่อสถาบันการเมืองจะต้องถือเป็นสิทธิพื้นฐานของประชาชน  ปราศจากกฎหมายเฉพาะที่ส่งผลต่อการใช้เสรีภาพในการวิพากษ์วิจารณ์อย่างชอบธรรม     ประการที่สาม กระบวนการจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่   การจัดทำร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่เป็นอำนาจของรัฐสภาที่สามารถจะกระทำได้ทั้งตามบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญและจารีตประเพณีที่ปฏิบัติกันสืบเนื่องต่อมา แต่ทั้งนี้ควรเพิ่มหลักการมีส่วนร่วมและอำนาจตัดสินใจของปวงชนเข้าไปในกระบวนการดังกล่าวนี้ด้วย   อนึ่ง การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ซึ่งรวมถึงการโต้แย้ง ต่อรอง อย่างเปิดกว้างและเสรี จะทำให้กระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญสามารถเดินหน้าไปได้ โดยไม่ตกอยู่ภายใต้การครอบงำหรือเป็นไปเพื่อประโยชน์ของบุคคลบางคนหรือบางกลุ่มเท่านั้น มหาวิทยาลัยเที่ยงคืนขอเรียกร้องให้แต่ละฝ่ายใช้เหตุผล สติปัญญา และการตระหนักถึงอนาคตของสังคมไทยเป็นสำคัญ  ไม่คำนึงถึงแต่ผลประโยชน์เฉพาะหน้าของบุคคลหรือกลุ่มสังคมใดๆ แล้วสร้างเป็นข้ออ้างต่างๆ ขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นฝ่ายที่ต้องการแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือฝ่ายที่ต้องการหยุดกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญก็ตาม    มหาวิทยาลัยเที่ยงคืน 10 ธันวาคม 2555

กลยุทธ์ เพื่อไทย การแก้ "รัฐธรรมนูญ" ยิ่งกลัว ยิ่งเสื่อม

ที่มา:มติชนรายวัน 7 ธ.ค.2555

ทั้งๆ ที่พรรคร่วมรัฐบาล ไม่ว่าพรรคชาติไทยพัฒนา ไม่ว่าพรรคชาติพัฒนา ไม่ว่าพรรคพลังชล ซึ่งร่วมอยู่ในคณะทำงานพรรคร่วมรัฐบาลเพื่อศึกษาการแก้ไขรัฐธรรมนูญ

ต่างเห็นชอบที่จะเดินหน้าการโหวตร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ วาระ 3

ทั้งๆ ที่แม้กระทั่งประธานวุฒิสภาซึ่งเป็น ส.ว.ฉะเชิงเทรา รวมถึง ส.ว.เลือกตั้ง ส.ว.สรรหาจำนวนไม่น้อย

ต่างเห็นชอบที่จะเดินหน้าการโหวตร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ วาระ 3

แต่ดูเหมือนว่าเกจิทางการเมืองระดับ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง เกจิทางการเมืองระดับ นายสมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ ซึ่งดำรงอยู่ในตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี ดำรงอยู่ในตำแหน่งประธานสภาผู้แทนราษฎรซึ่งเป็นประธานรัฐสภา

จะตกอยู่ในอาการลังเล ไม่แน่ใจ คนหนึ่ง ต้องการเวลาให้รัฐบาลในการทำงาน คนหนึ่งอ้างพระราชโองการในเรื่องการปรองดอง สามัคคี

เป้าหมายก็เพื่อที่จะยังไม่ให้มีการเดินหน้าแก้รัฐธรรมนูญ

เหมือนกับเป็นความปรารถนาดี เหมือนกับเป็นยุทธวิธีของการรักษาเสถียรภาพ เหมือนกับเป็นการปรองดองสมานฉันท์โดยไม่ไปแตะในสิ่งที่อีกฝ่ายหงุดหงิด ไม่พอใจ

ทำตัวเป็น "เด็กดี" ทางการเมือง

ความจริง การพิจารณาเรื่องรัฐธรรมนูญอย่างแยกจำแนกให้เป็นเรื่องของฝ่ายนิติบัญญัติอย่างที่คณะทำงานพรรคร่วมรัฐบาลเพื่อศึกษาการแก้ไขรัฐธรรมนูญเสนอต่อนายกรัฐมนตรีนั้น

ถูกต้อง

ถูกต้องเพราะรัฐบาลถือว่าอยู่ในปีกของอำนาจบริหาร ขณะที่การแก้ไขรัฐธรรมนูญเป็นความรับผิดชอบโดยตรงของอำนาจนิติบัญญัติ

น่าแปลกที่บางส่วนในรัฐบาลมิได้มีความแจ่มชัดในเรื่องนี้

คำกล่าวที่ว่า "เรื่องนี้ต้องค่อยเป็นค่อยไป หากเร่งรีบโดยที่ไม่เข้าใจกันประเทศและประชาชนอาจเสียหาย ยืนยันรัฐบาลทำแน่แต่ไม่ได้บอกว่าต้องทำให้เสร็จภายใน 3 วัน 7 วัน"

เหมือนกับเป็นความปรารถนาดี

แต่คำถามที่เสนอเข้ามาก็คือ เป็นความปรารถนาอย่างเห็นถึงสภาพความเป็นจริงทางการเมืองอันดำรงอยู่มากน้อยเพียงใด

เหมือนกับปรารถนาดีต่อพรรค เหมือนกับปรารถนาดีต่อรัฐบาล

กระนั้น ความปรารถนาดีในลักษณาการเดียวกันนี้ก็เคยเห็นมาแล้วในห้วงต้นของรัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช ที่ประกาศว่าจะแก้ไขรัฐธรรมนูญก่อนหมดวาระ 1 ปี แต่แล้วเพียงไม่กี่เดือนต่อมาก็ถูกโค่นล้มด้วยกลไกของรัฐธรรมนูญ

เพราะเป็นความปรารถนาดีบนพื้นฐานของความประมาท

ความเป็นจริงที่พรรคเพื่อไทยไม่ควรมองข้ามอย่างเด็ดขาดก็คือ สภาพการดำรงอยู่ของรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 เป็นการดำรงอยู่อย่างไร

1 เป็นการดำรงอยู่ในทางยุทธศาสตร์

เป็นยุทธศาสตร์อันแน่วแน่ มั่นคง ของขบวนการรัฐประหารเมื่อเดือนกันยายน 2549 อย่างเด่นชัด ไม่ปิดบังอำพราง

1 ยุทธศาสตร์นั้นมีเป้าหมายเพื่อโค่นล้ม ทำลายศัตรูที่แน่นอนของตน

นั่นก็คือ การนำไปสู่การยุบพรรคไทยรักไทยเมื่อเดือนพฤษภาคม 2550 นั่นก็คือ การนำไปสู่การยุบพรรคพลังประชาชนเมื่อเดือนธันวาคม 2551

และไม่เคยหยุดยั้งความพยายามที่จะจัดการกับพรรคเพื่อไทย

ไม่ว่า น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จะนอบน้อม อ่อนหวาน อย่างไร ไม่ว่า น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จะทำตัวเป็น "เด็กดี" อยู่ในโอวาทอย่างไร

ยุทธศาสตร์ในการโค่นล้ม ทำลาย ก็ไม่เคยแปรเปลี่ยน ที่ไม่แปรเปลี่ยนเพราะเครื่องมือสำคัญคือรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2550 ยังดำรงคงอยู่และเพิ่มเขี้ยวเล็บมากยิ่งขึ้น

เห็นได้จากบทบาทของ 40 ส.ว.อันมาจากกลไกของรัฐธรรมนูญ เห็นได้จากบทบาทของพรรคประชาธิปัตย์ และพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย

ยิ่งกลัว อำนาจเหล่านี้ยิ่งฮึกเหิม

เหตุปัจจัยอันใดทำให้ นางออง ซาน ซูจี ได้รับการยกย่องจากนานาอารยประเทศอย่างต่อเนื่อง

ปัจจัย 1 เพราะนางไม่สำแดงความหวาดกลัวให้เป็นที่ปรากฏ ปัจจัย 1 เพราะนางกำหนดยุทธวิธีรองรับยุทธศาสตร์การต่อสู้อย่างเป็นฝ่ายรุก เป็นฝ่ายกระทำ แม้กระทั่งเมื่อจำเป็นต้องถอย

นี่คือสิ่งที่พรรคเพื่อไทยจำเป็นต้องศึกษา

ดีเอสไอแจ้งข้อหา"อภิสิทธิ์-สุเทพ"คดีการตายของ"พัน คำกอง" ระบุชัดร่วมกันก่อให้ผู้อื่นฆ่าคนตายโดยเจตนา

มติชนออนไลน์ วันที่ 06 ธันวาคม พ.ศ. 2555

เมื่อวันที่ 6 ธันวาคม ที่กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) นายธาริต เพ็งดิษฐ์ อธิบดีดีเอสไอ ในฐานะหัวหน้าพนักงานสอบสวนกรณีการตายของผู้ร่วมชุมนุมทางการเมืองเมื่อเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2553 จำนวน 99 ศพ ได้แถลงผลการประชุมของคณะพนักงานสอบสวน อันประกอบด้วยเจ้าหน้าที่ 3 ฝ่าย คือ ดีเอสไอ ตำรวจ และอัยการ ว่า ที่ประชุมมีมติร่วมกันให้ดำเนินการแจ้งข้อหากับนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรี ผู้รับผิดชอบสูงสุด ศอฉ. และนายสุเทพ เทือกสุบรรณ อดีตรองนายกรัฐมนตรี ผอ.ศอฉ.ว่า ร่วมกันก่อให้ผู้อื่นฆ่าคนตายโดยเจตนาเล็งเห็นผล ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 59, 83, 84 และ 288

นายธาริตกล่าวว่า โดยศาลยุติธรรมได้มีคำสั่งตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 150 ในคดีการไต่สวนเหตุการณ์ตายของนายพัน คำกอง ว่า การตายของนายพันเกิดจากการถูกกระสุนปืนของทหารที่เข้าร่วมปฏิบัติการตามคำสั่งของ ศอฉ. และศาลยุติธรรมได้ส่งสำนวนการพิจารณาไต่สวนทั้งหมด พร้อมคำสั่งมายังตำรวจนครบาลและถึงดีเอสไอในที่สุด ซึ่งคณะพนักงานสอบสวนจำเป็นต้องยึดถือเอาข้อเท็จจริงอันเป็นยุติโดยการไต่สวนของศาลดังกล่าว

นายธาริตกล่าวต่อไปว่า พยานหลักฐานอันสำคัญที่ทำให้คณะพนักงานสอบสวนทั้ง 3 ฝ่ายต้องมีมติให้แจ้งข้อหาแก่บุคคลทั้งสองมาจากพยานที่ได้มีการไต่สวนและคำสั่งของศาลดังกล่าว รวมทั้งพยานหลักฐานที่ได้จากการสอบสวนเพิ่มเติม เช่น การสั่งใช้กำลังทหารที่มีอาวุธปืนเข้าปะทะกับกลุ่มผู้ชุมนุม ซึ่ง ศอฉ.เรียกว่าการกระชับพื้นที่และการขอคืนพื้นที่ การสั่งใช้อาวุธปืน การสั่งใช้พลซุ่มยิง และการออกคำสั่งเป็นลายลักษณ์อักษรจากนายสุเทพในฐานะ ผอ.ศอฉ. และได้อ้างไว้ว่าเกิดจากการสั่งการของนายกรัฐมนตรีอย่างชัดเจน ซึ่งสอดคล้องกับพยานบุคคลที่ร่วมอยู่ใน ศอฉ.ว่า นายอภิสิทธิ์ในฐานะนายกรัฐมนตรีได้รับรู้ร่วมสั่งการและพักอาศัยอยู่ในศูนย์ปฏิบัติการของ ศอฉ.ตลอดเวลา

นายธาริตกล่าวต่อว่า ประการสำคัญคือการสั่งการของบุคคลทั้งสองกระทำอย่างต่อเนื่องหลายครา แม้เกิดการสูญเสียชีวิตของประชาชนแล้ว ก็หาได้ระงับยับยั้งหรือใช้แนวทางอื่นใดแต่อย่างใดไม่ รวมถึงพยานแวดล้อมกรณีอื่นๆ อีก จึงเป็นการบ่งชี้ได้ว่าเป็นเจตนาเล็งเห็นผลได้ว่า การร่วมกันสั่งการเช่นนั้น ย่อมทำให้เกิดการตายของประชาชนจำนวนมากและต่อเนื่องกันหลายๆ วัน

"คดีดังกล่าวถือว่าเป็นคดีที่สำคัญของสังคม เพราะการตายเกิดจากการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐ กฎหมายจึงบัญญัติไว้เป็นกรณีพิเศษตามมาตรา 150 ต้องการมีการไต่สวนโดยศาลยุติธรรม และในที่สุดศาลก็มีคำสั่ง พนักงานสอบสวนต้องดำเนินการต่อตามผลของการไต่สวนและคำสั่งของศาล" นายธาริตกล่าว

นายธาริตกล่าวต่อว่า ส่วนทหารที่ได้เข้าปฏิบัติหน้าที่นั้น ศาลก็ไม่ได้ระบุว่าเป็นผู้ใด และโดยผลการสอบสวนก็ไม่อาจระบุตัวตนได้ด้วย แต่ก็ได้รับผลตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 70 ว่าเมื่อเป็นการปฏิบัติตามสั่งการซึ่งเชื่อว่าต้องปฏิบัติก็ย่อมได้รับการคุ้มครองโดยไม่ต้องได้รับโทษ ดังนั้น ในชั้นนี้จึงไม่แจ้งข้อหาแก่เจ้าหน้าที่ฝ่ายทหาร

นายธาริตกล่าวอีกว่า ในฐานะหัวหน้าพนักงานสอบสวนก็ได้ลงนามในหนังสือแจ้งให้บุคคลทั้งสองมารับทราบข้อกล่าวหาและทำการสอบสวนในฐานะผู้ต้องหาแล้ว โดยได้มีการนัดหมายให้มาพบพนักงานสอบสวนคดีพิเศษในวันที่ 12 ธันวาคม เวลา 14.00 น. เมื่อรับทราบข้อกล่าวหาแล้ว ก็จะใช้ดุลพินิจปล่อยตัวไปโดยไม่ขอศาลฝากขัง เนื่องจากทั้งสองเป็นอดีตข้าราชการการเมืองชั้นผู้ใหญ่ จึงมีการออกหนังสือเชิญแทนหมายเรียกและเชื่อว่าบุคคลทั้งสองจะมาตามนัดหมาย โดยไม่ถ่วงเวลาจนเปิดประชุมสภาผู้แทนราษฎรในวันที่ 21 ธันวาคม

"ดีเอสไอไม่ได้ทำคดีตามกระแสหรือใบสั่งของฝ่ายการเมือง เพราะเป็นเรื่องใหญ่มาก คดีทุกคดีต้องไปจบที่ศาล พนักงานสอบสวนไม่ได้กลั่นแกล้งหรือช่วยเหลือใคร เหตุการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้นมีผู้กระทำผิดทั้ง 2 ฝ่าย ขณะนี้กลุ่มฮาร์ดคอร์ นปช.ถูกดำเนินคดีฟ้องศาลไปแล้วถึง 62 คดี มีผู้ถูกฟ้องคดี 295 คน ส่วนคนสั่งการเพิ่งจะถูกดำเนิน ดีเอสไอดำเนินคดีทั้งสองฝ่ายเท่าเทียมกัน และเป็นธรรมชาติของผู้ที่ถูกดำเนินคดี ทุกฝ่ายจะไม่ชอบดีเอสไอ ซึ่งดีเอสไอก็พร้อมรับ" นายธาริตกล่าว

ผู้สื่อข่าวถามว่า การทำงานของ ศอฉ.มีรูปแบบของคณะกรรมการ เหตุใดจึงแจ้งข้อหาแค่นายอภิสิทธิ์และนายสุเทพ นายธาริตกล่าวว่า เรื่องดังกล่าวมีอยู่ในรายละเอียดการสอบสวน ไม่ขอเปิดเผย แต่บอกได้เพียงสั้นๆ ว่าเมื่อศาลสั่งว่าการเสียชีวิตมาจากการสั่งการของ ศอฉ. จึงต้องดูว่าใครมีอำนาจใน ศอฉ. ซึ่งมี 2 คนคือนายอภิสิทธิ์และนายสุเทพ ทั้งนี้ ใน ศอฉ.มีคณะกรรมการอยู่ 2 ชุด คือชุดทั่วไปกับชุดยุทธการ  ซึ่งตนอยู่ในกรรมการชุดทั่วไป แต่ชุดยุทธการตนไม่เคยเข้าร่วมประชุมแม้แต่ครั้งเดียว ซึ่งชุดทั่วไปไม่ได้เกี่ยวข้องกับการสั่งการ ขณะที่ชุดยุทธการเองที่มีแม่ทัพนายกองคอยให้คำปรึกษาหรือคำแนะนำก็เป็นเพียงแค่การให้คำแนะนำ แต่สำคัญคือคนที่เป็นผู้ตัดสินใจสั่งการ

"ผมเข้าร่วมประชุมทั่วไปเพื่อรายงานสถานการณ์หรือเหตุการณ์ในรอบวัน แต่การใช้กำลังหรืออาวุธ เป็นการประชุมฝ่ายยุทธการที่ตนไม่เคยได้เข้าร่วมประชุมแม้แต่ครั้งเดียว ทั้งนี้ การให้ความเห็นหรือเป็นที่ปรึกษาของเจ้าหน้าที่ฝ่ายยุทธการก็ไม่ได้หมายความว่าจะมีความผิด เพราะการตัดสินใจคือผู้มีอำนาจสูงสุด ดังนั้น เจ้าหน้าที่ทหารจึงมีมาตรา 70 คุ้มครอง" นายธาริตกล่าว

เมื่อถามว่าในขณะนั้นสถานการณ์ไม่ปกติหากไม่สั่งการในขณะนั้นอาจถูกมองว่าละเว้นการปฏิบัติหน้าที่หรือไม่ นายธาริตกล่าวว่า  ประเด็นอยู่ที่การสั่งการว่าอยู่นอกเหนือหน้าที่หรือไม่ ซึ่งการที่พนักงานสอบสวนเห็นควรแจ้งข้อหา เพราะเห็นว่าการใช้อำนาจตรงนี้เข้าข่ายก่อการเล็งเห็นผลตามมาตรา 59 เพราะการสั่งให้ทหารที่มีอาวุธเข้าปะทะกับประชาชนในที่ชุมนุมต่อเนื่องครั้งแล้วครั้งเล่า หลายวันหลายครั้งและมีการสูญเสีย มีการอนุมัติใช้พลซุ่มยิง ย่อมเป็นเจตนาที่เล็งเห็นผลได้ว่าอาจทำให้ผู้อื่นเสียชีวิต เป็นการทำเกินจากอำนาจหน้าที่ในฐานะ ศอฉ.

เมื่อถามว่าในขณะที่เป็นกรรมการ ศอฉ. เคยมีการออกคำสั่งหรือเคยมีความเห็นรึเปล่าว่าคำสั่งดังกล่าวเป็นคำสั่งที่เล็งเห็นผล นายธาริตกล่าวว่า ไม่มี เพราะชุดที่ตนร่วมเป็นชุดทั่วไป ไม่เกี่ยวกับการสั่งใช้กำลังที่เป็นชุดยุทธการ คนที่เข้าร่วมชุดทั่วไปก็เป็นโดยตำแหน่ง ทำหน้าที่แค่การติดตามสถานการณ์และแนวโน้มเหตุการณ์

ผู้สื่อข่าวถามต่อว่า เจ้าหน้าที่ยุทธการจะถูกแจ้งข้อหาด้วยหรือไม่ นายธาริตกล่าวว่า ชุดยุทธการเป็นเพียงการให้ความเห็น แต่การสั่งการอยู่ที่ 2 คนนี้ ตามหลักการดำเนินคดีไม่ใช่ใครให้ความเห็นต้องผิด แต่อยู่ที่คนมีอำนาจตัดสินใจสูงสุด

เมื่อถามว่า ดีเอสไอจะแจ้งข้อหาเอาผิดเฉพาะนักการเมือง แต่ฝ่ายกองทัพจะไม่ถือว่ามีความผิดใช่หรือไม่ นายธาริตกล่าวว่า คนในกองทัพได้รับการคุ้มครองการปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมาย

เมื่อถามอีกว่า ก่อนหน้านี้นายธาริตเคยระบุว่า เห็นด้วยกับการควบคุมสถานการณ์ความรุนแรงในช่วงนั้น นายธาริตกล่าวว่า ความเห็นที่ตนให้เป็นเพียงการให้ความเห็นในการดำเนินการที่ไม่เกี่ยวกับการใช้อาวุธหรือทำให้คนตาย

"ผมจำได้ว่าผมเคยให้ความเห็นหรือสนับสนุนในเรื่องใดบ้าง และผมก็จำได้ว่าผมไม่เคยพูดว่าผมสนับสนุนการใช้อาวุธสลายการชุมนุมหรือยิงประชาชนเป็นสิ่งที่ชอบ" นายธาริตกล่าว

เปลี่ยนประเทศไทยด้วยการจำนำข้าว (อีกที)

โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์
ที่มา: มติชนออนไลน์

ผมถือเป็นเกียรติอย่างยิ่งที่บทความของผมได้รับการวิจารณ์จากนักวิชาการผู้มีชื่อเสียงสองท่าน คือท่านอาจารย์นิพนธ์ พัวพงศกร และท่านอาจารย์อัมมาร สยามวาลา หลังจากใคร่ครวญแล้ว ผมคิดว่าควรตอบการวิจารณ์ เพราะหนึ่งเป็นการให้เกียรติแก่ความเห็นของท่านทั้งสอง และสอง นโยบายรับจำนำข้าวด้วยราคาสูงเป็นนโยบายหลักอันหนึ่งของรัฐบาล และน่าจะมีผลกระทบต่อไปในภายหน้าหลายด้าน สมควรที่คนไทยจะสนใจเข้ามามีส่วนร่วมในการถกเถียงพินิจพิเคราะห์นโยบายนี้

ผมไม่ต้องใช้ความกล้าหาญอะไรในการเสนอเปลี่ยนประเทศไทย เพราะข้อเสนอของผมไม่ได้ตั้งอยู่บนอำนาจ เป็นความเห็นของพลเมืองคนหนึ่ง ที่จริงประเทศไทยถูกเปลี่ยนมาไม่รู้จะกี่ครั้งแล้ว ซ้ำเป็นการเปลี่ยนด้วยอำนาจ ก่อให้เกิดความเสียหายมากมายก็บ่อยครั้ง เรื่องนี้ก็แล้วแต่จะมองว่าความเสียหายพึงวัดด้วยอะไรได้บ้าง เช่น พัฒนาประเทศโดยไม่พัฒนาคน ทำให้เราอาจมาถึงทางตันที่ก้าวต่อไปไม่ได้ (ซึ่งเรียกกันว่ากับดักของเศรษฐกิจที่มีรายได้ปานกลาง) หนึ่งหรือสองชั่วอายุคนที่หายไปเปล่าๆ นี้ คิดเป็นค่าสูญเสียโอกาสสักกี่พันกี่แสนล้าน ผมก็คิดไม่เป็น

อย่างไรก็ตาม หากข้อความเกี่ยวกับความกล้าหาญจนเกินจะรับผิดชอบได้ไหวนี้ เจตนาจะประชดรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ผมก็เข้าใจได้ แต่เห็นว่าไม่เป็นธรรมต่อรัฐบาลยิ่งลักษณ์นัก แน่นอนว่านโยบายที่มีผลกระทบกว้างไกลเช่นนี้ควรเกิดขึ้นในกระบวนการ "ปรึกษาหารือ" มากกว่าการโฆษณาหาเสียง แต่นโยบายที่มีผลกระทบกว้างไกลเช่นนี้หรือยิ่งกว่านี้ ก็ถูกตัดสินใจโดยไม่ผ่านกระบวนการ "ปรึกษาหารือ" มามากแล้วในเมืองไทย ทั้งจากรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง และรัฐบาลที่มาจากรัฐประหาร

ผมอยากเห็นเมืองไทยเป็นประชาธิปไตยแบบปรึกษาหารือ (deliberative democracy) ท่านอาจารย์ทั้งสองก็ทราบอยู่แล้วว่า การ "ปรึกษาหารือ" ในระบอบประชาธิปไตย ต้องการกระบวนการซึ่งประกอบด้วยการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพขององค์กรและสถาบันหลายอย่าง ทั้งในทางเศรษฐกิจ, การเมืองและสังคม องค์กรและสถาบันเหล่านั้นของไทยไม่ทำงาน หรือทำงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพ กระบวนการ "ปรึกษาหารือ" จึงเกิดขึ้นไม่ได้

ที่พูดนี้ไม่ได้หมายความว่ารัฐบาลยิ่งลักษณ์ไม่ผิด ผิดแน่ครับ แต่ผิดอยู่ภายใต้ระบบใหญ่ที่ผิดมากและผิดนานแล้ว จะโจมตีรัฐบาลยิ่งลักษณ์ในเรื่องนี้ก็โจมตีเลยครับ แต่ควรโจมตีด้วยจุดมุ่งหมายที่จะทำให้กระบวนการปรึกษาหารือเป็นไปได้ในระบอบประชาธิปไตยไทย (และด้วยเหตุดังนั้น เป้าที่น่าจะถูกโจมตีมากกว่าจึงควรเป็นตลาดหลักทรัพย์, มหาวิทยาลัย, พรรคการเมือง, สื่อ ฯลฯ หรือองค์กรทางเศรษฐกิจ, การเมืองและสังคมที่ไม่ทำงาน หรือทำงานอย่างไม่มีประสิทธิภาพ)

ผมต้องขอประทานโทษที่กล่าวว่า ไม่มีการวิจัยเกี่ยวกับการกระจายเงินจำนำข้าว จึงทำให้ไม่รู้แน่ว่าชาวนาเล็กได้มากน้อยเพียงไร ท่านอาจารย์ทั้งสองได้แสดงตัวเลขที่ชี้ให้เห็นว่าชาวนาเล็ก (จำนำข้าวราคาต่ำกว่า 200,000 บาท) ได้ผลประโยชน์จากส่วนต่างราคาตลาดกับราคาจำนำเพียง 18% ซึ่งไม่ถึงครึ่งที่ชาวนาปานกลางและชาวนารวยได้รับ ผมตามไปดูรายละเอียดในบทความเต็ม และเท่าที่ผมจะมีความสามารถเข้าใจได้ (แล้วก็ยังอาจผิดอยู่นั่นเอง) ผมก็ออกจะงงๆ ว่าตัวเลขนี้แสดงอะไร

ท่านอาจารย์ทั้งสองสมมุติว่าชาวนาจำนำข้าวที่ผลิตได้ทั้งหมดให้รัฐบาล แล้วนำเงินที่ได้ไปซื้อข้าวสารกิน เงินที่ได้จากจำนำข้าวคือต้นทุนของการซื้อข้าวสารกิน คนที่จำนำได้เงินไปต่ำกว่า 200,000 ย่อมหมดเงินไปกับการกินนับเป็นสัดส่วนมาก จึงเหลือเงินอยู่น้อย ส่วนคนที่ได้เงินจากจำนำข้าวไปมากๆ (กว่า 200,000 บาท) ย่อมเสียเงินกินข้าวเป็นสัดส่วนน้อย และเหลือเงินมากกว่า

แต่ผมก็ตอบไม่ได้ว่า แล้วทำไมชาวนารวยซึ่งได้เงินจำนำข้าวมามากกว่าชาวนาปานกลาง จึงได้ผลประโยชน์จากความต่างของราคาน้อยกว่าชาวนาปานกลาง จะเป็นเพราะชาวนารวยมีปากท้องต้องเลี้ยงมากกว่า (เช่นบริวารและลูกจ้างในกิจกรรมนอกการปลูกข้าว) หรือด้วยเหตุอื่นใดก็ตาม ทำให้เห็นว่า ตัวเลขนี้ใช้ไม่ได้ ไม่ใช่ใช้ไม่ได้เลยนะครับ แต่ใช้เพื่ออธิบายความสลับซับซ้อนของการผลิตข้าวระหว่างชาวนาต่างระดับฐานะไม่ได้ ถ้าไม่ไปดูถึงต้นทุนการผลิตของชาวนาต่างระดับ แบบแผนการบริโภคข้าวและอื่นๆ ด้วย

ที่ใช้ไม่ได้แน่ก็คือ นี่เป็นตัวเลขที่มาจากการสมมุติ ผมไม่ทราบว่าชาวนาเล็กแบ่งข้าวไว้กินเองหรือไม่ แต่เท่าที่ผมได้พบในเขตชานเมืองเชียงใหม่ เขาแบ่งข้าวไว้กินเองด้วย มีแม้กระทั่งลูกจ้างนอกภาคเกษตรรวมตัวกันมาเช่านาเขาปลูกข้าว แล้วแบ่งผลผลิตกัน (คือเป็นชาวนาวันหยุดเหมือนในญี่ปุ่น) 18% ที่ชาวนาเล็กได้ไป (ครับไม่ใช่ตัวเลข ?กำไร? แท้ๆ แต่สมมุติว่าใช่) จึงต้องถือว่าเป็นกอบเป็นกำพอสมควร

แม้แต่ต้องซื้อข้าวสารกินตลอดปี แล้วยังได้ผลประโยชน์จากความต่างของราคาเพียง 18% ก็ถือว่าดีไม่ใช่หรือครับ แต่ผมไม่ทราบว่า 18% นี้เพียงพอหรือไม่กับต้นทุนการผลิต เช่น ค่าเช่านา, ค่าจ้างรถไถ, ค่าปุ๋ย และยาฆ่าแมลง แม้ว่าอาจยังขาดทุนอยู่ ก็ขาดทุนน้อยลงไม่ใช่หรือครับ

อย่างไรก็ตาม ผมไม่ได้แปลกใจอะไรที่ชาวนาเล็กได้ผลประโยชน์จากโครงการนี้เป็นสัดส่วนน้อยที่สุด แต่การที่ชาวนาปานกลางได้ผลประโยชน์เป็นสัดส่วนที่สูง ก็ไม่ใช่ความเสียหายอะไรนะครับ พวกเขาก็เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่รัฐควรให้การสนับสนุน ยิ่งถ้าคิดว่ารัฐให้การสนับสนุนคนกลุ่มอื่น ผ่านบีโอไอ ไปจนถึงการวางนโยบายที่เอื้อต่อประโยชน์ต่อนักลงทุนด้านธุรกิจอุตสาหกรรมเป็นจำนวนมหึมากว่านี้อีกมาก แค่ไปค้ำประกันเงินกู้ของโครงการท่าเรือน้ำลึกทวาย ก็ไม่รู้จะเข้าไปเท่าไรแล้ว (ก็รู้กันอยู่แล้วว่าไผเป็นไผ) หากโครงการพังพาบลง ทั้งหมดนี้ก็เงินภาษีประชาชนเหมือนกัน ฉะนั้น การช่วยให้ชาวนาปานกลางและรวยผลิตข้าวได้กำไรมากขึ้น ก็ไม่ใช่ความผิดในตัวมันเอง

จะว่าธุรกิจอุตสาหกรรมมีการจ้างงาน การทำนาของชาวนาปานกลางและรวยก็มีการจ้างงานไม่น้อยเหมือนกัน ทั้งจ้างทางตรงและทางอ้อม เพียงแต่อาจมีบทบาทน้อยกว่าในด้านความเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศเท่านั้น แต่ความจำเริญทางเศรษฐกิจไม่น่าจะเป็นมาตรฐานเดียวสำหรับวัดความคุ้มค่าของโครงการไม่ใช่หรือครับ

แน่นอนครับ ระหว่างการรับจำนำข้าวราคาสูงทุกเม็ด กับการปฏิรูปโครงสร้างการผลิตข้าวทั้งระบบ ทำอย่างหลังดีกว่าแน่ เพราะยากที่จะปรับปรุงคุณภาพชีวิตของชาวนาเล็กด้วยการเข้าไปแทรกแซงเฉพาะที่ราคาข้าวในบั้นปลายของทั้งกระบวนการ ผมเชื่อว่า การรับจำนำข้าว ไม่ว่าจะทำอย่างไร ผลประโยชน์ก็จะตกถึงชาวนาเล็กไม่มากเสมอ ยกเว้นแต่การรับจำนำข้าวด้วยวิธีการที่เป็นไปไม่ได้ในการเมืองไทย ดังนั้น ท่ามกลางเงื่อนไขทางการเมืองที่จำกัดอยู่นี้ ผมจึงเห็นว่า การยอมขาดทุนด้วยการรับจำนำสูงกว่าราคาตลาด ทำให้ผลประโยชน์ตกถึงชาวนาเล็กมากที่สุด

แต่ผมไม่รับรองหรอกครับว่า รายได้ที่เพิ่มสูงขึ้นนิดหน่อยนี้ ชาวนาเล็กจะนำไปใช้ในทางพัฒนาตนเองมากน้อยเพียงไร ที่จริงแล้วหากมีเนื้อที่ในบทความเดิม ผมอยากพูดถึงการสร้างเงื่อนไขที่จะทำให้การพัฒนาตนเองของชาวนาเล็กเป็นไปได้ง่ายขึ้นด้วย ยกตัวอย่างเช่น ทำให้การศึกษา (ทั้งในความหมายถึงระบบโรงเรียนและนอกระบบโรงเรียน) เป็นสิ่งที่เข้าถึงได้แก่ทุกคน โดยแทบไม่ต้องลงทุนเป็นตัวเงิน ก็เป็นไปได้มากขึ้นที่รายได้ซึ่งเพิ่มขึ้นนิดหน่อยนี้จะถูกใช้ไปในการเตรียมความพร้อมของตนเองหรือบุตรหลาน ในการที่จะเข้าสู่ภาคการผลิตอื่นอย่างมีอำนาจต่อรอง

พูดถึงงานนอกภาคเกษตรแล้ว ผมไม่ได้ "อยาก" ให้คนออกจากภาคเกษตรไปสู่งานอื่น แต่อย่างไรเสียพัฒนาการทางเศรษฐกิจก็บังคับให้ต้องเกิดขึ้นอยู่แล้ว ปัญหาจึงอยู่ที่ว่าเขาจะออกไปอย่างมีอำนาจต่อรองมากน้อยแค่ไหน เป็นคนงานไร้ทักษะก็จะถูกกดค่าแรงตลอดไป เพราะถึงประชากรในประเทศคงที่ ก็อาจรับแรงงานต่างด้าวในราคาถูกมาใช้ได้ ดังนั้น การที่คนหันกลับมาทำนา แทนที่จะไปหางานนอกภาคเกษตร หากทำนาแล้วได้รายได้ไม่แพ้งานนอกภาคเกษตรก็ดีแล้ว ผมไม่เห็นว่าจะควรเดือดร้อนเรื่องนี้ทำไม ยิ่งกว่านี้หากคนจบ ม.3 หันกลับมาทำนาเพิ่มขึ้น ค่าแรงของคนจบ ม.3 ในตลาดงานจ้างก็น่าจะสูงขึ้น (ไม่ว่าจะมี 300 บาทหรือไม่) ซึ่งยิ่งเร่งเร้าให้ชาวนาส่งลูกเรียนหนังสือให้ถึง ม.3 มากขึ้น ก็ดีไม่ใช่หรือครับ

มีคนพูดถึงความขาดแคลนแรงงานในสังคมไทยอยู่บ่อยๆ ผมสงสัยว่านี่เป็นการพูดจากตัวเลขมากกว่าพูดจากความเป็นจริง ก็ถ้าแรงงานขาดแคลนจริง จะโวยวายเรื่องค่าแรง 300 บาทกันให้จ้าละหวั่นทำไม ผมคิดว่าเราไม่ควรพูดถึงการทดแทนแรงงานที่ขาดแคลนด้วยแรงงานต่างชาติเฉยๆ โดยไม่พูดถึงการเอารัดเอาเปรียบอย่างโหดร้ายที่แรงงานต่างชาติได้รับอยู่

ทำไมแรงงานไทยจึงไม่ยอมเป็นลูกจ้างในเรือประมง ไม่ใช่เพราะมันอันตรายหรือสกปรกเท่านั้น แต่เป็นงานที่จ่ายค่าจ้างต่ำอย่างน่าอัศจรรย์ (สำหรับเศรษฐกิจไทย) ด้วย งานของลูกเรือประมงนั้นต้องเรียกว่า 24 ชั่วโมง ไม่ได้หมายความว่าทำงานหัวไม่วางหางไม่เว้น แต่ต้องพร้อมจะถูกเรียกไปทำงานหนักได้ทั้ง 24 ชั่วโมง หากคิดตามอัตราค่าแรงขั้นต่ำเดิมคือ 160 บาทต่อ 8 ชั่วโมง วันหนึ่งลูกเรือควรได้ค่าจ้าง 480 บาท แต่ต้องนั่งๆ นอนๆ รอทำงานไปด้วย คิดเพิ่มเพียงสองเท่าก็จะเป็น 320 บาทต่อวัน (ยังไม่รวมผลประโยชน์อื่นๆ ที่นายจ้างต้องจ่ายตามกฎหมายแรงงาน) ก็ลองจ่ายในราคานี้ดูสิครับ ว่าจะมีแรงงานไทยลงเรือประมงหรือไม่

การที่แรงงานไทยไม่ลงเรือประมง ก็เป็นอำนาจต่อรองอย่างหนึ่ง แต่เป็นอำนาจต่อรองที่ไม่ได้เกิดจากคุณภาพของตัวแรงงานเท่ากับเงื่อนไขของอุปทานแรงงานภายในประเทศ ผมจึงเสนอว่า ไม่ว่าจะอยู่หรือไม่อยู่ในภาคการเกษตรก็ตาม ทำอย่างไรจึงจะให้คนไทยได้มีโอกาสพัฒนาฝีมือ เพื่อเข้าสู่ตลาดแรงงานอย่างมีอำนาจต่อรองพอสมควร

หากทำได้ก็จะเป็นการเปลี่ยนประเทศไทยอย่างแท้จริง

การรับจำนำข้าวด้วยราคาสูงอย่างเดียวคงช่วยได้น้อยมาก หากให้วิจารณ์โครงการนี้ของรัฐบาล ผมคงวิจารณ์ว่าทำน้อยเกินไป ไม่ใช่ให้เงินน้อยเกินไป แต่เงินอย่างเดียวไม่พอ ต้องทำอย่างอื่นอีกหลายอย่างเพื่อให้เงินที่ชาวนาได้เพิ่มขึ้นนี้มีพลังในการพัฒนาตัวของชาวนาเองด้วย ผมอยากเห็นรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งทุกรัฐบาล เลิกเชื่อทักษิณเสียทีว่าเงินแก้ปัญหาได้ทุกอย่าง (แต่ก็ไม่ใช่ว่าปัญหาทุกอย่างแก้ได้โดยไม่ต้องใช้เงิน) เพราะเป็นการแก้ปัญหาระดับปรากฏการณ์ โดยไม่เข้าไปแตะตัวโครงสร้างซึ่งเป็นต้นตอของปัญหา

แน่นอนว่าโครงการรับจำนำข้าวด้วยราคาที่สูงกว่าตลาดของรัฐบาลนี้ มีช่องโหว่, ความหละหลวม, รูรั่ว ฯลฯ มากมาย ซึ่งน่าจะอุดเสีย เช่นโรงสีได้กำไรสูงเกินไปอย่างที่ท่านอาจารย์ทั้งสองกล่าวไว้ ก็ลดค่าจ้างสีข้าวลง และ/หรือเพิ่มปริมาณข้าวสารที่เป็นธรรมแก่ทั้งสองฝ่าย แต่โดยหลักการนั้นผมเห็นว่าถูกต้องและเป็นไปได้ที่สุดในการช่วยให้ชาวนาได้ปรับตัว เป็นไปได้ทางการเมือง และเป็นไปได้ในเชิงงบประมาณด้วย

สัญญาณแห่งความไม่มั่นคงของงบประมาณดังที่ท่านอาจารย์ทั้งสองชี้ไว้นี้ หากเป็นจริง เราก็ไม่มีทางรู้ว่าเกิดขึ้นจากโครงการรับจำนำหรือจากอะไรอื่น เช่นงบประมาณทหารสูงเกินไป แต่รัฐบาลไม่กล้าแตะ ก็เป็นภาระ (ซึ่งจะเรียกว่าความเสียหายก็ได้) ทางงบประมาณจนไม่อาจหาเงินไปเพิ่มให้แก่โครงการ 30 บาท งบประมาณไทยถูกใช้ไปในทางที่ไม่ควรใช้มากเสียกว่าเอาไปประกันราคาข้าวมากมายนัก

เรื่องสุดท้ายที่อยากพูดถึงไม่เกี่ยวกับการรับจำนำข้าว แต่ท่านอาจารย์ทั้งสองได้พูดทิ้งไว้ว่า อำนาจของชาวนามาจากการหย่อนบัตรเลือกตั้ง ผมคาดว่าท่านอาจารย์ทั้งสองไม่ตั้งใจจะบ่อนทำลายความชอบธรรมของอำนาจนี้ว่ามาจากการซื้อเสียง อย่างที่คนชั้นกลางระดับกลางขึ้นไปจำนวนมากพยายามทำอยู่ แต่ไม่ดีหรอกหรือครับที่อำนาจมาจากหีบบัตรเลือกตั้ง ไม่ใช่จากรถถังที่เอาเงินของประชาชนไปซื้อมา (อย่างน่าเคลือบแคลงเสียด้วย)

ดูเหมือนมีทฤษฎีประหลาดที่ว่า การเมืองมวลชน (mass politics) นำมาซึ่งประชานิยม เพราะนักการเมืองย่อมหาเสียงด้วยนโยบายที่ประชาชนได้รับผลตอบแทนสูงหรือชอบ แล้วมันผิดตรงไหนหรือครับ นี่คือหัวใจของการปกครองตนเองอันเป็นหลักของประชาธิปไตยไม่ใช่หรือครับ เราเลือกคนที่เราพอใจไปจัดสรรทรัพยากรและโอกาสแทนเรา มันจะมีปัญหาได้ก็ต่อเมื่อเราคิดว่ามีคนบางกลุ่มเท่านั้นที่พอใจในสิ่งอันควรพอใจ (ดอกบัว) และมีคนบางกลุ่มพอใจกับสิ่งอันไม่ควรพอใจ (กงจักร) ด้วยเหตุดังนั้น อำนาจจากหีบบัตรเลือกตั้งจึงไว้ใจไม่ได้

ผมไม่ปฏิเสธนะครับว่า โอกาสที่จะเกิดประชานิยมที่ไม่รับผิดชอบนั้นเกิดขึ้นได้ ไม่เฉพาะแต่ในละตินอเมริกาหรือเมืองไทย แต่อาจเกิดขึ้นได้ในทุกสังคมประชาธิปไตย ระบอบประชาธิปไตยมีความเสี่ยง (แต่เสี่ยงน้อยกว่าระบอบเผด็จการหรือสมบูรณาญาสิทธิราชย์) เราลดความเสี่ยงนี้ลงได้หลายวิธี การกระทำของท่านอาจารย์ทั้งสอง (และผม) ก็เป็นส่วนหนึ่งของการลดความเสี่ยง ยังมีองค์กรและสถาบันอีกมากซึ่งหากทำงานให้ดีแล้วก็จะช่วยลดความเสี่ยงนี้ด้วย รวมทั้งการออกแบบระบบที่ทำให้ประชานิยมส่งผลร้ายได้ไม่เต็มที่ด้วย (เช่นกระจายอำนาจ)

ประชานิยมไม่ใช่ความชั่วในตัวของมันเอง เพราะมีทั้งประชานิยมที่รับผิดชอบและไม่รับผิดชอบ ผมคิดว่าหากจะโจมตี ก็ไม่ควรโจมตีประชานิยม แต่ควรโจมตีองค์กร สถาบัน และระบบ ในสังคมนั้นๆ ที่ไม่ลดความเสี่ยงของการเมืองมวลชนหรือประชาธิปไตยลง เพื่อกระตุ้นให้เกิดความคาดหวังใหม่ๆ ต่อองค์กร สถาบัน และระบบจากสังคม ผมหวังว่าท่านอาจารย์ทั้งสองคงเห็นด้วยกับผมในแง่นี้

ศึกนอกสภาบทเรียนจาก“สมชาย-สมัคร”

จากปกหนังสือพิมพ์ โลกวันนี้ปีที่ 14 ฉบับที่ 3434 ประจำวัน ศุกร์ ที่ 30 พฤศจิกายน 2012

สภาปิดสมัยประชุมไปเรียบร้อยหลังทำศึกหนักส่งท้ายปีด้วยการอภิปรายไม่ไว้วางใจนายกฯยิ่งลักษณ์ ชินวัตร และรัฐมนตรีอีก 3 คน ไม่ให้อยู่บริหารชาติบ้านเมืองต่อไปด้วยข้อกล่าวหาต่างๆ
แม้รัฐบาลจะชนะการลงคะแนนมาได้ และมีพรรคร่วมฝ่ายค้านปันใจหันมายกมือสนับสนุน
แต่ไม่อาจชะล่าใจได้ว่าสถานะของรัฐบาลแน่นปึ้กแข็งโป๊กจนไม่มีใครหรืออะไรมาสั่นคลอนได้
แม้การอภิปรายไม่ไว้วางใจจะจบลงไปแล้ว แต่ยังจะมีอาฟเตอร์ช็อกตามมา
ที่สำคัญเป็นอาฟเตอร์ช็อกที่อยู่เหนือการควบคุมของรัฐบาลเสียด้วย นั่นคือการพิจารณาข้อกล่าวหาของบรรดาองค์กรอิสระที่พรรคประชาธิปัตย์ไปยื่นเรื่องถอดถอนเอาไว้ก่อนหน้านี้
ไม่เพียงเท่านั้น ยังมีการเดินสายหาข้อมูลใหม่ๆเพิ่มเติมเพื่อยื่นซ้ำให้ข้อกล่าวหาดูมีน้ำหนักในการพิจารณามากขึ้น และยังยื่นเรื่องร้องเรียนใหม่ให้กับองค์กรอิสระอื่นๆที่ยังไม่ได้ยื่นเรื่องเอาไว้ด้วย
ผ่านมติซักฟอกในสภา แต่ยังต้องฝ่าดงองค์กรอิสระที่ดูเหมือนจะเป็นไม้เบื่อไม้เมากับรัฐบาลที่มีให้ลุ้นกันอีกหลายยก
ประเด็นที่พรรคประชาธิปัตย์กำลังเร่งขยายผลอย่างสุดแรงคือ เรื่องรับจำนำข้าว
ปมปัญหาที่รัฐบาลต้องแก้มี 2 เรื่องคือ การให้บริษัทเอกชนที่ถูกกล่าวหาว่าใกล้ชิดกับคนในรัฐบาลเป็นนายหน้าขายข้าวแบบจีทูจี
กรณีถูกมองว่าขัดหลักการ เพราะถ้าเป็นการขายข้าวแบบจีทูจีต้องเป็นการขายแบบรัฐต่อรัฐโดยตรง ไม่จำเป็นต้องผ่านบริษัทเอกชน
ประหนึ่งว่าเป็นการเอื้อประโยชน์พวกพ้อง เพราะทำให้บริษัทดังกล่าวได้ค่านายหน้าขายข้าว
อีกประเด็นคือ ข้ออ้างขายข้าวแบบจีทูจีของรัฐบาลเป็นเรื่องลวงโลก เพราะเอ็มโอยูที่ทำกับประเทศต่างๆไม่ใช่สัญญาว่าจะมีการซื้อขายจริง
ประเด็นนี้พรรคประชาธิปัตย์กำลังไล่เบี้ยขอคำยืนยันจากประเทศต่างๆว่ามีการซื้อข้าวจากไทยตามที่รัฐบาลกล่าวอ้างหรือไม่ โดยพุ่งเป้าไปที่ประเทศจีนเป็นหลัก
สองกรณีนี้เมื่อเรื่องถึงมือองค์กรอิสระ รัฐบาลเหนื่อยแน่นอน
อีกประเด็นที่ทำท่าว่ารัฐบาลจะเหนื่อยเป็นอาฟเตอร์ช็อกมาจากการชุมนุมของม็อบ “เสธ.อ้าย” พล.อ.บุญเลิศ แก้วประสิทธิ์
แม้ม็อบจะมาเร็วไปเร็ว ไม่ได้หวือหวารุนแรงอย่างที่ฉายหนังตัวอย่างเอาไว้ แต่อาฟเตอร์ช็อกจากการปะทะกันเล็กๆของตำรวจกับผู้ชุมนุมอาจเป็นเรื่องใหญ่ล้มรัฐบาลได้
กรณีนี้ถูกส่งถึงมือองค์กรอิสระให้ตรวจสอบการใช้อำนาจของรัฐบาลหลายองค์กรด้วยกัน
ประเด็นที่ถูกยื่นให้ตรวจสอบคือ ความชอบธรรมในการประกาศใช้ พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร การใช้แก๊สน้ำตาก่อนเวลาอันควรที่ถูกมองว่าเป็นการใช้ความรุนแรงกับผู้ชุมนุม
คนที่สนับสนุนรัฐบาลอาจมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อยที่ไม่น่ามีผลอะไร เพราะมีแต่คนเจ็บ ไม่มีคนตาย และยังมียอดเข้ารักษาตัวน้อยกว่าการสลายการชุมนุมคนเสื้อแดง
แต่หากมองย้อนไปถึงผลที่เกิดจากการสลายการชุมนุมพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยเมื่อปี 2551 ที่หน้ารัฐสภา
ก็เป็นอะไรให้เสียวสันหลังกันได้
กรณีนี้มีการส่งไม้และขานรับกันเป็นทอดๆ ที่ขยับก่อนใครเลยคือคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติที่จ้องจะเรียก ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง รองนายกรัฐมนตรี และ พล.ต.อ.อดุลย์ เเสงสิงเเก้ว ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เข้าชี้แจง
ยังไม่รวมสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยเเละสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทยที่เคลื่อนไหวอย่างคึกคักให้สอบข้อเท็จจริงและชี้แจงกรณีตำรวจทำร้ายและกักขังหน่วงเหนี่ยวผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน ซึ่งเป็นผลมาจากมีช่างภาพสื่อ 3 ราย ถูกลูกหลงระหว่างการปะทะกันของตำรวจกับผู้ชุมนุม
เทคแอ็คชั่นกันพรึบพรับยิ่งกว่าการสลายการชุมนุมคนเสื้อแดงที่มีสื่อทั้งไทยทั้งเทศบาดเจ็บล้มตายไปหลายราย
ก้าวต่อไปของรัฐบาลคือ ต้องลุ้นฝ่าดงองค์กรอิสระทั้ง ป.ป.ช. คณะกรรมการสิทธิฯ ศาลปกครอง ผู้ตรวจการแผ่นดิน ฯลฯ
แน่นอนว่าต้องลุ้นเหนื่อย เพราะไม่ง่ายเหมือนควบคุมม็อบนอกสภาและการลงมติในสภา
ยิ่งมองย้อนไปถึงรัฐบาลนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ รัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช ก็ยิ่งเหนื่อยสำหรับรัฐบาลนายกฯยิ่งลักษณ์