นโรดม สีหนุ สิ้นพระชนม์ กับความแข็งแกร่งของรัฐบาลสมเด็จฮุนเซน

โดย ส.ส.ดร.สุนัย  จุลพงศธร
ประธานกรรมาธิการการต่างประเทศ

       

ข่าวการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จนโรดม สีหนุ ทำให้คนไทยต้องหวนคิดถึงอดีตความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชาในกรณีเขาพระวิหารที่มีมานานกว่า 50 ปี และแม้วันนี้ก็ยังมีคนบางกลุ่มพยายามที่จะใช้ความทรงจำที่เจ็บปวดเป็นเครื่องมือทางการเมือง แต่จากเหตุการณ์เขาพระวิหารในอดีตจนถึงเขาพระวิหารปัจจุบันก็บอกความจริงกับเราว่าประชาชนกัมพูชาก็มีสำนึกเช่นเดียวกับคนไทยที่รักในเอกราชแต่สำหรับประชาชนกัมพูชามีความแตกต่างจากไทยที่ได้ผ่านความเจ็บปวดในการต่อสู้เพื่อเอกราชของชาติมากกว่าไทยจึงหล่อหลอมเป็นนโยบายแห่งรัฐส่งผลให้รัฐกัมพูชามีลักษณะเป็นรัฐที่ท้าทายที่ไทยควรต้องศึกษา

                   กัมพูชาเป็นรัฐที่บาดเจ็บมากที่สุดในสงครามการต่อสู้เพื่อเอกราชในกลุ่มประเทศอินโดจีนแต่ความกระหายเอกราชของพี่น้องกัมพูชาช่วงหนึ่งถูกเจือปนด้วยอุดมการณ์คอมมิวนิสต์แบบสุดโต่งของกลุ่มเขมรแดง สงครามปลดปล่อยของชาวกัมพูชาจึงได้สร้างตำนานหฤโหดฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ให้แก่มนุษย์ชาติได้เล่าขานไม่รู้จักจบสิ้นและภายใต้ริ้วรอยบาดแผลแห่งสงครามที่ฉกาจฉกรรจ์นี้ก็ได้ถูกบริหารจัดการโดยชายหนุ่มผู้ห้าวหาญในนาม นายฮุนเซน ยาวนานกว่า 30 ปี ในตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจนสามารถฟื้นชีวิตชาวกัมพูชากว่า 20 ล้านคน จากรัฐที่ไร้ระเบียบกลับเข้าสู่รัฐที่มีระเบียบและทะยานสู่การพัฒนายุคใหม่อย่างท้าทายอย่างเป็นตัวของตัวเองจากอดีตถึงปัจจุบัน ในกรณีปัญหาชายแดนไทย - กัมพูชา “เขาพระวิหาร” ซึ่งกัมพูชากล้ายืนขึ้นท้าทายกองทัพไทยภายใต้การสั่งการของรัฐบาลนายอภิสิทธิ์ที่หนุนหลังโดยกลุ่มอำนาจรัฐจารีตนิยมของไทย รวมตลอดถึงการแสดงจุดยืนอย่างโดดเด่นของนโยบายรัฐกัมพูชาต่อกรณีความขัดแย้งระหว่างจีน – เวียดนาม ในหมู่เกาะทะเลจีนใต้กัมพูชาก็ได้แสดงออกเป็นตัวของตัวเองในฐานะรัฐเอกราชอย่างท้าทายเวียดนาม,ด้วยประวัติการต่อสู้ที่ห้าวหาญของฮุนเซนจากสามัญชนคนธรรมดาจึงก้าวขึ้นสู่สมเด็จเดโชฮุนเซนครองหัวใจประชาชนกัมพูชา และเป็นมิสเตอร์ฮุนเซนในฐานะผู้นำอาเซียนตามวาระและเป็นผู้นำรัฐอาวุโสสูงสุดของอาเซียน  ด้วยเหตุนี้จึงจำเป็นที่ไทยต้องจับตาและศึกษาการเคลื่อนตัวของรัฐกัมพูชาภายใต้การนำของสมเด็จฮุนเซนเป็นอย่างยิ่งต่อเชื่อมจากรัฐกัมพูชาภายใต้การนำของสมเด็จนโรดม สีหนุ ในอดีต

 

 

 

ความมั่นคงทางการเมืองของรัฐบาลฮุนเซน

                    หากใช้การเมืองไทยเป็นตัวตั้งจะมองเห็นว่าการเมืองกัมพูชามีความมั่นคงอย่างยิ่งแม้สภากัมพูชาจะมีฝ่ายค้านที่มีพฤติกรรมทางการเมืองไม่ต่างจากฝ่ายค้านของไทย แต่เสียง ส.ส.ฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎรและเสียง ส.ว.ฝ่ายค้านในวุฒิสภามีจำนวนน้อยนิดจึงไม่ส่งผลสะเทือนทางการเมืองต่อรัฐบาลของสมเด็จฮุนเซน,แม้โครงสร้างการเมืองเขมรจะเป็นแบบเดียวกับไทยคือ มี 2 สภาเหมือนกัน มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขเหมือนกัน และกัมพูชาก็มีอำนาจนอกระบบที่แสดงตัวเป็นอีแอบเหมือนกับระบอบอำมาตย์ของไทยคือ นโรดม รณฤทธิ์ ที่เป็นเชื้อพระวงศ์และเป็นพี่ชายของพระมหากษัตริย์สีหมุนีแต่ว่ารัฐบาลของสมเด็จฮุนเซนก็บริหารจัดการจนฝ่ายค้านและอำมาตย์เขมรไม่อาจจะแสดงบทบาทเป็นผู้มีบารมีนอกรัฐธรรมนูญแข็งแกร่งอย่างประเทศไทยได้แม้เคยพยายามหลายครั้งที่จะทำรัฐประหารสมเด็จฮุนเซนและเคยลอบสังหารสมเด็จฮุนเซนมาแล้วและล่าสุดการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จนโรดม สีหนุ ซึ่งแม้จะสละราชสมบัติไปก่อนแล้ว แต่พระบารมีของพระองค์ที่ครอบงำความคิดของประชาชนชาวกัมพูชามาอย่างยาวนานตลอดรัชสมัยที่พระองค์ได้ต่อสู้ทางการเมืองเพื่อเอกราชและอธิปไตยของกัมพูชาจึงมีบทบาทในฐานะผู้นำทางจิตวิญญาณของชาวกัมพูชา ดังนั้นเมื่อสมเด็จนโรดม สีหนุ ต้องเสด็จสู่สวรรคาลัยเช่นนี้ก็ย่อมส่งผลให้พลังของพรรคนโรดม รณฤทธิ์ ในฐานะตัวแทนมือที่มองไม่เห็นต้องถดถอยจนหมดบทบาททางการเมืองและด้วยเหตุนี้การเมืองของกัมพูชาจึงมีความมั่นคงมากขึ้นภายใต้ระบอบรัฐสภาย่อมจะส่งผลให้เกิดการพัฒนาทางเศรษฐกิจการเมืองที่มีอัตราเร่งสูงกว่าพัฒนาการทางเศรษฐกิจการเมืองของไทย

 

                   จากจำนวนที่นั่ง ส.ส.ในสภาผู้แทนราษฎรการเลือกตั้งครั้งสุดท้ายเมื่อ 27 กรกฎาคม 2551 พรรคประชาชนกัมพูชาของสมเด็จฮุนเซนก็ครองเสียงข้างมากโดยได้ 90 ที่นั่งจากจำนวน ส.ส.ทั้งหมด 123 ที่นั่งส่วนพรรคอันดับสองคือพรรคสม รังสี ได้ 26 ที่นั่ง ส่วนพรรคนโรดม รณฤทธิ์ ได้ 2 ที่นั่ง,พรรคฟุนซินเปคได้ 2 ที่นั่ง และพรรคสิทธิมนุษยชนได้ 3 ที่นั่ง และเมื่อมาดูผลการเลือกตั้งวุฒิสภาและสภาท้องถิ่นกัมพูชาที่ผ่านมาไม่นานนี้ก็จะยิ่งเห็นชัดถึงเสถียรภาพและความมั่นคง กล่าวคือ พรรคประชาชนกัมพูชาของสมเด็จฮุนเซนได้รับความสนับสนุนจากประชาชนกัมพูชาอย่างท่วมท้น โดยได้รับเลือกร้อยละ 80 ของวุฒิสภาและ ร้อยละ 97 ของสภาท้องถิ่นทั่วประเทศ

                   นอกจากนี้ภาพรวมของพัฒนาการทางการเมืองในช่วง 2 ปี ที่ผ่านมาก็แสดงอย่างเด่นชัดว่าระบอบการเมืองแบบรัฐสภาของกัมพูชามีความเข้มแข็งยิ่งขึ้นจะเห็นจากการยุบรวมตัวของพรรคการเมืองต่างๆเพื่อเสริมสร้างความเข็มแข็งทางการเมืองของแต่ละฝ่ายในระบบรัฐสภากัมพูชามากขึ้น เพื่อเตรียมการสำหรับการเลือกตั้งทั่วไปในกัมพูชาที่จะมีขึ้นในเดือนกรกฎาคม 2556 ได้แก่ (1) การรวมตัวของพรรคฝ่ายค้านคือ พรรคสม รังสี และพรรคสิทธิมนุษยชนได้ร่วมกันจัดตั้งพรรคการเมืองใหม่ชื่อ พรรคกอบกู้ชาติกัมพูชา หรือ Cambodia National Rescue Party (CNRP) และ (2) การรวมพรรคนโรดม รณฤทธิ์ กับพรรคฟุนซินเปค แต่การรวมพรรคทั้งสองดังกล่าวเป็นผลจากการหมดบารมีของ นโรดม รณฤทธิ์ ในฐานะผู้นำพรรคจึงเกิดความแตกแยกภายในพรรคนโรดม รณฤทธิ์จนส่งผลให้เจ้านโรดม รณฤทธิ์ ลาออกจากตำแหน่งประธานพรรค และประกาศยุติบทบาททางการเมืองเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2555

                   ระบอบรัฐสภาของกัมพูชามี 2 สภา คล้ายกับของไทย พรรคประชาชนของสมเด็จฮุนเซนก็ครองเสียงข้างมากทั้ง 2 สภา โดยเฉพาะผลการเลือกตั้งวุฒิสภาเมื่อ 29 มกราคม 2555 จากจำนวน ส.ว.ทั้งหมด 61 ที่นั่ง พรรคประชาชนกัมพูชาได้รับเลือกจำนวน 46 คน พรรคสม รังสี ได้รับเลือกจำนวน 11 คน และสมเด็จฯเจีย ซิม วุฒิสมาชิกจากพรรคประชาชนกัมพูชาได้รับเลือกจากที่ประชุมวุฒิสภาให้ดำรงตำแหน่งประธานวุฒิสภากัมพูชาเป็นสมัยที่ 3

                   ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาตำบลกัมพูชา เมื่อวันที่ 3 มิถุนายน 2555 กัมพูชาได้จัดการเลือกตั้งสมาชิกสภาตำบลกัมพูชาชุดที่ 3 ผลปรากฏว่า พรรคประชาชนกัมพูชาชนะการเลือกตั้ง 1,592 ตำบลจากจำนวนทั้งสิ้น 1,633 ตำบล (คิดเป็นร้อยละ 97 ) และชนะการเลือกตั้งในทุกจังหวัดโดยจากที่นั่งทั้งหมด 11,459 ที่นั่ง มีพรรคต่างๆได้รับเลือกตั้งดังนี้ พรรคประชาชนกัมพูชา จำนวน 8,283 ที่นั่ง,พรรคสม รังสี จำนวน 2,155 ที่นั่ง,พรรคฟุนซินเปค จำนวน 160 ที่นั่ง,พรรคนโรดม รณฤทธิ์ จำนวน 53 ที่นั่ง และพรรคสิทธิมนุษยชน จำนวน 800 ที่นั่ง

 

ความสัมพันธ์กัมพูชา – เวียดนาม

                   จากความเข้าใจของคนไทยทั่วไปที่เชื่อว่ากัมพูชาเป็นเด็กในโอวาทของเวียดนามนั้น วันนี้คงต้องเปลี่ยนความคิดได้แล้วเพราะมีรูปธรรมสำคัญในขณะนี้ที่แสดงให้เห็นว่ารัฐบาลของ สมเด็จ เดโช ฮุนเซน ได้แสดงความเป็นตัวของตัวเองอย่างเด่นชัดคือเหตุการณ์การแก้ปัญหาเขตแดน กัมพูชา – เวียดนาม และปัญหาหมู่เกาะในทะเลจีนใต้ กล่าวคือ

                   1.ต่อปัญหาเขตแดนกัมพูชา – เวียดนาม กัมพูชาและเวียดนามได้เปิดการเจรจากันหลายครั้งและเร่งรัดการกำหนดแนวเส้นเขตแดนและจัดทำหลักเขตแดนระหว่างกัน โดยทั้งสองฝ่ายได้จัดทำหลักเขตแดนแล้ว 314 หลัก หรือคิดเป็นประมาณร้อยละ 70 ของแนวเขตแดนทั้งสิ้นของกัมพูชา – เวียดนาม (ระยะทาง 1,270 กิโลเมตร) และมีแผนที่จะดำเนินการต่อให้แล้วเสร็จภายในปี 2555

                   รัฐบาลทั้งสองฝ่ายได้ข้อยุติการแก้ไขปัญหาการรุกล้ำเขตแดนที่เกิดขึ้นแล้วในช่วงสงครามที่ผ่านมาอย่างถ้อยทีถ้อยอาศัย คือ การคงสภาพเดิมไว้ให้มากที่สุด และหากมีบริเวณใดที่พบว่ามีปัญหาการรุกล้ำเข้ามาในดินแดนของฝ่ายใด อีกฝ่ายก็จะต้องหาพื้นที่ว่างในบริเวณอื่นมาแลกเปลี่ยนแทน

                   อย่างไรก็ดี พรรคฝ่ายค้าน (พรรคสม รังสี) ได้พยายามนำประเด็นเรื่องเขตแดนกัมพูชา – เวียดนาม มาใช้โจมตีความน่าเชื่อถือของรัฐบาลอย่างต่อเนื่องและพยายามปลุกกระแสชาตินิยมคล้ายกับที่พรรคประชาธิปัตย์กับกลุ่มพันธมิตรฯทำให้กรณีเขาพระวิหารว่ากัมพูชาเสียดินแดนให้แก่เวียดนามแล้วซึ่งเป็นประเด็นทางการเมืองที่ไม่อาจมองข้ามได้ เป็นผลให้สมเด็จฯฮุน เซน  ต้องยืนขึ้นชี้แจงต่อสภาแห่งชาติกัมพูชาเกี่ยวกับกรณีดังกล่าวเมื่อวันที่ 9 สิงหาคม 2555 เป็นเวลานานกว่า 5 ชั่วโมง โดยกล่าวว่าพรรคฝ่ายค้านพยายามใช้ประโยชน์ทางการเมืองจากเรื่องนี้เพื่อจะก่อวิกฤติทางการเมืองก็ทำให้ประเด็นวิกฤตินี้คลี่คลายลงระดับหนึ่ง

                   แต่อย่างไรก็ตามในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2555 กัมพูชาส่งเสริมความสัมพันธ์และเข้าใจอันดีกับเวียดนามโดยสมเด็จ นโรดม สีหมุนี  กษัตริย์กัมพูชา เสด็จฯเยือนเวียดนามเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2555 โดยเป็นการแวะเยือนระหว่างการเดินทางกลับจากต่างประเทศ ซึ่งการที่ผู้นำระดับสูงสามารถไปมาหาสู่กันได้ตลอดเวลาเป็นการแสดงออกถึงความสัมพันธ์อันดีที่มีต่อกันระหว่างกัมพูชากับเวียดนาม

                   2.ต่อปัญหาความขัดแย้งจีน – เวียดนาม

                   ปัญหาความขัดแย้งในหมู่เกาะทะเลจีนใต้ ระหว่างจีน – เวียดนาม ได้เป็นบททดสอบของความเป็นตัวของตัวเองของกัมพูชาอีกรูปธรรมหนึ่งว่ามิได้เป็นเด็กในโอวาทของเวียดนามในนโยบายต่างประเทศ จากการประชุมรัฐสภาอาเซียนหรือ AIPA ที่เกาะลอมบ๊อก ประเทศอินโดนีเซีย ระหว่างวันที่ 16 – 21 กันยายน ที่ผ่านมานี้โดยสมเด็จฯเดโช ฮุน เซน ในฐานะประธานอาเซียนได้เดินทางไปเป็นประธานเปิดการประชุมและสมเด็จเฮง สัมริน ประธานสภาผู้แทนราษฎรของกัมพูชาและนายเชียงวุน สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและประธานกรรมาธิการการต่างประเทศกัมพูชา ได้แสดงบทบาทที่ขัดแย้งกับเวียดนามต่อกรณีที่เวียดนามจะนำประเด็นเรื่องอธิปไตยเหนือหมู่เกาะในทะเลจีนใต้ที่ขัดแย้งกับจีนอยู่ในขณะนี้เข้าพิจารณาในการประชุมของ AIPA ด้วยหวังจะเอาที่ประชุมของรัฐสภาอาเซียนบีบจีนในฐานะที่จีนเป็นเพียงผู้สังเกตการณ์ โดยฝ่ายกัมพูชาได้นำเสนอในที่ประชุมอย่างชัดเจนไม่เห็นด้วยกับเวียดนามในประเด็นนี้ด้วยเหตุผลลึกๆคือผลประโยชน์จากการลงทุนขนาดใหญ่หลายโครงการของจีนในกัมพูชาและรัฐบาลของสมเด็จฯเดโช ฮุนเซน ต้องการแสดงบทบาททางการเมืองระหว่างประเทศที่ไม่อยู่ใต้อิทธิพลของเวียดนาม

 

กัมพูชากับนานาชาติ

                   จากบทบาทที่กัมพูชาในฐานะประธานอาเซียนในปี 2555 กัมพูชาได้ใช้โอกาสนี้สร้างบทบาทในเวทีระดับโลก รวมถึงการเข้าร่วมการประชุม G20 ที่เม็กซิโก ระหว่างวันที่ 18-19 มิถุนายน 2555 อย่างไรก็ดีในการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนครั้งที่ 45 เมื่อเดือนกรกฎาคม 2555 ที่ประชุมฯไม่สามารถออกแถลงการณ์ร่วมในเรื่องทะเลจีนใต้ได้ส่งผลให้เห็นถึงจุดยืนของสมเด็จฯฮุน เซน ที่จะไม่นำความขัดแย้งระหว่างจีนและเวียดนามที่เป็นมิตรเข้ามาสร้างความแตกแยกในอาเซียนในสมัยที่ตนดำรงตำแหน่งประธานอาเซียน แต่คาดว่ากัมพูชาจะต้องเผชิญกับปัญหานี้อีกครั้งในการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนในเดือนพฤศจิกายน ศกนี้

                   นอกจากนี้กัมพูชายังได้มีโอกาสจัดพิธีต้อนรับประมุขจากประเทศมหาอำนาจอย่างจีนที่ไม่เคยเยือนกัมพูชามานานกว่า 10 ปีแล้ว คือการเดินทางมาเยือนของประธานาธิบดี หู จิ่นเทา ระหว่างวันที่ 30 มีนาคม –   2 เมษายน 2555 โดยทั้งสองฝ่ายได้บรรลุข้อตกลงในการส่งเสริมความเป็นหุ้นส่วนความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์อย่างรอบด้านและขยายความร่วมมือในด้านต่างๆ อาทิ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การลงทุน ความร่วมมือทางทหาร รวมทั้งได้กำหนดเป้าหมายมูลค่าการค้าระหว่างกันเป็น 5,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ภายในปี ค.ศ. 2017 ส่วนมหาอำนาจอีกฝ่ายหนึ่งคือสหรัฐอเมริกา รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศกัมพูชาก็เดินทางไปเยือน เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2555 และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯคือนางฮิลลาลี คลินตัน ได้เดินทางมาเยือนกัมพูชาระหว่างวันที่ 11-13 กรกฎาคม 2555

                   นอกจากกัมพูชาได้กระชับความใกล้ชิดกับมหาอำนาจทางการเมืองการทหารอย่างจีนและสหรัฐฯแล้ว กัมพูชายังได้มีโอกาสต้อนรับแขกวีไอพีเชื้อพระวงศ์ของญี่ปุ่นซึ่งเป็นมหาอำนาจเศรษฐกิจอีกด้วย คือการเสด็จเยือนของมกุฎราชกุมารนารุฮิโตะ แห่งญี่ปุ่นเสด็จฯเยือนกัมพูชาระหว่างวันที่ 27-29 มิถุนายน 2555 ซึ่งนับว่าฐานะในทางสากลของกัมพูชาวันนี้ได้ปรับระดับขึ้นสู่ความน่าเชื่อถืออย่างยิ่งภายใต้การนำของสมเด็จฯ ฮุน เซน

 

 

 

ภาพรวมภาวะเศรษฐกิจของกัมพูชา

                   ภาพการค้ากัมพูชาครึ่งปีแรกในปีนี้ดีขึ้นแต่ก็ได้รับผลกระทบจากวิกฤติยุโรปเช่นเดียวกับทุกประเทศในอาเซียนกล่าวคือในช่วงเดือนมกราคม-มิถุนายน 2555 กัมพูชา มีมูลค่าการค้ารวม 6.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ แบ่งเป็นการส่งออก 2.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (เพิ่มขึ้นร้อยละ 8.7 ) และการนำเข้า 3.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (เพิ่มขึ้นร้อยละ 9) โดยสินค้าส่งออกที่สำคัญ ได้แก่ เสื้อผ้า รองเท้า และสิ่งทอ และสินค้าที่กัมพูชานำเข้ามากที่สุด คือ ผ้าผืนเพื่อตัดเย็บ และน้ำมันเชื้อเพลิง

                   สินค้าเสื้อผ้าสำเร็จรูปของกัมพูชาเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญ ครองสัดส่วนร้อยละ 84 ของสินค้าส่งออกทั้งหมด โดยมีสหรัฐอเมริกาและยุโรปเป็นตลาดสำคัญ ดังนั้น กัมพูชาจึงได้รับผลกระทบจากวิกฤตเศรษฐกิจในสหภาพยุโรปด้วยซึ่งแม้ว่าในช่วง 6 เดือนแรกจะมีปริมาณการส่งออกเพิ่มขึ้นร้อยละ 8.7 จากช่วงเดียวกันของปี 2554 แต่เป็นอัตราที่ลดลงเมื่อเปรียบเทียบกับอัตราการขยายตัวในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2554 ซึ่งเพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปี 2553 กว่าร้อยละ 25

                   ด้านการลงทุน ในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2555 คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนกัมพูชา (Cambodian Investment Board -CIB) ได้อนุมัติโครงการลงทุนจำนวน 72 โครงการ คิดเป็นเงินลงทุนรวม 168.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2554 คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุนกัมพูชาอนุมัติจำนวนโครงการเพิ่มขึ้น 15 โครงการ หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 26.32 และเงินทุนเพิ่มขึ้น 14.8 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเพิ่มร้อยละ 9.6 โดยโครงการที่ได้รับอนุมัติส่วนใหญ่เป็นการลงทุนในอุตสาหกรรมผลิตเสื้อผ้าสำเร็จรูป (40 โครงการ) ,รองเท้า (8 โครงการ),ธุรกิจโรงสี (4 โครงการ),ถุงเท้า (2 โครงการ),อุตสาหกรรมยางพารา (2 โครงการ),อาหารแปรรูป (2 โครงการ),กระเป๋า (2 โครงการ),ถุงมือ (2 โครงการ),โรงแรม (2 โครงการ),จุดให้บริการนักท่องเที่ยว (2 โครงการ),โทรคมนาคม (2 โครงการ),สิ่งทอ ( 1 โครงการ),ปุ๋ย ( 1 โครงการ),อุตสาหกรรมการเกษตร (1 โครงการ) และอุตสาหกรรมอื่นๆ     (2 โครงการ) โดยประเทศที่ได้รับอนุมัติโครงการลงทุนมากที่สุดตามจำนวนโครงการคือ จีน เกาหลีใต้ ไต้หวัน ฮ่องกง ไทย และอังกฤษ ตามลำดับ และหากพิจารณาตามมูลค่าการลงทุนก็อยู่ในลำดับเดียวกัน คือ จีน เกาหลีใต้ และไต้หวัน ตามลำดับ

 

ความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชา

                    ด้านการเมือง ความสัมพันธ์ไทย-กัมพูชาในภาพรวมมีพัฒนาการดีขึ้นอย่างต่อเนื่องนับจากการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลจากรัฐบาลนายอภิสิทธิ์มาเป็นรัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์  แน่นอนที่สุดคนไทยและชาวโลกได้รับรู้ถึงความแนบแน่นในความสัมพันธ์ภาคประชาชนของสองประเทศในงานสงการนต์ประวัติศาสตร์ที่เป็นครั้งแรกของโลกที่คนชาติหนึ่งเดินทางไปร่วมงานประเพณีเดียวกันกับคนอีกชาติหนึ่งเป็นจำนวนกว่า 50,000 คน โดยมีศูนย์รวมอยู่ที่ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งนับว่าเป็นความมหัศจรรย์อย่างหนึ่งของโลก ภาพลักษณ์ความสัมพันธ์ไทย – กัมพูชา ภาคประชาชนจึงยืนยันถึงความสัมพันธ์ที่พัฒนาไปในทางที่ดีและหากจะพิจารณาถึงภาคความสัมพันธ์ในระดับผู้นำก็จะเห็นว่าไทย - กัมพูชาได้มีการแลกเปลี่ยนการเยือนของผู้นำระดับสูงและหารือร่วมกันในระดับต่างๆ อาทิ การหารือระหว่างนายกรัฐมนตรีไทยและนายกรัฐมนตรีกัมพูชาระหว่างการร่วมประชุม US-ASEAN Business Forum ที่จังหวัดเสียมราฐ กัมพูชา เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2555 การเดินทางเยือนจังหวัดจันทบุรีของนายซอร์ เค็ง รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย และคณะผู้ว่าราชการจังหวัดชายแดนกัมพูชา เพื่อร่วมกิจกรรมส่งเสริมความสัมพันธ์และกีฬากอล์ฟกระชับมิตรกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของฝ่ายไทย เมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม 2555

                   ไทย-กัมพูชา ต่างก็ผลัดกันเป็นเจ้าภาพการประชุมทวิภาคีที่สำคัญๆ(ซึ่งหยุดชะงักไปในช่วงที่เกิดความระหองระแหงระหว่างกันในสมัยรัฐบาลนายอภิสิทธิ์) เช่น การประชุมคณะกรรมาธิการเขตแดนร่วมไทย-กัมพูชา ครั้งที่ 5 ที่กรุงเทพฯเมื่อวันที่ 13-14 กุมภาพันธ์ 2555 ,การประชุมคณะผู้ว่าราชการจังหวัดชายแดนไทย-กัมพูชา ครั้งที่ 4 ที่กรุงพนมเปญ ระหว่างวันที่ 25-27 เมษายน 2555 ,การประชุมคณะกรรมาธิการการค้าร่วมไทย-กัมพูชา ครั้งที่ 3 ที่กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2555 เป็นต้น

                   การเปิดจุดผ่านแดนถาวรและยกระดับจุดผ่านแดนระหว่างไทยกับกัมพูชา นับเป็นสัญลักษณ์ของความสัมพันธ์ที่มีพัฒนาการที่ดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม โดยขณะนี้ทั้งสองฝ่ายให้การรับรองผลการสำรวจภูมิประเทศร่วมบริเวณที่จะเปิดจุดผ่านแดนถาวรแห่งใหม่ที่บ้านหนองเอี่ยน จังหวัดสระแก้ว  บ้านสตึงบท จังหวัดบันเตียเมียนเจยแล้ว และในการหารือระหว่างนายกรัฐมนตรีไทยกับกัมพูชา เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2555 ฝ่ายไทยกำลังพิจารณาจัดสรรงบประมาณสำหรับการก่อสร้างสถานที่ตั้งด่านและโครงสร้างพื้นฐานที่เหมาะสมในเขตไทยต่อไป ตลอดจนมีแผนที่จะพิจารณาให้ความช่วยเหลือแก่กัมพูชาในการพัฒนาเส้นทางถนนเชื่อมต่อจากจุดผ่านแดนถาวรไปยังทางหลวงหมายเลข 5 ของกัมพูชา และสะพานรถไฟเชื่อมต่อเส้นทางรถไฟที่จังหวัดสระแก้วและจังหวัดปอยเปตด้วย นอกจากนี้ยังเห็นพ้องกันว่าการยกระดับจุดผ่อนปรนเป็นจุดผ่านแดนเพิ่มเติมบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา จะช่วยสนับสนุนการค้าและการลงทุน รวมทั้ง การไปมาหาสู่ของประชาชนระหว่างกันเช่นที่จุดผ่อนปรนการค้าที่ช่องอานม้า จังหวัดอุบลราชธานีกับบ้านสะเตียลกวาง อำเภอจอมกระสาน จังหวัดพระวิหาร เป็นต้น

                   สำหรับกรณีปราสาทพระวิหารซึ่งเป็นแผลเรื้อรังของไทยและกัมพูชานั้นก็มีพัฒนาการในทางบวก โดยทั้งสองฝ่ายสลับกันเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมคณะทำงานร่วมไทย-กัมพูชา (Joint Working Group - JWG) ครั้งที่ 1 (เมษายน 2555 ที่กรุงเทพฯ) และครั้งที่ 2 (มิถุนายน 2555 ที่กรุงพนมเปญ) ซึ่งทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องที่จะดำเนินการเก็บกู้ทุ่นระเบิดร่วมกันในพื้นที่เขตปลอดทหารชั่วคราวให้แล้วเสร็จก่อนที่จะมีการถอนกำลังทหาร ทั้งนี้เพื่อความปลอดภัยของคณะผู้สังเกตการณ์ร่วมไทย กัมพูชา และอินโดนีเซีย ที่จะเข้าปฏิบัติหน้าที่ต่อไป นอกจากนี้ ในระหว่างการพบหารือของนายกรัฐมนตรีไทยกับกัมพูชา เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม 2555 ที่จังหวัดเสียมราฐ ผู้นำทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องให้มีการปรับกำลังพร้อมกันบนพื้นฐานความสมัครใจเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติตามคำสั่งมาตรการชั่วคราวของศาลโลกทำให้เมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2555 ไทยและกัมพูชาจึงได้จัดพิธีปรับกำลังทหารในพื้นที่บริเวณปราสาทพระวิหารและพื้นที่ใกล้เคียง โดยจัดตำรวจตระเวนชายแดนเข้าไปปฏิบัติหน้าที่แทนเพื่อให้เป็นไปตามคำวินิจฉัยเบื้องต้นของศาลโลก

                   ด้านการค้า ในช่วงเดือนมกราคม – มิถุนายน 2555 การค้าระหว่างไทย – กัมพูชา ภาพรวมดีขึ้นโดยมีมูลค่าการค้ารวมไทย – กัมพูชาเท่ากับ 64,453.72 ล้านบาท (เพิ่มขึ้นร้อยละ 49.50) โดยไทยส่งออก 60,265.32 ล้านบาท และนำเข้าจากกัมพูชา 4,188.40 ล้านบาท ทำให้ไทยเป็นฝ่ายได้เปรียบดุลการค้า 56,076.92 ล้านบาท

                   สินค้าส่งออกของไทยไปกัมพูชาที่สำคัญ ได้แก่ น้ำมันสำเร็จรูปน้ำตาลทราย อัญมณีและเครื่องประดับ เครื่องดื่ม เครื่องสำอาง สบู่และผลิตภัณฑ์รักษาผิว ปูนซีเมนต์ เคมีภัณฑ์ เครื่องยนต์สันดาปภายในแบบลูกสูบและส่วนประกอบ ผลิตภัณฑ์ยาง และรถจักรยานยนต์และส่วนประกอบ ส่วนสินค้านำเข้าจากกัมพูชาที่สำคัญ ได้แก่ ผัก ผลไม้และของปรุงแต่งที่ทำจากผักผลไม้ เหล็ก เหล็กกล้า และผลิตภัณฑ์สินแร่โลหะอื่นๆ เศษโลหะและผลิตภัณฑ์ เสื้อผ้าสำเร็จรูป เยื่อกระดาษและเศษกระดาษ พืชและผลิตภัณฑ์จากพืช ผลิตภัณฑ์โลหะ ไม้ซุง ไม้แปรรูปและผลิตภัณฑ์ และผลิตภัณฑ์ยาสูบ

                   การค้าชายแดนไทย-กัมพูชา ในช่วง 6 เดือนแรกของปีนี้ มีมูลค่า 39,325.25 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวกันของปี 2554 เช่นกัน (เพิ่มขึ้นร้อยละ 23.15) โดยส่วนใหญ่ผ่านด่านจังหวัดสระแก้วและจังหวัดตราด

                   นอกจากการแลกเปลี่ยนการค้าระหว่างกันที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้นแล้ว พัฒนาการเชิงบวกที่สำคัญในด้านการค้า คือ การประชุมคณะกรรมการร่วมทางการค้าไทย-กัมพูชา (Joint Trade Committee – JTC) ครั้งที่ 3 ซึ่งกระทรวงพาณิชย์ได้เป็นเจ้าภาพจัดขึ้นเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2555 ที่กรุงเทพฯ โดยมีนายบุญทรง เตริยาภิรมย์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ไทย และนายจอม ประสิทธิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์กัมพูชาเป็นประธานร่วม โดยการประชุมดังกล่าวจัดขึ้นหลังจากเว้นว่างมาเป็นเวลากว่า   6 ปี ในช่วงของการรัฐประหารและภาวะความไม่สงบของไทย (ครั้งที่ 2 จัดขึ้นเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2549 ที่จังหวัดเสียมราฐ)

                   อย่างไรก็ดี ในช่วงเดือนมกราคม-มิถุนายน 2554 ปัญหาเศรษฐกิจที่สำคัญระหว่างสองประเทศ คือ ปัญหาการส่งออกสินค้าเกษตรจากกัมพูชามาประเทศไทยในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว อาทิ มันสำปะหลังและข้าวโพด แต่ทั้งสองฝ่ายได้พยายามแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยได้มีการหารือเพื่อแก้ไขปัญหาในระดับต่างๆรวมทั้งในการประชุม JTC ไทย-กัมพูชา ครั้งที่ 3 ซึ่งที่ประชุมเห็นชอบให้จัดตั้งคณะทำงานเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งเขตจัดสรรสินค้าเกษตรพิเศษ (Special Agriculture Inland Port) บริเวณจังหวัดชายแดนไทยและกัมพูชา สำหรับการนำเข้าสินค้าเกษตรจากกัมพูชาเก็บพักไว้แปรรูปก่อนส่งออกไปยังประเทศที่สามต่อไป

 

                   ด้านการลงทุน ในช่วงไตรมาสที่ 2 ของปี 2555 มีนักลงทุนไทยที่ได้รับอนุมัติโครงการลงทุนในกัมพูชา รวมทั้งสิน 4 ราย ดังนี้ (1) บริษัท Crystal Rice (Kampuchea) Co.,Ltd.ประกอบธุรกิจโรงสีข้าวขนาดใหญ่ พร้อมท่าเรือและระบบขนส่งแบบครบวงจรที่จังหวัดกัมปอต โดยเป็นการลงทุนของบริษัท Asia Golden Rice ของไทยกับนักลงทุนกัมพูชา (2) โรงสีข้าว Rice Mill Complex Co.,Ltd. เป็นการร่วมลงทุนระหว่างไทยกับจีน (3) โรงงานทำรองเท้า Aero soft Summit Footwear Ltd. เป็นการลงทุนระหว่างไทยกับกัมพูชา และ (4) โรงงานผลิตเสื้อผ้า Trax Apparel (Cambodia) Co.,Ltd. ของนักลงทุนไทย

                   ด้านการท่องเที่ยว บรรยากาศความสัมพันธ์ ไทย – กัมพูชา ที่ดีขึ้นทำให้มีนักท่องเที่ยวไทยเดินทางไปท่องเที่ยวในกัมพูชามากขึ้น โดยในช่วงเดือนมกราคม – พฤษภาคม 2555 มีนักท่องเที่ยวไทยเดินทางไปกัมพูชา 78,156 คน เพิ่มขึ้นร้อยละ 88.8 (ยอดที่เพิ่มขึ้นอย่างมากเป็นผลจากงานสงกรานต์เสื้อแดงดำหัว พ.ต.ท.ทักษิณ ที่เสียมราฐ) ทำให้ไทยขยับจากอันดับที่ 8 ขึ้นเป็นอันดับที่ 5 รองจากนักท่องเที่ยวเวียดนาม เกาหลีใต้ จีน และลาว สำหรับนักท่องเที่ยวกัมพูชาที่เดินทางมาไทยนั้น ในช่วงเดือนมกราคม-มิถุนายน 2555 มีจำนวน 196,282 คน เพิ่มขึ้นจากช่วงเดียวของปี 2554 ร้อยละ 63.63 ซึ่งเป็นการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2551

 

บทสรุป

                   ภาวะการเติบโตทางเศรษฐกิจของกัมพูชาเป็นผลมาจาการมีเสถียรภาพของรัฐบาลกัมพูชาภายใต้การนำของสมเด็จฮุนเซนที่เดินแนวทางนโยบายอย่างถูกต้องและท้าทายและอาศัยความเก๋าเกมส์เฉพาะตัวในฐานะที่เป็นนายกรัฐมนตรีในระบอบรัฐสภาที่ยาวนานที่สุดในอาเซียน จึงยิ่งส่งผลให้กัมพูชากลายเป็นรัฐที่โดดเด่นที่สุดในอาเซียนและจากบาดแผลความไม่สงบหลายครั้งในกัมพูชาที่มุ่งหมายจะทำรัฐประหารสมเด็จฮุนเซนที่ปฏิเสธไม่ได้ว่าทางการไทยในอดีตได้มีส่วนเกี่ยวข้องด้วย โดยเฉพาะการลอบสังหารสมเด็จฮุนเซนโดยคนใกล้ชิดกับนายสม รังสี ที่เคยหลบหนีเข้ามาอยู่ในประเทศไทยในสมัยรัฐบาลนายชวน หลีกภัย จึงทำให้เราเข้าใจบทบาทที่ท้าทายของรัฐบาลสมเด็จฮุนเซนมากยิ่งขึ้น และนับจากการสิ้นพระชนม์ของสมเด็จนโรดม สีหนุ ผู้นำทางจิตวิญญาณของชาวกัมพูชาประกอบกับการแสดงบทบาททางการเมืองของสมเด็จเดโช ฮุนเซน ในการจัดงานส่งสวรรคาลัยให้แก่สมเด็จนโรดม สีหนุ อย่างสมพระเกียรติ์ก็ยิ่งได้รับพลังจากฝ่ายอนุรักษ์นิยมทำให้ฐานะทางการเมืองของสมเด็จเดโช ฮุนเซน ที่มั่นคงอยู่เดิมแล้วยิ่งมั่นคงและแข็งแกร่งมากขึ้น ซึ่งก็จะยิ่งส่งผลให้สมเด็จเดโช ฮุนเซน แสดงบทบาทในเวทีอาเซียนและในเวทีโลกได้อย่างโดดเด่น จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ไทยจะต้องจับตาและให้ความสำคัญแก่รัฐกัมพูชาภายใต้การนำของสมเด็จเดโช ฮุนเซน

 

 

6 ปี รัฐประหารศาลละลาย

จาก RED POWER ปีที่ 2 ฉบับที่ 29 เดือน ตุลาคม 2555

โดย นายทหารเอก กรุงธน

          คำว่า “สารละลาย” ในศตวรรษที่ 21 ได้เกิดคำแผลงใหม่ต้องสะกดเป็น “ศาลละลาย” โดยใช้ควบกับคำว่า “รัฐประหาร” เมื่อใช้เป็นกิริยาจะมีความหมายว่า “ลักษณะอาการที่แสดงออกเพื่อแก้ปัญหาความอุดตันทางการเมืองอย่างหนึ่ง จากที่เคยใช้ทหารเป็นเครื่องมือก็มาใช้ศาลเป็นเครื่องมือ”

          หากจะขยายความที่มาของคำเต็มๆว่า “รัฐประหารศาลละลาย” ด้วยหลักภาษาไทยของคนเสื้อแดงก็จะเห็นได้ว่าคำๆนี้เป็นคำสะแลงที่สรุปให้เห็นถึงสถานการณ์ 6 ปี หลังการรัฐประหาร 19 กันยา 2549 ว่าได้เกิดการพังทลายของกระบวนการยุติธรรมไทยแล้วโดยมีความหมายเต็มๆของเหตุการณ์ดังนี้

 

 

          “รัฐประหารศาลละลาย” เป็นผลจากการทำรัฐประหารที่แปลกแหวกแนวที่สุดในโลกซึ่งจะเป็นการรัฐประหารครั้งแรกและครั้งสุดท้ายของประเทศไทย

          ลักษณะแปลกแหวกแนวคือเป็นการรัฐประหารที่ไม่เหมือนใครในโลกทั้งรูปแบบและเนื้อหา ดูผิวเผินก็คล้ายกับการรัฐประหารในประเทศด้อยพัฒนาทั้งหลายแต่ดูลึกลงไปกลับกลายเป็นการรัฐประหารที่พัฒนาขึ้นแต่หนักหน่วงกว่าประเทศด้อยพัฒนาเพราะเป็นการรัฐประหารที่ผู้สั่งการทำตามอำเภอใจโดยไม่รู้แม้แต่น้อยว่ากำลังทำลายระบอบอำนาจเก่าแก่ของตัวเอง ด้วยความสับสนในสมองจึงเกิดภาวะโกลาหลของรัฐตลอดระยะเวลา 6 ปี ตั้งแต่ทำลายชื่อเสียงของประเทศด้วยการยึดสนามบิน,ยึดทำเนียบรัฐบาล และฆ่าประชาชนเพียงเพราะเกลียดทักษิณจากคนใกล้ชิดเป่าหูและอยากจะยึดอำนาจนาน 10 ปี เพื่อเป้าหมายบางอย่างที่แปลกประหลาดแต่ก็กล้าๆกลัวๆ โดยหัวหน้าคณะผู้ยึดอำนาจไม่กล้าแสดงตัวเปิดเผยและไม่กล้าทำอะไรตรงๆเหมือนในอดีตเพราะกลัวทหารที่ถูกใช้ให้ทำรัฐประหารจะเชิดอำนาจจนเอาลงไม่ได้เหมือนรัฐบาลจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ต่อเชื่อมถึงรัฐบาลจอมพลถนอมจึงต้องสร้างรัฐบาลหุ่นเชิดประชาธิปไตยและใช้ศาลคุมอำนาจช่วย ดังนั้นการเขียนบทละครการรัฐประหารจึงเริ่มจากล้มรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ที่มาจากการเลือกตั้งเสียก่อน โดยใช้ศาลเป็นกองหน้าในการยึดอำนาจร่วมกับทหารซึ่งเป็นรูปแบบของการใช้กำลังข่มขู่เพื่อมิให้ประชาชนขัดขืนเฉพาะวันที่ขับไล่รัฐบาลแต่หลังจากนั้นก็สลัดทหารทิ้งแล้วให้ศาลเป็นตัวขับเคลื่อนอย่างเปิดเผยตั้งแต่เป็นรัฐมนตรี สมาชิกสภานิติบัญญัติ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญเพื่อควบคุมอำนาจทางการเมืองทั้งหมดตามรัฐธรรมนูญที่ศาลร่างขึ้น โดยผู้พิพากษาจำแลงแปลงกายเข้าสู่อำนาจภายใต้ป้ายชื่อว่า ศาลรัฐธรรมนูญ องค์กรอิสระ และสมาชิกวุฒิสภา โดยมีจุดมุ่งหมายที่แฝงเร้นอำพรางโดยขาดผันครองอำนาจไว้เป็นเวลา 10 ปี โดยทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องจะร่วมกันอำพรางผู้สั่งการตัวจริงด้วยการนำระบบกฎหมายคุกตะรางและกระบวนการทั้งหมดมาข่มขู่ประชาชนให้กลัวแทนปืนและรถถัง

          แต่การสลัดทิ้งทหารที่ส่งให้ไปฆ่าประชาธิปไตยแล้วไม่ให้สืบทอดอำนาจหลังการรัฐประหารไม่ต่างอะไรจากการทิ้งผ้าอนามัยลงถังขยะจนก่อให้เกิดความเคียดแค้นฝังลึกของพลเอกสนธิ บุญยรัตกลิน จนถึงขั้นแอบนั่งประดิษฐ์วาทะกรรมที่ล้ำลึกเพื่อเปิดโปงผู้สั่งการเป็นเชิงสัญลักษณ์ว่า “แม้ตายไปก็บอกไม่ได้ว่าใครสั่ง”

          ดังนั้นตลอดระยะเวลา 6 ปีที่ผ่านมาจากมูลเชื้อที่แปลกประหลาดเหล่านี้เราจึงเห็นความวิปริตของบ้านเมืองที่เห็นผู้พิพากษากลุ่มหนึ่งมาแสดงละครตลกที่เรียกชื่อว่า “ตุลาการภิวัฒน์” และได้กลายเป็น “ตุลาการวิบัติ” โดยศาลได้ใส่หัวโขนเป็นผู้บริหารอำนาจเหมือนนักการเมืองโดยแสดงถึงอำนาจพิเศษประสานกับองค์กรอำนาจต่างๆตามรัฐธรรมนูญที่ศาลได้ตั้งขึ้นและที่เด่นชัดที่สุดคือการแสดงออกถึงการปกป้องพรรคพวกทางการเมืองของตนด้วยการลงโทษอย่างหนักหน่วงกับผู้ที่แข็งขืนแต่ผ่อนปรนโทษทัณฑ์ให้กับพรรคพวกของฝ่ายตนที่มุ่งทำลายพ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ซึ่งเป็นเป้าหมายของการรัฐประหาร

          ด้วยเหตุนี้กลุ่มผู้สนับสนุนศาลจึงสร้างวาทะกรรมเชิดชูศาลว่า “ตุลาการภิวัฒน์” แต่กลุ่มที่ต่อต้านการรัฐประหารที่ได้รับความเจ็บปวดจากศาลมักจะชอบเรียกอย่างท้าทายว่า “ตุลาการวิบัติ” เพราะได้เกิดรูปธรรมการตัดสินและวินิจฉัยคดีต่างๆโดยเฉพาะที่เกี่ยวโยงกับเหตุการณ์ทางการเมืองที่มีลักษณะ “สองมาตรฐาน” อย่างเด่นชัดจึงเกิดภาวะการเสื่อมศรัทธาในองค์กรศาลจนเกิดภาวะที่เรียกว่า “ศาลละลาย”

ทำไมต้องเป็นรัฐประหารครั้งแรกและครั้งสุดท้าย ?

                    การรัฐประหารตลอดระยะเวลา 80 ปี ของการเปลี่ยนแปลงการปกครองนับตั้งแต่ 24 มิถุนายน 2475 เป็นต้นมาที่มีมาหลายครั้งแต่จะไม่เห็นผู้สั่งการที่แอบแฝงอยู่หลังฉากที่แสดงตัวประเจิดประเจ้อเด่นชัดเท่ากับการรัฐประหารเมื่อ 19 กันยายน 2549 และในอดีตทหารจะเป็นผู้ตัดสินใจและรับผิดชอบตัวเองในฐานะผู้กระทำการรัฐประหารเอง แต่ครั้งนี้พลเอกสนธิ       บุญยรัตกลิน ผู้บัญชาการทหารบก ที่นำกำลังออกมายึดอำนาจกลับละล้าละลังอยู่นาน และเป็นการรัฐประหารครั้งแรกที่กว่าจะเปิดตัวหุ่นเชิดผู้นำการรัฐประหารทั้ง 4 เหล่าทัพได้ต้องใช้เวลานานกว่า 2 วัน เพราะเขาเหล่านั้นมิใช่ตัวจริงที่กระทำการรวมตลอดทั้งพลเอกสนธิ บุญยรัตกลิน ผู้ที่แสดงตัวเป็นหัวหน้าก็ไม่มีอำนาจใดๆในทางการเมืองเลยและต้องพ้นจากอำนาจทั้งๆที่ยังนั่งเป็นหัวหน้าคณะอยู่เนื่องจากเกษียณอายุราชการโดยไม่มีอำนาจใดๆในรัฐธรรมนูญที่ถูกจัดร่างขึ้นใหม่รองรับการดำรงอยู่ทางอำนาจของพลเอกสนธิเลย แต่ในทางตรงกันข้ามผู้มีอำนาจตามรัฐธรรมนูญกลับเป็นของผู้ดำรงตำแหน่งผู้พิพากษาศาลสูง ศาลปกครอง และศาลรัฐธรรมนูญ รวมถึงศาลบางคนก็ยอมลาออกจากการรับราชการศาลเพื่อมาดำรงตำแหน่งทางการเมืองที่มีอำนาจตามรัฐธรรมนูญเช่นประธานองค์กรอิสระ และประธานวุฒิสภา และสมาชิกวุฒิสภา จึงถือเป็นครั้งแรกของการรัฐประหารโดยใช้อำนาจตุลาการเข้าครอบงำอำนาจของรัฐสภาทั้งหมดโดยศาลเป็นผู้เขียนรัฐธรรมนูญเอง และจากผลของการกระทำดังกล่าวได้เกิดภาวะการใช้อำนาจทางการเมืองของศาลที่ขัดแย้งกับหลักการยุติธรรมเพียงเพื่อจะทำลายอำนาจทางการเมืองของ พ.ต.ท.ทักษิณ หรือกลุ่มอำนาจที่เชื่อมโยงกับ พ.ต.ท.ทักษิณ เพื่อไม่ให้ฟื้นคืนชีพและไม่ให้ขยายตัว ดังจะเห็นได้ชัดจากการตัดสินล้มรัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช และนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์ เพื่อจะอุ้มนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ขึ้นมาบริหารประเทศโดยยุบพรรคทุกพรรคที่อยู่ฝ่ายพ.ต.ท.ทักษิณ และทำการคุ้มครองพรรคประชาธิปัตย์ที่เป็นแนวร่วมหลักในการต่อต้าน พ.ต.ท.ทักษิณ ด้วยการตัดสินไม่ยุบพรรคประชาธิปัตย์ รวมตลอดทั้งวินิจฉัยลงโทษบุคคลหรือกลุ่มบุคคลเริ่มตั้งแต่การไม่อนุญาตให้ประกันตัวในชั้นศาลของกลุ่มคนเสื้อแดงทั้งๆที่เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญ แต่ในขณะที่กลุ่มคนเสื้อเหลืองหรือกลุ่มพันธมิตรฯกลับได้รับการผ่อนปรนทุกประการในฐานะลูกสมุนที่ซื่อสัตย์แม้จะมีการกระทำความผิดที่รุนแรงอย่างเห็นได้ชัดเช่นการยึดทำเนียบรัฐบาล การยึดสนามบินสุวรรณภูมิ รวมตลอดถึงขับรถทับเจ้าหน้าที่ตำรวจขณะปฏิบัติหน้าที่ที่บ่งบอกถึงเจตนาฆ่าก็ได้รับการประกันตัวตั้งแต่ชั้นพิจารณาและตัดสินให้รอลงอาญา เป็นต้น ดังนั้นบทบาทของกระบวนการยุติธรรมไทยที่มีศาลเป็นตัวแสดงหลักจึงเกิดการเสื่อมศรัทธาจากสังคมอย่างไม่เคยมีมาก่อน ซึ่งส่งผลให้ระบบโครงสร้างสังคมไทยที่เคยค้ำจุนด้วย 3 เสาหลักแห่งอำนาจอธิปไตยเกิดการเสื่อมทรุดทั้ง 3 เสาที่เคยยึดโยงอยู่ด้วยกันจนน่ากลัวว่าอนาคตจะเกิดการพังทลายทางโครงสร้างและจะต้องจัดตั้งระบบของ 3 เสาหลักใหม่ โดยทั้งหมดจะต้องยึดโยงกับประชาชนเพื่อให้เกิดอำนาจรัฐที่เป็นจริงและมั่นคงเพื่อการพัฒนาประเทศอย่างมีประสิทธิภาพเพราะทุกวันนี้สถาบันศาลได้ลักลอบเข้ามามีอำนาจทางการเมืองโดยไม่ผ่านความเห็นชอบของประชาชนทั้งๆที่ศาลเข้ามาควบคุมอำนาจนิติบัญญัติและอำนาจบริหารที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชน ซึ่งจะเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของการเมืองไทยครั้งใหญ่ และแม้ศาลผู้มีอำนาจจากการรัฐประหารที่เป็นอยู่ในขณะนี้จะขัดขวางการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่จะเกิดขึ้นในอนาคตด้วยการทำรัฐประหารซ้ำอีกครั้งหนึ่งเพื่อรวบอำนาจเบ็ดเสร็จของศาลไว้ก็เป็นไปได้ยากยิ่ง ด้วยปัจจัยสำคัญ 2 ประการคือ (1) ได้เกิดการเสื่อมทรุดในศรัทธาอย่างยิ่งในตัวผู้สั่งการให้รัฐประหารจนยากที่จะสั่งการได้อีก และ (2) ทหารที่เคยเป็นเครื่องมือก็ได้รับการถ่ายทอดบทเรียนความเจ็บปวดอย่างยิ่งของพลเอกสนธิ อดีตหัวหน้าคณะรัฐประหาร ดังนั้นการรัฐประหารโดยใช้ “ศาลเป็นสารละลาย” จึงยากที่จะเกิดขึ้นได้อีก

                   ว่ากันจริงๆ วันนี้ผู้สั่งการให้ยึดอำนาจกำลังเกิดภาวะงุนงงและสับสนในตัวเองว่าจะเอาอย่างไรดี เพราะเกิดภาวะสถาบันหลักคือ ศาล ที่เคยใช้ค้ำจุนระบบก็เกิดพังทลายแล้ว แต่การยึดอำนาจที่ผ่านมาก็ยังหาความชอบธรรมไม่ได้และก็ยังกดหัวทักษิณไม่ลงจากศรัทธาของประชาชนเข้าลักษณะยิ่งตีก็ยิ่งโต ครั้นจะรวบอำนาจใหม่ให้เบ็ดเสร็จด้วยการรัฐประหารอีกครั้งก็ยากเต็มที

                   ดังนั้นการรัฐประหารศาลละลายจึงเป็นรัฐประหารครั้งแรกและครั้งสุดท้าย

          ภายใต้ภาวะการเมืองปัจจุบัน การคิดจะรัฐประหารล้มล้างรัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ โดยทางทฤษฎีแม้จะเกิดขึ้นได้ทุกเวลา แต่ในทางปฏิบัติกลับยากยิ่ง เพราะภาวะแห่งระบอบการรวมศูนย์อำนาจในอดีตได้เกิดการพังทลายแล้วโดยธรรมชาติทั้งวัยและเวลาที่โลกได้เข้าสู่ยุคโลกาภิวัฒน์และไม่มีประเทศมหาอำนาจใดๆในโลกนี้สนับสนุนการทำรัฐประหาร จึงเป็นผลให้องคาพยพต่างๆไม่มีใครกล้าที่จะประกอบอาชญากรรมแห่งรัฐที่ร้ายแรงที่สุด เพราะการรัฐประหารวันนี้มิใช่เป็นเพียงกบฏภายในราชอาณาจักรหากแต่เป็นกบฏต่อระบอบเศรษฐกิจการเมืองโลกที่เรียกว่า “โลกาภิวัฒน์” อีกด้วย  อีกทั้งกองกำลังทหารหลักในกองทัพไทยก็เกิดภาวะตาสว่างร่วมกับประชาชน โดยเห็นว่าการพัฒนาสังคมที่จะนำความอุดมสมบูรณ์และเป็นธรรมมาสู่ประชาชนได้นั้นคำตอบอยู่ที่ระบอบประชาธิปไตยเท่านั้น แต่แม้หากจะมีทหารบางกลุ่มที่มีภาวะทางจิตผิดปกติที่จะกระทำการรัฐประหารขึ้นก็เชื่อแน่ว่ากำลังทหารส่วนใหญ่จะทำการต่อต้านการรัฐประหารแต่แม้จะปฏิเสธอำนาจการบังคับบัญชาไม่ได้ก็จะเกิดการวางเฉย และยิ่งภาวะปัจจุบันได้เกิดการตื่นตัวของประชาชนคนเสื้อแดงโดยเกิดการจัดตั้งทางความคิดและจัดตั้งองค์กรกระจายตัวกันทั่วประเทศเพื่อต่อต้านการรัฐประหารอย่างไม่เคยมีมาก่อนด้วยแล้ว ก็น่าเชื่อว่าผู้กระทำการยึดอำนาจในภาวะอำนาจรวมศูนย์พังทลายดังกล่าวข้างต้นจะไม่สามารถรักษาอำนาจจากการรัฐประหารไว้ได้และจะเกิดภาวะการที่เรียกว่า “รัฐประหารซ้อน” ของทหารอีกกลุ่มหนึ่งที่รอจังหวะเสียบหลังและอาจจะกลายเป็นสงครามประชาชนที่ควบคุมยากยิ่ง ดังเช่นที่เกิดในหลายประเทศในกลุ่มประเทศอาหรับ

 

          ยิ่งวันนี้คณะผู้ยึดอำนาจต้องประสบกับภาวะหน้าแหกเรื่องทุจริต CTX 9000 ด้วยแล้ว คณะผู้ยึดอำนาจก็ยิ่งปวดหัวหนัก

          ในบรรดาเหตุผลที่แอบอ้างเพื่อทำรัฐประหารจนเกิดการกลียุคของบ้านเมืองป่นปี้และเกิดการเข่นฆ่าประชาชนผู้เรียกร้องประชาธิปไตยนั้น การจัดซื้อเครื่อง CTX 9000 ราคาประมาณ 600 ล้านบาท ซึ่งเป็นเครื่องตรวจอาวุธติดตั้งที่สนามบินสุวรรณภูมิเป็นรูปธรรมหนึ่งในหมวดของการแอบอ้างว่ารัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร มีการทุจริต ซึ่งในโอกาสครบรอบ 6 ปีของการรัฐประหารนี้นอกจากยังหาความผิดใดๆตามที่เคยตะโกนโกหกประชาชนไว้ว่าทักษิณทุจริตได้แม้แต่เรื่องเดียว โดยเฉพาะล่าสุดจากการวินิจฉัยของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ว่าไม่มีการทุจริตในการสั่งซื้อเครื่อง CTX 9000 ดังกล่าวด้วยแล้วคณะรัฐประหารตัวจริงก็หมดความชอบธรรมที่จะทำลาย พ.ต.ท.ทักษิณแล้ว

          คำวินิจฉัยของ ป.ป.ช.ที่ศาลเป็นผู้แต่งตั้งและส่วนใหญ่เป็นผู้พิพากษานั้นเกิดขึ้นหลังจากผลคำวินิจฉัยที่ทางสหรัฐอเมริกาประกาศแล้วว่า จากการตรวจสอบหลักฐานทางบัญชีของการจัดซื้อจัดจ้างที่สหรัฐอเมริกาแล้ว “ไม่พบการทุจริต” ดังนั้นคำวินิจฉัยของ ป.ป.ช.ที่เกิดขึ้นจึงมิใช่เหรียญตราประดับเกียรติคุณความมีคุณธรรมให้แก่ศาลและหัวหน้าคณะรัฐประหารตัวจริงแต่อย่างใด หากแต่เป็นเรื่องที่ ป.ป.ช. ไม่อาจจะฝ่าฝืนหลักฐานและสายตาประชาชนที่จับจ้องได้ และจากเหตุการณ์คำวินิจฉัยนี้ได้กลายเป็นพันธนาการมัดกลุ่มตุลาการชั้นผู้ใหญ่ที่เข้าร่วมการรัฐประหารอย่างดิ้นไม่หลุดท่ามกลางเสียงสาปแช่งของประชาชนที่เรียกร้องความรับผิดชอบของศาลที่ชอบกล่าวอ้างคุณธรรมแต่กลับกระทำผิดฝ่าฝืนคุณธรรมอย่างร้ายแรงที่สุด คือ “การก่ออาชญากรรมต่อบ้านเมือง” ด้วยการโกหกสารพัดนับตั้งแต่ 19 กันยายน 2549 และกระทำผิดต่อเนื่องจนถึงปัจจุบันนี้

          แม้ว่าจะเกิดภาวะเน่าเฟะของการรัฐประหาร 6 ปี จนผู้คนตาสว่างกันทั่วประเทศแล้ว แต่ก็ยืนยันได้ว่าสงครามไล่ล่าทักษิณยังไม่เลิกง่ายๆ เพราะเนื้อแท้ของการยึดอำนาจอยู่ที่ต้องการทำลายตัว พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร แต่เมื่อคณะตุลาการภิวัฒน์ยังหาความถูกต้องชอบธรรมตามคำกล่าวอ้างในวันยึดอำนาจเรื่องการทุจริตที่โกหกสังคมไทยไว้ไม่ได้ก็เชื่อแน่เหลือเกินว่าศาลในฐานะหัวหน้าคณะรัฐประหารตัวจริงจะต้องตามล่าหาความผิดยัดให้ พ.ต.ท.ทักษิณต้องมัวหมองให้ได้

          Red Power ฉบับที่ 20 ประจำเดือนกันยายน 2554 ได้เคยพาดหัวไว้ในโอกาสครบรอบ 5 ปี รัฐประหารว่า “5 ปี 19 กันยา ตาสว่าง ปัญหาไม่ใช่ตัวทักษิณ แต่เป็น...?” นั้นเมื่อถึงวันนี้ข้อความที่พาดหัวดังกล่าวยิ่งถูกต้องชัดเจนยิ่ง ดังนั้นอันตรายที่จะเกิดขึ้นกับตัว พ.ต.ท.ทักษิณยิ่งจะรุนแรงยิ่งขึ้น และจะยิ่งก่อการปะทุให้เกิดแก่สังคมไทยมากยิ่งขึ้นเพราะขณะนี้ “ตุลาการภิวัฒน์” ได้พังทลายกลายเป็น “ตุลาการวิบัติ” แล้วและยังหาทางลงไม่ได้ แม้รัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ได้ยื่นบันได (พ.ร.บ. แก้ไขรัฐธรรมนูญ และ พ.ร.บ.ว่าด้วยการปรองดองแห่งชาติ) ที่ประดับด้วยช่อดอกไม้ให้ไต่ลงแล้วแต่ฝ่ายตุลาการผู้มัวเมาในอำนาจกลับแข็งขืนไม่ยอมเดินลงและยังแสดงบทยักษ์มารต่อไป เพื่อจะฆ่าทักษิณเซ่นสังเวยบูชายันต์เพื่อล้างอายการกระทำผิดของตัวเองให้ได้ต่อไป

          ดังนั้น แม้เหตุการณ์การยึดอำนาจจะผ่านมาถึง 6 ปีแล้วก็ตาม แต่พิมพ์เขียวที่ผู้สั่งการได้วางแผนไว้บนหอคอยงาช้างอย่างสวยหรูว่าทุกอย่างจะเป็นไปตามแผน แต่จนถึงวันนี้ศาลที่ถูกใช้ให้เป็นผู้กระทำการรัฐประหารดูเหมือนว่ากำลังลุยหล่มโคลนที่กลายเป็นบ่อโคลนดูด ที่เดินต่อไปก็จะยิ่งถอนตัวไม่ขึ้นและจะถูกบ่อโคลนดูดจนจมหายไปในที่สุดจนกลายเป็นที่มาของคำว่า “รัฐประหารศาลละลาย”

         

อนุสาวรีย์ปราบกบฏ

ที่มา : นิตยสารโลกวันนี้วันสุข ปีที่ 8 ฉบับ 381 วันที่ 13-19 ตุลาคม 2555 หน้า 5 คอลัมน์ ถนนประชาธิปไตย โดย สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ

ที่วงเวียนหลักสี่ จุดตัดระหว่างถนนพหลโยธินกับถนนแจ้งวัฒนะและถนนรามอินทรา มีอนุสาวรีย์แห่งหนึ่งตั้งอยู่ เป็นอนุสาวรีย์รูปพานรัฐธรรมนูญ ปัจจุบันอนุสาวรีย์แห่งนี้เรียกกันว่า “อนุสาวรีย์หลักสี่” ซึ่งปราศจากความหมายอันชัดเจน แต่อนุสาวรีย์แห่งนี้ครั้งหนึ่งเคยถูกเรียกว่า “อนุสาวรีย์ปราบกบฏ” สร้างขึ้นในโอกาสที่รัฐบาลคณะราษฎรสามารถเอาชนะและปราบปรามกบฏบวรเดช ซึ่งเป็นกบฏฝ่ายนิยมเจ้าที่คุกคามประชาธิปไตยของสยาม

อนุสาวรีย์นี้เป็นที่บรรจุอัฐิของทหารและตำรวจที่เสียชีวิตในเหตุการณ์ดังกล่าวไว้ภายในรวม 17 นาย และรูปแบบของอนุสาวรีย์ยังกลายเป็นต้นแบบของอนุสาวรีย์ประชาธิปไตยที่ถนนราชดำเนินด้วย อนุสาวรีย์ยังมีชื่อเรียกอื่น เช่น อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ อนุสาวรีย์ 17 ทหารและตำรวจ และอนุสาวรีย์หลวงอำนวยสงคราม เป็นต้น

กบฏบวรเดชเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2476 นับเป็นการกบฏครั้งแรกหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 โดยเริ่มจากกลุ่มนายทหารและข้าราชการฝ่ายนิยมเจ้าที่ต่อต้านคณะราษฎร ได้ไปตั้งกองบัญชาการที่นครราชสีมา แล้วเรียกตนเองว่า “คณะกู้บ้านกู้เมือง” โดยมีนายพลเอกพระองค์เจ้าบวรเดช เป็นหัวหน้า แล้วตั้งให้ พ.อ.พระยาศรีสิทธิสงคราม (ดิ่น ท่าราบ) เป็นแม่ทัพ ยกกำลังเข้ามาในพระนคร

คณะกู้บ้านกู้เมืองตั้งกำลังที่ดอนเมือง แล้วยื่นข้อเรียกร้องให้รัฐบาลคณะราษฎรลาออก แต่ฝ่ายคณะราษฎรตัดสินใจต่อสู้เพื่อพิทักษ์ประชาธิปไตย จึงตั้ง พ.ท.หลวงพิบูลสงคราม เป็นผู้บัญชาการในการต่อสู้ ในที่สุดทั้งสองฝ่ายก็ปะทะกัน และฝ่ายรัฐบาลสามารถเอาชนะฝ่ายคณะกู้บ้านกู้เมืองได้ จนฝ่ายคณะกู้บ้านกู้เมืองต้องถอนกำลังในวันที่ 15 ตุลาคม ต่อมาพระยาศรีสิทธิสงคราม เสียชีวิตในการรบที่หินลับ ส่วนพระองค์เจ้าบวรเดชหนีไปลี้ภัยที่อินโดจีนฝรั่งเศส อย่างไรก็ตาม ฝ่ายรัฐบาลมีผู้เสียชีวิตจากการปกป้องประชาธิปไตยครั้งนี้ 17 คน ที่สำคัญก็คือ พ.ต.หลวงอำนวยสงคราม (ถม เกษะโกมล) ซึ่งเป็นผู้ก่อการคณะราษฎร และเป็นเพื่อนของหลวงพิบูลสงคราม

รัฐบาลคณะราษฎรถือว่าผู้เสียชีวิตทั้ง 17 คน เป็นวีรบุรุษผู้เสียสละเพื่อประชาธิปไตย จึงได้มีการจัดงานศพอย่างยิ่งใหญ่ที่ท้องสนามหลวง ซึ่งเป็นครั้งแรกที่มีการทำศพสามัญชนที่สนามหลวง แม้ว่าพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯจะมีพระราชกระแสว่าพระองค์ไม่เห็นด้วย เพราะถือว่าสนามหลวงเป็นที่ทำศพเฉพาะเจ้านาย คณะราษฎรได้ตั้งชื่อถนนอำนวยสงคราม และสะพานเกษะโกมลเพื่อเป็นเกียรติแก่หลวงอำนวยสงคราม และได้สร้างอนุสาวรีย์แห่งนี้ขึ้นเพื่อบรรจุอัฐิของทั้ง 17 คน

อนุสาวรีย์ปราบกบฏได้รับการออกแบบโดยหลวงนฤมิตรเรขการ (เยื้อน บุณยะเสน) อาจารย์ประจำโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า โดยยึดหลักทางการเมืองของคณะราษฎร คือการพิทักษ์ระบอบรัฐธรรมนูญ เพื่อรักษาประชาธิปไตยของบ้านเมือง การก่อสร้างดำเนินไปในปี พ.ศ. 2479 และมีพิธีเปิดในวันที่ 14 ตุลาคมปีเดียวกัน โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาทิตย์ทิพอาภา ประธานคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล เป็นประธานในพิธี จึงถือได้ว่าอนุสาวรีย์แห่งนี้เป็นสัญลักษณ์หนึ่งของการพิทักษ์ประชาธิปไตยจากภัยคุกคามของฝ่ายนิยมเจ้า

ที่น่าสนใจคือ ผนังของฐานแต่ละด้านของอนุสาวรีย์มีการจารึกและประดับเรื่องราวที่ต่างกันไป โดยผนังด้านทิศตะวันตกมีการจารึกรายนามของทหารและตำรวจ 17 นายที่เสียชีวิต ด้านทิศใต้เป็นรูปแกะสลักนูนต่ำของครอบครัวชาวนา คือ พ่อ แม่ และลูก โดยผู้ชายถือเคียวเกี่ยวข้าว ผู้หญิงถือรวงข้าว และเด็กถือเชือก ซึ่งสื่อถึงราษฎร และเป็นอนุสาวรีย์แรกในประเทศไทยที่สร้างรูปชาวนา ด้านทิศเหนือเป็นรูปธรรมจักร ซึ่งหมายถึงศาสนา และด้านทิศตะวันออกเป็นแผ่นทองเหลืองจารึกโคลงสยามานุสติ ซึ่งเป็นโคลงในลักษณะชาตินิยม

ต่อมาหลังจาก พ.ศ. 2490 เมื่อคณะราษฎรสิ้นอำนาจ และฝ่ายนิยมเจ้าได้รับการฟื้นฟู อนุสาวรีย์ถูกทอดทิ้งในเชิงของความหมายเรื่องการปราบกบฏ กลายเป็นวงเวียนหลักสี่ ทำให้ความสนใจลดลงอย่างมาก และเมื่อมีอัตราการใช้รถยนต์ในกรุงเทพมหานครเพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก วงเวียนหลักสี่และอนุสาวรีย์ถูกพิจารณาว่ากีดขวางการจราจร จึงมีการพิจารณาปรับภูมิทัศน์หลายครั้ง เช่น ใน พ.ศ. 2536 มีการยกเลิกวงเวียนทำเป็นสี่แยก และนำมาซึ่งการขุดอุโมงค์ลอดอนุสาวรีย์ และใน พ.ศ. 2553 กรมทางหลวงมีโครงการจะสร้างสะพานลอยข้ามแยกเพื่อเชื่อมต่อถนนแจ้งวัฒนะและถนนรามอินทรา ซึ่งอาจทำให้ต้องมีการย้ายบริเวณของอนุสาวรีย์ และในอนาคตยังมีโครงการก่อสร้างรถไฟฟ้าบีทีเอส และรถไฟฟ้าโมโนเรลสายสีชมพู ซึ่งก็คงจะส่งผลต่ออนุสาวรีย์อีก

กรณีนี้ฝ่ายสำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) เสนอความเห็นว่า อนุสาวรีย์นี้เป็นเพียงสัญลักษณ์จำลองเท่านั้น ซึ่งไม่มีผลอะไร จึงมองว่าน่าจะก่อสร้างได้โดยไม่มีผลกระทบอะไร แต่กลับกลายเป็นว่า “อนุสาวรีย์ปราบกบฏ” ได้กลับมารื้อฟื้นความหมายครั้งล่าสุด เมื่อคนเสื้อแดงเริ่มการชุมนุมครั้งใหญ่ พ.ศ. 2553 นายวีระ (วีระกานต์) มุสิกพงศ์ ประธานกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) ได้เลือกอนุสาวรีย์หลักสี่เป็นสถานที่รวมพลเป็นครั้งแรกเมื่อ 12 มีนาคม พ.ศ. 2553 ก่อนกิจกรรมการชุมนุมใหญ่ที่ยืดเยื้อ โดยนายวีระประกาศในตอนนั้นว่ามาสักการะดวงวิญญาณของคณะราษฎร เพื่อเอาฤกษ์เอาชัย

หลังจากที่รัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ปราบปรามประชาชนคนเสื้อแดงจนมีผู้เสียชีวิต 94 คน และบาดเจ็บนับพันคน ประชาชนจำนวนมากถือว่าผู้เสียสละชีวิตในกรณีเมษายนและพฤษภาคม พ.ศ. 2553 เป็นวีรชนที่เสียสละในการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย จึงได้เกิดการแสวงหาวีรบุรุษที่ต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยในระยะก่อนหน้านี้ อนุสาวรีย์ปราบกบฏจึงสามารถฟื้นความหมายได้ในลักษณะเช่นนี้ เพราะถือเป็นการต่อสู้เพื่อปกป้องประชาธิปไตยครั้งแรก และมีลักษณะเดียวกันกับการต่อสู้ของคนเสื้อแดงที่ปกป้องประชาธิปไตย

ดังนั้น ในปีนี้ซึ่งจะเป็นปีครบรอบ 79 ปีแห่งการเสียสละของวีรชนประชาชนคราวกบฏบวรเดช กลุ่มประชาชนคนเสื้อแดงจึงจะไปจัดพิธีรำลึกการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยที่อนุสาวรีย์แห่งนี้ โดยจะมีการวางพวงมาลา มีการอภิปรายและร้องเพลง การจัดงานฉลองอนุสาวรีย์ปราบกบฏในปีนี้จะเป็นการปูทางไปสู่การรณรงค์จัดงาน 80 ปีในปีหน้า

นั่นหมายความว่าสัญลักษณ์แห่งการต่อสู้ของประชาชนอีกหนึ่งจะถูกรื้อฟื้นความสำคัญ เพื่อสะท้อนถึงสายธารแห่งประชาธิปไตย เป็นการประกาศต่อฝ่ายอำมาตย์และพวกนิยมเจ้าว่าประชาชนจะไม่ยอมจำนน

พระราชประวัติของพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ

ข้อมูลจาก วิกิพีเดีย

นโรดม สีหนุ (31 ตุลาคม พ.ศ. 2465 — 15 ตุลาคม พ.ศ. 2555) อดีตพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2484 - 2498 และ พ.ศ. 2536 - 2547 โดยการสละราชบัลลังก์ให้แก่พระราชโอรส นโรดม สีหมุนี โดยปัจจุบันพระองค์อยู่ในฐานะพระมหาวีรกษัตริย์ (พระวรราชบิดา)

ทรงเป็นกษัตริย์แห่งกัมพูชา ประมุขแห่งรัฐกัมพูชา และนายกรัฐมนตรีแห่งกัมพูชาหลายสมัย กระทั่งบันทึกสถิติโลกกินเนสส์ได้บันทึกไว้ว่า พระองค์ทรงเป็นนักการเมือง ที่ทรงดำรงตำแหน่งทางการเมืองมากมายที่สุดในโลก (the world's greatest variety of political offices) กล่าวคือ ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ 2 สมัย ทรงเป็นประมุขแห่งรัฐ (ดำรงตำแหน่งกษัตริย์โดยไม่ได้รับการบรมราชาภิเษก) 2 สมัย ประธานาธิบดี 1 สมัย นายกรัฐมนตรี 2 สมัย และประมุขแห่งรัฐของรัฐบาลพลัดถิ่นของพระองค์เองอีก 1 สมัย

พระราชประวัติ

พระองค์เสด็จพระราชสมภพเมี่อวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2465 ทรงเป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระนโรดม สุรามฤต และสมเด็จพระมหากษัตริยานีสีสุวัตถิ์ กุสุมะ นารีรัตน์ สิริวัฒนา เสด็จขึ้นครองราชสมบัติครั้งแรกเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2484 หลังจากพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ มุนีวงศ์ (พระอัยกา (ตา) เป็นพระราชบิดาของสมเด็จพระราชินีกุสุมะ พระราชมารดา) สวรรคต ทำให้การสืบราชสันตติวงศ์ของกัมพูชากลับมายังสายของสมเด็จพระนโรดมพรหมบริรักษ์ หรือนักองราชาวดีอีกครั้งหนึ่ง

แม้จะมีการกล่าวกันว่าฝรั่งเศสมีปัจจัยในการเลือกพระองค์ขึ้นครองราชย์ อันเนื่องมาจากพระองค์ได้สืบเชื้อสายจากสองราชสกุล คือ นโรดมจากพระบิดา และสีสุวัตถิ์จากพระมารดา เมื่อเลือกพระองค์เป็นกษัตริย์ก็ถือเป็นการประนีประนอมแก่ทั้งสองราชสกุล และพระองค์ก็ใช้เหตุผลนี้อ้างเช่นกันแต่ข้อความดังกล่าวไม่เป็นความจริง เพราะมีเชื้อพระวงศ์อีกหลายพระองค์ซึ่งสืบเชื้อสายมาจากทั้งสองราชสกุล และอยู่ใกล้การสืบสันตติวงศ์มากกว่าพระองค์ด้วยซ้ำนอกจากนี้ เมื่อนับพระญาติทางฝ่ายพระบิดานั้น พระองค์นับเป็นพระญาติชั้นที่ 3 ของสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี พระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวของสยาม

ต้นรัชกาล ผู้ที่ทรงอำนาจเหนือกว่าพระองค์กลับเป็น ออกญาวังวรเวียงชัย (จวน) เสนาบดีผู้ภักดีต่อการปกครองของฝรั่งเศส พระองค์เคยกล่าวถึงเขาว่า "[เป็น] ราชาองค์น้อย ๆ อย่างแท้จริง ทรงอำนาจดุจเรสิดังสุเปริเออร์ [Residents-Supérieur]แต่เขาก็พ้นจากตำแหน่งหลังการครองราชย์ของพระองค์ ซึ่งเป็นเครื่องหมายที่ฝรั่งเศสเอาใจยุวกษัตริย์พระองค์ใหม่ แม้ฝรั่งเศสจะเหลือขุนนางที่ภักดีต่อตนบ้าง เช่น จวน ฮล บุตรของออกญาวังวรเวียงชัย แต่ก็ไม่ทรงอิทธิพลเท่าบิดา

ต่อมา ทรงสละราชสมบัติเมื่อวันที่ 2 กันยายน พ.ศ. 2498 ให้แก่พระบาทสมเด็จพระนโรดม สุรามฤต พระราชบิดา เพื่อทรงดำรงตำแหน่งทางการเมืองเป็น นายกรัฐมนตรี ของประเทศกัมพูชา

หลังจากพระบาทสมเด็จพระนโรดม สุรามฤต พระราชบิดาสวรรคตเมื่อ พ.ศ. 2503 ทรงดำรงตำแหน่งประมุขแห่งรัฐ ของกัมพูชา โดยไม่ได้ประกอบพิธีราชาภิเษก จนกระทั่งถูกปลดออกจากตำแหน่ง โดยนายพลลอน นอล

หลังจากความวุ่นวายทางการเมืองหลายปี เมื่อมีการสถาปนาราชอาณาจักรกัมพูชาขึ้นมาใหม่ ทรงครองราชสมบัติครั้งที่สองเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2536 ทรงสละราชสมบัติเมี่อวันที่ 7 ตุลาคม พ.ศ. 2547 ขณะทรงมีพระชนมพรรษา 82 พรรษา และทรงดำรงพระราชอิสริยยศเป็น "พระมหาวีรกษัตริย์ พระวรราชบิดา เอกราช บูรณภาพดินแดน และความเป็นเอกภาพแห่งชาติเขมร"

 

พระปรมาภิไธย

ก่อนเสวยราชสมบัติ ทรงพระนามเดิมคือ "นักองค์ราชวงศ์นโรดม สีหนุ"

ต่อมาเมื่อพระองค์เสวยราชสมบัติ พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ทรงได้รับการเฉลิมพระนามาภิไธยว่า "พระกรุณา พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ราชหริวงษ์ อุภโตสุชาติ วิสุทธิวงษ์ อัคคมหาบุรุษรัตน์ นิกโรดม ธัมมิกมหาราชาธิราช บรมนาถ บรมบพิตร พระเจ้ากรุงกัมพูชาธิบดี"

ภายหลังเมื่อสละราชสมบัติในปี พ.ศ. 2547 แล้ว จึงทรงดำรงพระราชอิสริยยศเป็น พระมหาวีรกษัตริย์ โดยทรงได้รับการเฉลิมพระนามว่า "พระกรุณา พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ พระมหาวีรกษัตริย์ พระวรราชบิดาเอกราช บูรณภาพดินแดน และความเป็นเอกภาพแห่งชาติเขมร"

 

สวรรคต

 

พระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ พระมหาวีรกษัตริย์ เสด็จสวรรคตด้วยพระอาการพระหทัยวาย ณ กรุงปักกิ่ง สาธารณรัฐประชาชนจีน เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2555 หลังจากที่ทรงพระประชวรด้วยพระโรคมะเร็งในพระอันตะ, เบาหวาน และโรคเครียด สิริรวมพระชนมายุได้ 89 พรรษา



 

เลิกไพร่-เลิกทาสยุติระบอบศักดินาเด็ดขาด

ที่มา : นิตยสารโลกวันนี้วันสุข ปีที่ 8 ฉบับ 380 วันที่ 6 - 12 ตุลาคม 2555 หน้า 13 คอลัมน์ พายเรือในอ่าง โดย อริน

สมัยที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯเสด็จขึ้นครองราชย์นั้น สยามมีทาสเป็นจำนวนกว่า 1 ใน 3 ของพลเมืองของประเทศ เพราะเหตุว่าการเกิด “(ลูก) ทาสในเรือนเบี้ย” เป็นทาสตลอดชีวิตสืบต่อกันเรื่อยมาไม่มีที่สิ้นสุด โดยลูกที่เกิดจากพ่อแม่ที่เป็นทาสก็ตกเป็นทาสอีกต่อๆกันเรื่อยไป ซึ่งตามกฎหมายโบราณที่สืบเนื่องมาจากสมัยอยุธยาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์กำหนดว่าด้วยลักษณะทาสได้จัดประเภทของทาสไว้ 7 อย่างคือ

1.ทาสไถ่มาด้วยทรัพย์ หรือ “ทาสสินไถ่” หมายความว่าเป็นสถานภาพของบุคคลซึ่งเดิมเป็นทาสของคนอื่น แล้วผู้ใดผู้หนึ่งนำเงินไปไถ่ตามค่าตัวที่ได้กำหนดไว้ ทำให้ทาสเปลี่ยนมือหรือ “นายทาส” หรืออีกความหมายหนึ่งอธิบายว่าหมายถึงทาสที่ขายตัวเองหรือถูกผู้อื่นขายให้แก่นายเงิน ต้องทำงานจนกว่าจะหาเงินมาไถ่ค่าตัวได้จึงจะหลุดพ้นเป็นไท

2.“ทาสในเรือนเบี้ย” หมายถึงลูกที่เกิดจากพ่อแม่ที่เป็นทาส ย่อมเป็นทาสไปด้วย

3.ทาสได้มาแต่ฝ่ายมารดาบิดา หมายความถึงทาสที่บุคคลได้รับมรดกจากมารดาบิดาของตน

4.ทาสที่มีผู้ให้ หรือ “ทาสท่านให้” คือทาสที่เดิมเป็นของผู้หนึ่งแล้วถูกยกให้เป็นกรรมสิทธิ์ของอีกผู้หนึ่ง

5.ทาสอันได้มาด้วยการช่วยกังวลธุระทุกข์แห่งคนอันต้องโทษทัณฑ์ หรือ “ทาสที่ช่วยมาจากทัณฑโทษ” คือผู้ที่ถูกต้องโทษ ต้องเสียค่าปรับแต่ไม่มีเงินให้ ต่อเมื่อมีนายเงินเอาเงินมาใช้แทนให้ ผู้ต้องโทษก็ต้องเป็นทาสของนายเงิน

6.ทาสที่เลี้ยงไว้เมื่อเกิดทุพภิกขภัย หรือที่บัญญัติไว้เป็น “ทาสอันได้เลี้ยงไว้ในกาลเมื่อข้าวแพง” คือทาสที่เข้ามาสมัครใจยอมตัวเป็นทาสเนื่องจากสาเหตุข้าวยากหมากแพง ไม่มีจะกิน ต้องอาศัยมูลนายกิน ในที่สุดต้องยอมเป็นทาสของมูลนายนั้น

7.ทาสที่ได้มาจากการรบศึกชนะ หรือที่เรียกว่า “ทาสเชลย” หรือ “เชลยทาส” โดยทั่วไปจะเป็น “ทาสหลวง” ก่อน แล้วพระมหากษัตริย์จะพระราชทานแก่ขุนนางและเจ้านายที่มีความดีความชอบในการทำศึกสงคราม

กฎหมายที่ใช้กันอยู่ในเวลานั้นตีราคาลูกทาสในเรือนเบี้ย ชาย 14 ตำลึง หญิง 12 ตำลึง แล้วไม่มีการลด ต้องเป็นทาสไปจนกระทั่งชายอายุ 40 หญิงอายุ 30 จึงมีการลดบ้าง แต่ข้อเท็จจริงคือการคำนวณการลดนี้อายุทาสถึง 100 ปี ก็ยังมีค่าตัวอยู่ คือชาย 1 ตำลึง หญิง 3 บาท แปลว่าผู้ที่เกิดในเรือนเบี้ย ถ้าไม่มีเงินมาไถ่ตัวเองแล้วก็ต้องเป็นทาสไปตลอดชีวิต

การดำรงอยู่ของ “ระบบทาส/ไพร่” ที่เคยเป็นรากฐานสำคัญของระบอบการปกครองและระบบการผลิตแบบ “ศักดินา” กลายเป็นตัวการขัดขวางพัฒนาการของสังคมสยามนับจากการเข้ามาของการขยายตัวลัทธิเจ้าอาณานิคม เพื่อขยายตลาดวัตถุดิบ ตลาดการผลิต และตลาดการค้าใหม่ ทั้งนี้ มูลเหตุที่นำไปสู่ความจำเป็นของการเลิกทาสและไพร่ (ดังที่กล่าวไปแล้ว) พอสรุปได้คือ

1.เพื่อให้เกิดแรงงานอิสระที่สามารถเดินทางไปรับจ้างได้ทั่วราชอาณาจักร ไม่จำกัดจากการสังกัดมูลนาย

2.เป็นผลดีต่อการเตรียมการปฏิรูประบบราชการแผ่นดินจากระบอบจตุสดมภ์สู่ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในรูปกระทรวง ทบวง กรม ซึ่งที่สำคัญคือการใช้คนในส่วนกลางเป็นพื้นฐาน (ในเวลาต่อมาจึงเกิด “โรงเรียนฝึกหัดข้าราชการ”; ดูบทความ “จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย” กับระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในโลกวันนี้ ฉบับวันสุข 11-17 กุมภาพันธ์ 2555)

3.ราษฎรหันมาจงรักภักดีต่อองค์พระมหากษัตริย์ และพระมหากษัตริย์มีพระราชอำนาจมากขึ้น ในที่สุดก็มีอำนาจสำเร็จเด็ดขาดเมื่อการปฏิรูประบบราชการแผ่นดินสำเร็จลง ทั้งทางการคลัง การทหาร และการปกครองเป็นสำคัญ เกิดการเปลี่ยนผ่านระบอบการปกครอง

4.เปลี่ยนระบอบการทหารจากที่กระจายอยู่ในมือของเชื้อพระวงศ์และขุนนางอำมาตย์ (ไพร่สม) มาสู่ “ทหารของพระมหากษัตริย์ (ไพร่หลวง)” เกิดการเกณฑ์ทหารและจัดระบบกองทัพแบบใหม่ขึ้น

5.เพื่อลดอิทธิพลและอำนาจของขุนนางลงและ “ยุติ” ระบอบจตุสดมภ์/ศักดินาสวามิภักดิ์ลงได้ในที่สุด

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 แห่งบรมราชจักรีวงศ์ มิได้ทรงดำเนินการเลิกทาสขาดลงไปคราวเดียว เพื่อลดการต่อต้านจากนายทาส ที่สำคัญคือนายทาสที่เป็นเชื้อพระวงศ์ ขุนนางอำมาตย์ ตลอดจนพ่อค้าซึ่งเป็นนายเงิน จึงทยอยประกาศพระราชบัญญัติสลับกับประกาศพระบรมราชโองการเป็นคราวๆไป จนถึงได้ออกพระราชบัญญัติทาสในที่สุด ซึ่งถ้าจะประมวลการดำเนินงานเป็นขั้นๆตามตัวบทกฎหมายจะเห็นได้ดังนี้

1.พระราชบัญญัติพิกัดเกษียณอายุลูกทาสลูกไท จุลศักราช 1236 โสณสังวัจฉระ สาวนมาส ชุณหปักษ์ นวมีดีถีศุกรวาร (วันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2417) มีเนื้อหาหลักกำหนดให้ทาส 7 ประเภทดังกล่าวข้างต้นที่เกิดตั้งแต่ปีมะโรงสัมฤทธิศก จ.ศ. 1230 (คือปี พ.ศ. 2411 อันเป็นปีเสวยราชย์) เป็นต้นไป เมื่อแรกเกิด ชายมีค่าตัว 8 ตำลึง หญิงมีค่าตัว 7 ตำลึง ให้ขึ้นค่าตัวจนถึงอายุ 8 ปี ต่อจากนั้นให้ลดลงตามระยะเดือน ปี อันตราไว้ในพระราชบัญญัติ จนถึงอายุ 21 ปี หมดค่าตัวและให้ขาดจากความเป็นทาสทั้งชายและหญิง; ถึงแม้ว่าบุคคลซึ่งเกิดตั้งแต่ พ.ศ. 2411 เป็นต้นมานั้นจะได้รับการปลดปล่อยตามเงื่อนไขเวลาที่กล่าวมาแล้ว ต่อเมื่อถึง พ.ศ. 2431 เป็นต้นไปก็ตาม แต่ก็สามารถได้รับการไถ่ถอนให้พ้นจากความเป็นทาสได้ในราคาพิเศษซึ่งถูกกว่าทาสที่เกิดก่อน พ.ศ. 2411; กำหนดว่าถ้าผู้ใดจะนำบุตรหลานของตนไปขายเป็นทาสซึ่งเกิดตั้งแต่ พ.ศ. 2411 และมีอายุต่ำกว่า 15 ปีลงมาไปขายเป็นทาส จะต้องขายในอัตราซึ่งกำหนดไว้ในพิกัดเกษียณอายุใหม่ในรัชกาลที่ 5; ห้ามผู้ที่เกิดใน พ.ศ. 2411 หรือบิดามารดาของตนเองขายตนเป็นทาส โดยที่ตนเองและบิดามารดากล่าวเท็จว่ามิได้เกิดใน พ.ศ. 2411 จะต้องถูกลงโทษด้วย; ห้ามมูลนายคิดค่าข้าว ค่าน้ำ กับเด็กชายหญิงที่ติดตามพ่อแม่ พี่น้อง ป้า น้า อาของตนที่ขายตัวเป็นทาส จนกลายเป็นเจ้าหนี้ของเด็กและเอาเด็กเป็นทาสต่อไปด้วย

พระราชบัญญัติพิกัดเกษียณอายุลูกทาสลูกไท พ.ศ. 2417 นี้มิได้ใช้บังคับในทุกมณฑล มีบางมณฑลมิได้บังคับใช้ คือมณฑลตะวันตกเฉียงเหนือหรือมณฑลพายัพ มณฑลตะวันออกหรือมณฑลบูรพา มณฑลไทรบุรี กลันตัน ตรังกานู เนื่องจากขณะนั้นมณฑลเหล่านี้ยังเป็นประเทศราชอยู่ จึงไม่นับรวมเข้ามาในพระราชอาณาเขตตามความหมายของพระราชบัญญัตินี้

2.พระบรมราชโองการหมายประกาศลูกทาส ประกาศ ณ วันพฤหัสบดี เดือน 10 แรม 13 ค่ำ ปีจอ ฉศก จุลศักราช 1236 (8 ตุลาคม พ.ศ. 2417) ให้สลักหลังสารกรมธรรม์ของทาสที่เกิดในปีมะโรงสัมฤทธิศก (พ.ศ. 2411) ตามที่ระบุไว้ในพระราชบัญญัติพิกัดเกษียณอายุลูกทาสลูกไท โดยให้อำเภอ กำนัน พร้อมกันกับตัวทาส สลักลังสารกรมธรรม์ไว้เป็นแผนกกับให้ระบุลูกทาสซึ่งติดมากับมารดาบิดาโดยชัดเจน ถ้ามีผู้ไปติดต่อที่อำเภอห้ามเรียกเงินค่าตัว

3.พระบรมราชโองการประกาศเกษียณอายุลูกทาสลูกไท ประกาศ ณ วันอาทิตย์ เดือน 11 ขึ้น 8 ค่ำ ปีจอ จุลศักราช 1236 (18 ตุลาคม พ.ศ. 2417) บรรดาคนที่เป็นไทอยู่แล้ว หรือทาสที่หลุดพ้นค่าตัวไปแล้ว ต่อไปห้ามมิให้เป็นทาส บรรดาทาสที่มีอยู่ในเวลาออกพระราชบัญญัตินี้ เว้นแต่ทาสที่หลบหนี ให้เจ้าเงินลดค่าตัวให้คนละ 4 บาทต่อเดือน

วาทกรรมใหม่ประชาธิปัตย์‘ทักษิณ’เป็นศัตรูรัฐไทย!

ที่มา : นิตยสารโลกวันนี้วันสุข ปีที่ 8 ฉบับที่ 379 วันที่ 29 กันยายน-5 ตุลาคม พ.ศ. 2555 หน้า 11 คอลัมน์ กรีดกระบี่บนสายธาร โดย เรืองยศ จันทรคีรี

การเมืองไทยเริ่มเข้าสู่โหมดความขัดแย้งที่วกวนและซับซ้อนมากขึ้น ข้อกล่าวหาและวาทกรรมเก่าๆบางอย่างจึงออกจะล้าสมัย หากนำมาใช้ฟาดฟันแบบอดีตอาจไม่ได้รับความสนใจอีกต่อไป

เราจึงสังเกตได้ว่าเริ่มมีกลยุทธ์และอุบายใหม่ๆเกิดขึ้นให้เห็น กรณีรายงานของคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ (คอป.) ก็เป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์อันลึกซึ้งทางการเมือง โดยเฉพาะประเด็นเกี่ยวกับ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ที่ คอป. เสนอแนะให้เสียสละและสละสิทธิทางการเมือง โดยเห็นว่าเป็นแนวทางที่จะนำไปสู่การปรองดองได้

ก่อนหน้านี้ นายชำนิ ศักดิเศรษฐ์ รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งถือเป็นมันสมองสำคัญคนหนึ่งของพรรคพระแม่ธรณีบีบมวยผม เพราะมีความจัดเจนทางการเมืองมากมาย หรืออาจเหนือกว่านายชวน หลีกภัย ด้วยซ้ำไป เคยผ่านการต่อสู้ร่วมกับพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย เป็นหนึ่งในผู้นำนักศึกษาสมัย 14 ตุลาคม 2516 ความเห็นและข้อเสนอต่างๆของนายชำนิจึงเป็นเรื่องที่น่าสนใจมาก เพราะถือเป็นแง่มุมที่แหลมคม สามารถมองไปสู่ยุทธศาสตร์ของพรรคประชาธิปัตย์ได้เป็นอย่างดี

นายชำนิมองรายงานของ คอป. ที่ว่า พ.ต.ท.ทักษิณเป็นคู่ขัดแย้งกับรัฐไทยโดยตรง ไม่ได้เป็นคู่ขัดแย้งกับนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ เพราะผู้นำทางการเมืองของประเทศเปลี่ยนแปลงไปแล้วหลายคน แต่ความไม่สงบก็ยังปกคลุมอยู่ในสังคมไทย ข้อสรุปนี้ไม่แตกต่างกับความเข้าใจดั้งเดิมที่พรรคประชาธิปัตย์ตั้งธงมาโดยตลอด คือให้ พ.ต.ท.ทักษิณเป็นปัญหาของประเทศ

การสร้างวาทกรรม “ทักษิณเป็นศัตรูหลักของรัฐไทย” ในด้านหนึ่งมีความหมายว่าพรรคประชาธิปัตย์ถูกพรรคเพื่อไทยหรือรัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จับมาเป็นตัวประกันนั่นเอง คือทั้งนายสุเทพ เทือกสุบรรณ และนายอภิสิทธิ์เป็นคนบริสุทธิ์ผุดผ่อง แต่ต้องมารับกรรมแทนในนามของรัฐไทย เท่ากับว่าพรรคประชาธิปัตย์คือผู้เสียสละ เอาอกต้านศัตรูของแผ่นดิน

วาทกรรม “ทักษิณเป็นศัตรูหลักของรัฐไทย” จึงเป็นการทำลายล้างทางการเมือง โดยทำให้ประชาชนเห็นว่าทุกคนในประเทศนี้มีศัตรูอยู่คนเดียวเท่านั้นคือ พ.ต.ท.ทักษิณ

สรุปแล้วพรรคประชาธิปัตย์และอำนาจแฝงไม่มีวันจะข้ามพ้น พ.ต.ท.ทักษิณไปได้ ยังต้องตามล้างตามล่า “เงาทักษิณ” ต่อไป เพราะถือว่า พ.ต.ท.ทักษิณเป็นศัตรูของแผ่นดินที่ให้อภัยไม่ได้

ยุทธศาสตร์เช่นนี้ก็ไม่ต่างกับการเดินกระทืบเงาของตัวเอง ซึ่งมีแต่เหนื่อยเปล่า ลงท้ายแล้วก็กลายเป็นยุทธศาสตร์ที่ย้อนศรทำลายตัวเองอย่างเลี่ยงไม่พ้น เพราะสมาชิกในรัฐไทยส่วนใหญ่รับทราบแล้วว่าอะไรเป็นอะไร และรู้ว่าใครคือศัตรูหลักของรัฐไทยตัวจริง ซึ่งคำตอบคือระบอบอำนาจนิยมและอำนาจแฝงที่อยู่เบื้องหลังพรรคประชาธิปัตย์นั่นเอง พรรคประชาธิปัตย์จึงไม่ใช่ผู้กล้าหาญที่เอาอกแบะรับศัตรูหลักของรัฐไทยแต่อย่างใด แต่เป็นพวกที่หันก้นเข้าหาอำนาจแฝงของรัฐไทยมากกว่า!

เมื่อปัญหาของประเทศไทยในอดีตใส่หมวกให้ พ.ต.ท.ทักษิณว่ามีความคิดที่จะล้มล้างสถาบันและเปลี่ยนแปลงการปกครองของประเทศ มีเพียงข้อหานี้เท่านั้นก็ร้ายแรงแล้ว แต่การเปิดประเด็นของนายชำนิผ่านรายการตอบโจทย์ทางสถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอสถือเป็นการสร้างข้อหาใหม่ให้ พ.ต.ท.ทักษิณที่ร้ายแรงกว่าเดิม เพราะวาทกรรมคู่ขัดแย้งหลักของรัฐไทยอธิบายได้ว่า พ.ต.ท.ทักษิณเป็นศัตรูกับทุกๆอย่างในประเทศนี้ ตั้งแต่พื้นดินไปจนถึงฟากฟ้า

วาทกรรมของนายชำนิจึงร้ายกาจกว่าวาทกรรมที่ใช้เล่นงาน พ.ต.ท.ทักษิณหลายปีที่ผ่านมา แน่นอนว่าสิ่งสำคัญคือการลากเอา พ.ต.ท.ทักษิณเข้าไปยุ่งเกี่ยวกับสถาบันตามเดิมไม่เปลี่ยนแปลง ทั้งที่รายงานของ คอป. เรียกร้องให้ทุกฝ่ายยุติการนำสถาบันพระมหากษัตริย์มาเกี่ยวข้องกับการเมืองในทุกกรณี ขณะที่พรรคประชาธิปัตย์กลับขอให้ทุกฝ่ายเคารพความเห็นของ คอป. เพื่อประโยชน์ต่อการสร้างความปรองดอง แต่กลับเสนอวาทกรรมใหม่ให้ “ทักษิณเป็นศัตรูหลักกับรัฐไทย” จึงอธิบายได้ว่าพรรคประชาธิปัตย์ “ดีแต่พูด” เพียงวาจาเท่านั้น จะเชื่อ คอป. เฉพาะเรื่องที่ตัวเองได้ประโยชน์ ถ้าไม่ได้ประโยชน์ก็จะไม่รับฟังและไม่เชื่อฟังอะไรทั้งสิ้น

การเผยแพร่วาทกรรม “ทักษิณเป็นคู่ขัดแย้งหลักของรัฐไทย” จึงไม่ต่างกับว่าพรรคประชาธิปัตย์ไม่เชื่อ ไม่สนใจคำเสนอแนะของ คอป. ยังคงนำสถาบันพระมหากษัตริย์มาเป็นเครื่องมืออย่างไม่รู้จักจบ วาทกรรมนี้แสดงถึงวิธีคิดและการโฆษณาชวนเชื่อเป็นอย่างไรในอดีต ปัจจุบันก็ยังเป็นอย่างนั้น ซ้ำอาจยิ่งเพิ่มความเข้มข้นมากขึ้น เนื่องจากพยายามให้ พ.ต.ท.ทักษิณต้องเป็นศัตรูกับทุกอย่าง ทั้งสถาบันชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ เพื่อให้ “ระบอบทักษิณ” ยังถูกตามจองล้างจองผลาญต่อไป ทั้งยังทำให้เห็นความพยายามของ “อำนาจแฝง” ในทุกบริบทที่จะสร้างให้ประชาชนเชื่อว่า “ระบอบทักษิณ” มีอยู่จริงและเป็นระบอบที่ชั่วร้ายจนเป็นคู่ขัดแย้งหลักของรัฐไทย

รายงานฉบับสุดท้ายของ คอป. จึงเป็นไปได้ว่าคือการส่งสัญญาณตามล้างตามล่าว่าเกิดขึ้นอีกรอบแล้ว เพราะมีศัตรูหลักของรัฐไทยก็ต้องล้างศัตรูให้หมดสิ้น โดยลืมไปว่าศัตรูที่แท้จริงก็คือตัวเอง

นับจากนี้ไปพรรคประชาธิปัตย์คงไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เช่นเดียวกับกลุ่มอำนาจแฝงและอำนาจที่อยู่เบื้องหลังยังคงคิดแบบเดิมอยู่!?

การสร้างวาทกรรม “ทักษิณเป็นศัตรูหลักของรัฐไทย” ยังมองได้ว่าเป็นอีกกลยุทธ์ของพรรคประชาธิปัตย์ที่ปฏิเสธเป็นคู่ขัดแย้งกับ “ระบอบทักษิณ” เป็นกลยุทธ์การลอยตัวเพื่อจะบอกสังคมว่าพรรคประชาธิปัตย์ไม่มีความผิดใดๆ เพราะพรรคประชาธิปัตย์คือส่วนหนึ่งของรัฐไทย รัฐไทยในความหมายของร่างทรงที่มีอำนาจแฝงซ่อนอยู่เบื้องหลัง

จากนี้ไปประเทศไทยคงไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลงไปจากอดีตที่ผ่านมา ขัดแย้งมา 10 กว่าปีเช่นไร ต่อไปก็ยังเป็นเช่นนั้น แถมยังคงเข้มข้นขึ้นด้วยซ้ำ และอาจเห็นเกมอะไรที่แปลกประหลาดด้วยข้ออ้างว่าต้องขจัดคู่ขัดแย้งหลักของรัฐไทยให้หมดสิ้น

มอง′จำนำข้าว′ ในมิติการเมือง ความ′ทุกข์′ของใคร

คอลัมน์ การเมือง มติชน 9 ตุลาคม 2555

แล้วนโยบาย "จำนำข้าว" ของรัฐบาล น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร

ก็กลายเป็นเป้าของมวลบาทา ที่ห่อหุ้มด้วยเกือกยี่ห้อหรู

ในทางการเมือง นโยบายระดับที่ใช้เงินหมุนเวียนนับแสนล้าน ไม่ใช่เรื่องธรรมดาแน่นอน

มีผู้เกี่ยวข้องนับล้านครัวเรือน

คือ "ชาวนา" ซึ่ง ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เคยเปล่งคำขวัญไว้ว่า "ทุกข์ของชาวนา คือทุกข์ของแผ่นดิน"

ราคาข้าวระดับ 12,000 บาท, 15,000 บาท และ 20,000 บาท ส่งผลเปลี่ยนแปลง ความทุกข์ในชีวิตแน่นอน

ในทางตรงกันข้าม ผู้เสียประโยชน์ คือนักธุรกิจ พ่อค้าส่งออก ที่เคยได้ประโยชน์จากการกดราคาข้าว

พร้อมๆ กับความภาคภูมิใจในตำแหน่งผู้ส่งออกข้าวมากที่สุดในโลก



ในทางการเมือง นโยบายนี้จะส่งผล อย่างลึกซึ้ง

ขณะที่การแก้ไขรัฐธรรมนูญ การยกร่างรัฐธรรมนูญ ที่พรรคเพื่อไทยผลักดันเมื่อ ต้นปี จะทำให้โครงสร้างการเมืองที่ถูกออกแบบโดยรัฐธรรมนูญ 2550 กลายเป็นอดีต

องค์กรตามรัฐธรรมนูญที่ทรงอิทธิพล อาจจะถูกทบทวนที่มาและบทบาท

กลุ่มอำนาจนอกรัฐธรรมนูญ จะถูกลิดรอนมือไม้ หมดสิ้นกลไกที่เคยใช้เดินหมากเดินเกมการเมือง

การเมืองแบบประชาธิปไตย ที่ทุกประการดำเนินไปตามเจตนารมณ์ของประชาชน มีการถ่วงดุลอำนาจอย่างเหมาะสม มีระบบตรวจสอบที่ตรงไปตรงมา

นั่นคือ ความเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดจากรัฐธรรมนูญใหม่

จึงต้องพบกับการเตะสกัด ให้หยุดชะงัก ให้ได้



มองจากฝั่งของคู่ต่อสู้
การจำนำข้าว จะส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง

อย่างน้อยที่สุด คือ เพิ่มการเชื่อมต่อผูกพันระหว่างชาวนากับพรรคเพื่อไทย

ยิ่งถ้าหมกมุ่นกับการแข่งขันช่วงชิงในสนามเลือกตั้ง จะพบว่า นโยบายจำนำข้าว จะสร้างความแตกต่าง

ระหว่างพรรคที่สนับสนุนและคัดค้านแน่นอน

ผลประโยชน์ทางการเมือง กำหนดให้คู่ต่อสู้ของพรรคเพื่อไทย ต้องดาหน้าเข้าถล่มนโยบายนี้อย่างไม่คิดชีวิต

นอกจากอาจารย์แห่งนิด้าและธรรม ศาสตร์ ในอนาคตอันใกล้ อาจจะเปิดตัว "คนชั้นกลาง" ออกมาร่วมขบวน

เพื่อให้ภาพของผู้เสียประโยชน์มีลักษณะเป็น "มวลชน" มากขึ้น

ขณะที่อาจารย์แห่ง "นิด้า" หรือสถาบัน บัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ เห็นว่าควรล้มการจำนำข้าว

โพลของนิด้า ก็ออกมาสนับสนุนมาตร การจำนำข้าว

สะท้อนให้เห็น "จุดแข็ง" ของมาตรการ ที่พุ่งเป้าไปแก้ปัญหาให้ชาวนา

แต่ถ้ามีจุดอ่อน อุปสรรค ปัญหา ก็ต้องแก้ไขไปตามสภาพ

นโยบายที่ใช้งบมหาศาลขนาดนี้ ย่อมมี "จุดอ่อน"

เหมือนงบไทยเข้มแข็ง หรืองบประกันราคาข้าว

ข้อกล่าวต่อการจำนำข้าวขณะนี้ คือเรื่อง "ทุจริต"

มีตั้งแต่การปลอมใบประทวน การจด ทะเบียนเกษตรกรปลอม การสวมสิทธิชาวนา การนำข้าวออกมาเวียนเทียนขาย ฯลฯ

รัฐบาลจะต้องดำเนินการอย่างจริงจัง จะต้องจับกุมดำเนินคดี และตีแผ่ออกมาให้สังคมรับทราบ

เครือข่ายนักธุรกิจต่อต้านการทุจริต ฝ่ายค้านและนักวิชาการ ซึ่งเป็นกลุ่มที่เสียงดังที่สุดในเรื่องนี้ ต้องมอบข้อมูลให้กับ เจ้าหน้าที่ เพื่อดำเนินการตามกฎหมาย

ด้วยสติและภูมิปัญญาของทุกฝ่าย เชื่อว่า "จุดอ่อน" น่าจะแก้ไขได้

เพื่อให้โครงการเดินต่อไป แทนที่จะใช้หลักคิดแบบสุดโต่ง

ประเภท พังบ้านเพื่อไล่ปลวก ที่สร้างความย่อยยับมามากแล้ว

บทเรียน‘ปรีดี-ทักษิณ’?

ที่มา : นิตยสารโลกวันนี้วันสุข ปีที่ 8 ฉบับ 379 วันที่ 29 กันยายน-5 ตุลาคม 2555 หน้า 5 คอลัมน์ ถนนประชาธิป โดย สุธาชัย ยิ้มประเสริฐ

กรณีของปัญหาเริ่มจากนายคณิต ณ นคร ประธานคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ (คอป.) กล่าวในวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2555 ว่าได้เขียนบันทึกส่วนตัวถึง พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ว่าถ้าอยากเป็นรัฐบุรุษต้องรู้จักคำว่าเสียสละ แม้จะไม่กลับประเทศก็สามารถเป็นรัฐบุรุษได้เช่นกัน เหมือนนายปรีดี พนมยงค์ ที่ทำงานเพื่อประเทศโดยที่ไม่เคยกลับประเทศ เพียงเพราะอยากให้บ้านเมืองสงบ

ข้อเสนอของนายคณิตได้รับการวิจารณ์ทันทีว่าเป็นข้อเสนอที่มาจากความรู้ทางประวัติศาสตร์ที่ผิดพลาด และยังไม่ได้เป็นการแก้ปัญหาที่แท้จริงของสังคมไทย ส่วนหนึ่งมาจากทรรศนะของนายคณิตเองที่เห็นว่า พ.ต.ท.ทักษิณเป็นต้นเหตุของปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองที่เกิดขึ้น แต่เป็นทรรศนะแบบด้านเดียว เพราะปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในขณะนี้ฝ่ายอำมาตยาธิปไตยและกลุ่มอนุรักษ์นิยมที่สนับสนุนการรัฐประหารก็เป็นสาเหตุสำคัญอีกด้านหนึ่งเช่นกัน

ยิ่งกว่านั้นในรายงานของ คอป. เองก็ระบุว่าสังคมไทยมีปัญหารากฐานในทางเศรษฐกิจและสังคมจำนวนมาก เช่น ปัญหาช่องว่างระหว่างรายได้ ปัญหาความแตกต่างระหว่างเมืองกับชนบท ปัญหาความไม่เป็นประชาธิปไตยทางการเมือง ฯลฯ กรณีเหล่านี้คงแก้ไม่ได้ด้วยการเสียสละของ พ.ต.ท.ทักษิณ

แต่ที่สำคัญในทางประวัติศาสตร์นั้นนายปรีดีต้องเดินทางออกจากประเทศเพราะถูกรัฐประหารเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2490 ในครั้งนั้นกำลังของฝ่ายรัฐประหารใช้รถถังบุกทำเนียบท่าช้างอันเป็นที่พำนักของนายปรีดี ทำให้นายปรีดีต้องลี้ภัยออกจากประเทศ หลังจากนั้นนายปรีดีพยายามที่จะกลับประเทศหลายครั้ง ครั้งสำคัญก็คือได้เดินทางกลับมาเพื่อยึดอำนาจคืนในกรณี “ขบวนการประชาธิปไตย 26 กุมภาพันธ์ 2492” แต่ล้มเหลว ถูกปราบปรามอย่างหนัก ซึ่งกรณีนี้รู้จักกันในนามว่า “กบฏวังหลวง” นายปรีดีต้องหลบซ่อนอยู่ในบ้านแถวฝั่งธนบุรี 6 เดือน จึงหลบหนีออกไปได้ และไม่ได้กลับมาเมืองไทยอีกเลย

ประเด็นสำคัญต่อมาคือนายปรีดีถูกฝ่ายอนุรักษ์นิยมสร้างคดีใส่ร้ายป้ายสีว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังกรณีสวรรคตของในหลวงรัชกาลที่ 8 และใช้ศาลเป็นเครื่องมือในการตัดสินประหารชีวิตผู้บริสุทธิ์ 3 คนคือ นายชิต สิงหเสนี, นายบุศย์ ปัทมศริน และนายเฉลียว ปทุมรส เพื่อเป็นการข่มขู่ไม่ให้นายปรีดีกลับประเทศ

ความจริงแล้วเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ในเรื่องของนายปรีดีมีบทเรียนอันอุดม จากการที่นายปรีดีมีพื้นฐานเป็นลูกชาวนา แต่อาศัยความสามารถทางการศึกษาเป็นเครื่องมือสร้างโอกาสจนได้ไปศึกษาในต่างประเทศ และกลายเป็นคนแรกของประเทศไทยที่สำเร็จถึงขั้นปริญญาเอกวิชากฎหมายจากประเทศฝรั่งเศส แต่นายปรีดีมิได้มุ่งที่จะนำเอากฎหมายมาใช้เป็นเครื่องมือในการรักษาอำนาจชนชั้นนำสถาบันหลักและทำร้ายประชาชนเหมือนนักกฎหมายจำนวนมากในยุคปัจจุบัน หากแต่ต้องการใช้กฎหมายในการสร้างความเป็นธรรมให้กับสังคม และในสมัยที่บ้านเมืองยังไม่เป็นประชาธิปไตย นายปรีดีได้ร่วมก่อตั้งคณะราษฎร ซึ่งกลายเป็นสมาคมที่มีบทบาทนำในการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงประเทศจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาสู่ประชาธิปไตยเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475

หลังจากการเปลี่ยนแปลงการปกครอง นายปรีดียังเป็นผู้มีบทบาทสำคัญอีกหลายประการในการสร้างระบอบใหม่ ตั้งแต่การมีส่วนร่วมในการร่างรัฐธรรมนูญที่ใช้กันต่อมา มีส่วนในการปฏิรูปกฎหมายให้ประเทศไทยมีความทันสมัย และมีระบอบนิติรัฐอย่างแท้จริง จากนั้นก็เป็นผู้ผลักดันหลักการปกครองท้องถิ่นเพื่อการกระจายอำนาจ เป็นรัฐมนตรีต่างประเทศที่เดินทางไปเจรจาเลิกสัญญาไม่เป็นธรรมกับมหาประเทศ ทำให้ประเทศไทยมีเอกราชสมบูรณ์ เป็นผู้ผลักดันการปฏิรูปเศรษฐกิจ สร้างเศรษฐกิจชาตินิยม สร้างระบบภาษีใหม่ให้มีความเป็นธรรม และเพิ่มรายได้ให้กับรัฐ เป็นต้น

ต่อมาเมื่อเกิดสงครามมหาเอเชียบูรพา นายปรีดีได้รับตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของรัชกาลที่ 8 และกลายเป็นผู้ก่อตั้งขบวนการเสรีไทย ซึ่งมีส่วนสำคัญที่ทำให้ไทยรอดพ้นจากฐานะที่จะเป็นผู้แพ้ในสงครามโลก เป็นผู้ผลักดันให้การเมืองไทยเป็นประชาธิปไตยสมบูรณ์ตั้งแต่ พ.ศ. 2488 เป็นต้นมา และเมื่อสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 8 เสด็จนิวัติพระนครก็ได้รับตำแหน่งเป็นรัฐบุรุษอาวุโสและเป็นนายกรัฐมนตรี จึงสรุปได้ว่านายปรีดีมีบทบาทสำคัญและสร้างคุณูปการให้กับสังคมไทยเป็นอย่างมาก

ความเป็นนักประชาธิปไตยของนายปรีดียังเห็นได้จากความพยายามในการประนีประนอมกับฝ่ายอนุรักษ์นิยม โดยการนิรโทษกรรมให้นักโทษการเมืองฝ่ายนิยมเจ้าเมื่อ พ.ศ. 2488 และยังเปิดให้กลุ่มอนุรักษ์นิยมออกหนังสือพิมพ์เพื่อเผยแพร่แนวคิดของตนและให้ตั้งพรรคการเมืองลงแข่งขันในการเลือกตั้ง โดยหวังว่าจะใช้กติกาประชาธิปไตยเข้ามาคลี่คลายความขัดแย้งทางการเมือง หมายถึงว่าถ้าพรรคฝ่ายอนุรักษ์นิยมได้รับความนิยมจากประชาชนด้วยคะแนนเสียงที่มากเพียงพอก็สามารถเข้ามาจัดตั้งรัฐบาลได้เช่นกัน

แต่กรณีนี้กลายเป็นความผิดพลาด เพราะกลุ่มอนุรักษ์นิยมมิได้มีจิตใจเป็นประชาธิปไตย เมื่อเปิดทางให้ฝ่ายนี้มีบทบาททางการเมือง กลุ่มอนุรักษ์นิยมก็ใช้การเมืองแบบใส่ร้ายป้ายสีเพื่อทำลายภาพลักษณ์ของนายปรีดีและรัฐบาลพลเรือน โดยเฉพาะการสร้างกระแสใส่ร้ายเรื่องกรณีสวรรคตของรัชกาลที่ 8 จากนั้นก็สนับสนุนให้ฝ่ายทหารก่อรัฐประหารเพื่อทำลายคณะราษฎร ฉีกรัฐธรรมนูญ และทำลายประชาธิปไตย ผลจากการรัฐประหารนี้เองที่ทำให้ปรีดี พนมยงค์ ต้องลี้ภัยไปต่างประเทศดังที่กล่าวมา

ดังนั้น ถ้า พ.ต.ท.ทักษิณจะรับบทเรียนจากนายปรีดีคงไม่ใช่เรื่องการลี้ภัยไปต่างประเทศโดยไม่กลับตามที่นายคณิตเสนอ แต่เป็นเรื่องที่ต้องสรุปว่าพวกอนุรักษ์นิยมอำมาตยาธิปไตยนั้นไม่มีแนวคิดประชาธิปไตย ชอบสนับสนุนการรัฐประหาร เข่นฆ่าประชาชน และไว้ใจไม่ได้ คนเหล่านี้ชอบอ้างสถาบันหลักเพื่อใส่ร้ายทำลายผู้บริสุทธิ์

ดังนั้น ถ้าหากต้องการปฏิรูปประเทศไทยให้เป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริงจะต้องอาศัยการสนับสนุนจากประชาชนไปดำเนินการ การประนีประนอมอ่อนน้อมต่อฝ่ายกระแสหลักนั้นไม่ได้ช่วยให้สถานการณ์ดีขึ้นแต่อย่างใด

บทเรียนในระยะ 6 ปีสำหรับ พ.ต.ท.ทักษิณเองก็บอกความข้อนี้ เพราะถ้าหากไม่มีการต่อสู้เรียกร้องประชาธิปไตยของประชาชนคนเสื้อแดง พ.ต.ท.ทักษิณคงหมดบทบาทไปแล้ว น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ก็คงไม่สามารถมาเป็นนายกรัฐมนตรีได้ กลุ่มชนชั้นนำอำมาตยาธิปไตยก็คงมีอำนาจนำได้อย่างสมบูรณ์

การตื่นตัวและการต่อสู้ของประชาชนจึงเป็นเงื่อนไขสำคัญแห่งอนาคตที่จะทำให้สังคมไทยก้าวหน้าต่อไป

คนกรุงเทพไม่เปลี่ยน?

ที่มา : นิตยสารโลกวันนี้วันสุข ปีที่ 8 ฉบับที่ 380 วันที่ 6-12 ตุลาคม พ.ศ. 2555 หน้า 18-19 คอลัมน์ เรื่องจากปก โดย ทีมข่าวรายวัน

ปี 2529 สมัย พล.ต.จำลอง ศรีเมือง เป็นผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.) ฝนตกอย่างหนักจนเกิดน้ำท่วมพื้นที่ส่วนใหญ่ของฝั่งกรุงเทพฯและธนบุรี โดย พล.ต.จำลองให้สัมภาษณ์ว่าเนื่องจากฝนตกหนักที่สุดในรอบ 1,000 ปี

“ฝนพันปี” ที่ พล.ต.จำลองให้สัมภาษณ์ แม้จะมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นเรื่องเหลือเชื่อ เพราะเมื่อ 1,000 ปีก่อนไม่รู้ว่าพื้นที่กรุงเทพฯมีสภาพเป็นอย่างไร ทั้งกรุงสุโขทัยซึ่งถือเป็นราชธานีเก่าแก่ของราชอาณาจักรไทยก็มีอายุแค่ 700 กว่าปีเท่านั้น ที่สำคัญเมื่อ 1,000 ปีที่แล้วยังไม่มีใครประดิษฐ์เครื่องวัดน้ำฝน หรือมีกรมอุตุนิยมวิทยามาเก็บบันทึกข้อมูล

ขณะที่ พล.ต.จำลองให้สัมภาษณ์ว่า “ฝนพันปี” ทำให้ กทม. ไม่สามารถแก้ไขปัญหาน้ำท่วมได้ ถ้าหากรัฐบาลห้ามฝนได้ หรือฝนไม่ตกหนักที่สุดในรอบพันปี ปัญหาน้ำท่วมก็จะไม่เกิดขึ้น แต่คำแก้ตัวของ พล.ต.จำลองก็ไม่มีใครต่อว่า ไม่ว่าจะเป็นเพราะคนกรุงเทพในขณะนั้นถือเป็นเรื่องของธรรมชาติที่นานๆจะเกิดสักครั้ง หรือยอมรับการทำงานของ พล.ต.จำลองก็ตาม

ฝนยุคหม่อมหมู

ตรงข้ามกับปัจจุบันที่ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร เป็นผู้ว่าฯ กทม. ฝนตกต่อเนื่องไม่กี่ชั่วโมงน้ำก็ท่วมถนนทั่ว กทม. กว่าจะระบายน้ำได้ต้องใช้เวลา 3-4 ชั่วโมง หรือครึ่งค่อนวัน โดยเฉพาะในพื้นที่ชุมชนหนาแน่นใจกลางเมือง และทางแยกถนนสายต่างๆ ทั้งที่ กทม. ใช้งบประมาณนับพันล้านบาทสร้างระบบระบายน้ำที่ทันสมัย โดยเฉพาะอุโมงค์ยักษ์ที่ยืนยันว่าระบายน้ำได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แม้จะมีข้อมูลจากกรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่าปริมาณฝนที่ตกใน กทม. ปีนี้มากกว่าปรกติ เฉพาะ 10 วันสุดท้ายก่อนสิ้นเดือนกันยายน ปริมาณฝนที่ตกลงมารวมแล้วถึง 600 มิลลิเมตร และตกแทบทุกวัน แทบทุกพื้นที่ แต่ก็เป็นแค่ฝนที่ตกหนักกว่าปรกติและไม่ได้มากเหมือนสมัย พล.ต.จำลอง ยุค ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์แค่ฝนตกธรรมดายังแก้ปัญหาแบบทุลักทุเล ถ้าเป็นฝนที่เกิดจากพายุหรือมรสุมกระหน่ำก็ไม่รู้เหมือนกันว่า กทม. จะเกิดน้ำท่วมหนักมากแค่ไหน

แต่ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ยืนยันว่าที่ผ่านมาแทบไม่มีน้ำท่วมขังบนถนนสายหลักเป็นเวลานาน ผิดกับหลายปีก่อน แต่ที่เกิดปัญหาเนื่องจากฝนตกหนักเกิน 100 มิลลิเมตรต่อชั่วโมงเกือบทุกครั้ง กทม. ต้องใช้เวลาในการระบายน้ำ แต่ไม่เกิน 2-4 ชั่วโมง แล้วแต่จุด จึงขอให้ประชาชนเข้าใจ เพราะ กทม. ทำงานอย่างหนัก และอย่านำการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ยังกล่าวถึงกรณีที่กรมอุตุนิยมวิทยาเตือนว่า กทม. จะได้รับผลกระทบจากพายุดีเปรสชั่นในช่วงวันที่ 6-7 ตุลาคม ซึ่งจะทำให้มีฝนตกหนักเกินกว่า 90 มิลลิเมตรว่า กทม. พร้อมทำงานอย่างเต็มที่ แต่ต้องขอเวลาระบายน้ำ 1-3 ชั่วโมง เนื่องจากมีจุดเสี่ยงน้ำท่วมในพื้นที่กว่า 200 จุด ส่วนพื้นที่ร้อยละ 50 สามารถระบายน้ำให้แห้งได้ภายใน 1 ชั่วโมง ซึ่งเดือนกันยายนที่ผ่านมามีปริมาณน้ำฝนมากถึง 850 มิลลิเมตร มากกว่าครึ่งหนึ่งของค่าเฉลี่ยฝนตลอดทั้งปี

“สำนักการระบายน้ำรายงานว่าสถิติฝนตกในพื้นที่กรุงเทพฯเพียงเดือนกันยายนนี้มีปริมาณสูงสุดในรอบ 50 ปี ซึ่งต้องใช้เวลาในการระบายน้ำจริงๆ แต่ก็ไม่ถึงกับข้ามคืน จึงอยากให้ประชาชนเข้าใจ” ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์กล่าว

ฝนร้อยปีของ กทม.

แต่นายสัญญา ชีนิมิตร ผู้อำนวยการสำนักการระบายน้ำ (สนน.) กทม. กลับระบุว่าปริมาณน้ำฝนสะสมที่ตกใน กทม. เดือนกันยายนเมื่อเทียบกับผลงานวิจัยของกรมอุตุนิยมวิทยาถือว่าสูงสุดในรอบ 100 ปี คิดเป็นปริมาณน้ำกว่า 500 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็นปริมาณน้ำฝนสะสม 721 มิลลิเมตร โดยปริมาณน้ำฝนสะสมตั้งแต่เดือนมกราคม-กันยายน 2555 อยู่ที่ 1,575.5 มิลลิเมตร ขณะที่ กทม. มีค่าเฉลี่ยปริมาณน้ำฝนปีละ 1,500 มิลลิเมตร เพราะฝนตกหนักจริงๆ ส่วนขีดความสามารถในการระบายน้ำลงสู่แม่น้ำเจ้าพระยาของสถานีสูบน้ำที่ติดตั้งริมแม่น้ำรวม 1,032 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที แบ่งเป็นฝั่งพระนคร 695 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที และฝั่งธนบุรี 337 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที

อุตุฯอัด กทม. มั่วฝนร้อยปี

ขณะที่นายสมชาย ใบม่วง รองอธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา กล่าวถึงกรณีที่ กทม. ระบุว่าปริมาณฝนที่ตกในเดือนกันยายนเป็นสถิติที่สูงสุดในรอบ 100 ปีนั้น ไม่ทราบว่าใช้ฐานข้อมูลไหนวัด เพราะข้อมูลของกรมอุตุนิยมวิทยาวันที่ 25 กันยายน วัดปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยทั้งเดือนได้แค่ 340.7 มิลลิเมตร จึงเป็นไปไม่ได้ที่ภายในวันเดียวฝนจะตกมากจนขยับไปที่ 721 มิลลิเมตรตามที่ กทม. อ้าง

นอกจากนี้สถิติของกรมอุตุนิยมวิทยาเองมีฐานข้อมูลเปรียบเทียบปริมาณฝน 30 ปี และ 50 ปีเท่านั้น ไม่มีข้อมูลฐาน 100 ปี โดยปีที่ฝนตกใน กทม. มากที่สุดคือ เดือนกันยายน 2515 วัดได้ 676.3 มิลลิเมตร ทั้งเกณฑ์การวัดน้ำฝนของกรมอุตุฯวัดเป็น 24 ชั่วโมง ไม่ได้วัดเป็นรายชั่วโมง แต่รายงานปริมาณฝนใน กทม. ระบุว่าตก 60 มิลลิเมตรต่อชั่วโมง หมายความว่าตลอดทั้งวันฝนตกมากถึง 1,400 มิลลิเมตร เท่ากับอัตราเฉลี่ยของฝนตกทั้งปี

กทม. ยันมีข้อมูล 100 ปี

อย่างไรก็ตาม นายสัญญาได้ตอบโต้กรมอุตุฯว่า กทม. มีศูนย์ควบคุมระบบป้องกันน้ำท่วมที่ศาลาว่าการ กทม. 2 ซึ่งมีระบบการเก็บข้อมูลสถานการณ์น้ำในพื้นที่ กทม. พร้อมรายงานเหตุการณ์ได้ในเวลาจริง (เรียลไทม์) ส่วนปริมาณน้ำฝนสะสมในเดือนกันยายนวัดได้สูงถึง 825.5 มิลลิเมตรจริง และปริมาณน้ำฝนที่ระบุว่าสูงสุดในรอบ 100 ปีก็มีข้อมูลรายละเอียดอยู่แล้ว

นายสัญญากล่าวถึงกระแสในโซเชียลเน็ตเวิร์คที่ตำหนิ กทม. ว่าระบายน้ำช้า ฝนตกเมื่อใดน้ำจะท่วมขังถนนทุกครั้งว่า ไม่สนใจกระแส แต่ตั้งใจทำงานอย่างเต็มที่ตามแผนและระบบการระบายน้ำใน กทม. เพื่อให้คน กทม. ได้รับผลกระทบน้อยที่สุด

ส่วนกรณีท่อระบายน้ำอุดตันและกรมราชทัณฑ์ขุดลอกพบถุงทรายนับร้อยลูกในท่อระบายน้ำที่เขตมีนบุรีนั้น นายวสันต์ มีวงษ์ โฆษก กทม. กล่าวว่า หากพบจริงควรแจ้งให้เขตท้องที่ทราบจะได้แก้ไข กทม. ไม่ได้ปฏิเสธว่าไม่มีถุงทรายอยู่ในท่อ แต่ขอความเป็นธรรมให้เจ้าหน้าที่ที่ทำงานทั้งวันทั้งคืนแต่กลับถูกวิพากษ์วิจารณ์ในการทำงาน

โยน “เพื่อไทย” ยัดถุงทรายใส่ท่อ

ขณะที่นายณัฏฐ์ บรรทัดฐาน รองโฆษกพรรคประชาธิปัตย์ ออกมาปกป้อง ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ โดยยืนยันว่ากรมราชทัณฑ์มีหนังสือถึงปลัด กทม. ว่าดำเนินการขุดลอกท่อระบายน้ำระยะทางกว่า 3,900 กิโลเมตร เสร็จตั้งแต่วันที่ 7 กันยายนที่ผ่านมา ดังนั้น ถุงทรายและก้อนหินที่พบในท่อระบายน้ำแสดงให้เห็นชัดเจนว่ารัฐบาลเพื่อไทยและหน่วยงานราชการที่มีส่วนเกี่ยวข้องตั้งใจเล่นเกมการเมือง

“ผมเชื่อว่าข้าราชการจำนวนไม่น้อยลำบากใจกับเกมการเมืองเกมนี้ เพราะไหนจะต้องระวังสภาวะที่เกิดน้ำท่วม แล้วยังต้องมาทำในสิ่งที่ไม่ถูกต้องจากขบวนการที่สอดรับกับการทำเรื่องน้ำท่วมให้เป็นเรื่องการเมือง เป็นการแก้ปัญหาที่เคยบอกว่าน้ำจะไม่ท่วมกรุงเทพฯ จึงต้องการโยนความผิดให้ กทม.” นายณัฎฐ์กล่าว

คนกรุงเทพ...ไม่เปลี่ยน

ฝนที่กระหน่ำ กทม. จึงเหมือนกระหน่ำลงที่พรรคประชาธิปัตย์ เพราะ กทม. ถือเป็นฐานเสียงสำคัญของพรรคประชาธิปัตย์ที่ยังคงมีบทบาททางการเมืองในฐานะผู้นำพรรคฝ่ายค้านได้ต่อไป แม้จะไม่สามารถเอาชนะพรรคเพื่อไทยในระยะหลังได้เลยก็ตาม

การเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ในช่วงต้นปี 2556 จึงมีความสำคัญอย่างมากกับพรรคประชาธิปัตย์ และการทำงานของ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์มีผลอย่างมากกับการเลือกตั้ง โดยเฉพาะการแก้ปัญหาน้ำท่วมขังใน กทม. ซึ่งถูกโจมตีมาตลอด โอกาสที่คนกรุงเทพจะไม่เลือก ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ก็มีมาก แม้แต่คนในพรรคประชาธิปัตย์เองยังเห็นว่าควรส่งคนอื่นลงแทน ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ ซึ่งระยะหลังมีความเห็นขัดแย้งกับกรรมการบริหารพรรคบ่อยครั้ง จึงไม่แปลกที่จะมีชื่อของนายกรณ์ จาติกวณิช รองหัวหน้าพรรค เพราะคู่แข่งไม่ว่าจะเป็น พล.ต.อ.เสรีพิศุทธ์ เตมียาเวส อดีตผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ที่สมัครในนามอิสระ หรือพรรคเพื่อไทยที่มีชื่อของ พล.ต.อ.เพรียวพันธ์ ดามาพงศ์ พล.ต.อ.พงศพัศ พงษ์เจริญ แม้แต่รุ่นใหญ่อย่างคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ล้วนมีผลงานและมีโอกาสชนะ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ได้ทุกคน

โดยเฉพาะพรรคเพื่อไทยประกาศชัดเจนว่าจะชิงพื้นที่ กทม. คืนให้ได้หลังจากสูญเสีย ส.ส. และ ส.ก. ให้พรรคประชาธิปัตย์ไปไม่น้อย จึงต้องส่งคนที่สด ใหม่ และมีผลงานเข้าตาคนกรุงเทพมากที่สุด

ดังนั้น โอกาสที่พรรคประชาธิปัตย์จะไม่ส่ง ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์จึงมีไม่น้อย แม้ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ยืนยันว่าตามธรรมเนียมของพรรคประชาธิปัตย์ต้องส่งตนลงแข่งขันต่อ เพราะไม่ได้ทำอะไรเสียหาย อีกทั้งก่อนหน้านี้ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์เคยให้สัมภาษณ์ว่าพร้อมจะลงสมัครในนามอิสระหากพรรคประชาธิปัตย์ไม่ส่ง แม้ต่อมาจะปฏิเสธก็ตาม แต่ก็ตอกย้ำถึงปัญหาภายในพรรคประชาธิปัตย์อย่างชัดเจน

ในขณะที่ป้ายโฆษณาขนาดยักษ์หรือบิลบอร์ด ที่ตั้งตระหง่านอยู่กลางเมืองหลวงกรุงเทพมหา นคร โดยมีข้อความว่า “คนกรุงเทพ รักในหลวง ไม่เปลี่ยน” โดยใต้คำว่า “ไม่เปลี่ยน” มีรูปคุณชาย หมูหรือ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าฯ กทม. คนปัจจุบัน ที่กำลังจะครบวาระในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้า พร้อมกับภาพดารา นักร้อง นักกีฬา ได้สร้างกระแสให้เกิดการวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากในเรื่องความเหมาะสม “บังควรมิบังควร”?

หลายฝ่ายตั้งคำถามว่าเหตุใดจึงใช้คำว่า “คนกรุงเทพ” แทนที่จะใช้ “คนไทย” ความหมายก็จะดูดีขึ้น หรือทำไมต้องมีรูป ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ขนาดใหญ่กว่าบุคคลอื่นๆในภาพ? หรือนี่คืออีกครั้งที่พรรคประชาธิปัตย์ได้พยายามดึงสถาบันมายุ่งกับการเมือง

อย่างไรก็ตาม ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ออกมาปฏิเสธว่าไม่ได้เป็นผู้จัดทำป้ายโฆษณากลางแจ้งดังกล่าว เพียงแต่มีกลุ่มจิตอาสาที่ใช้ชื่อว่า “กลุ่มคิดดีทำดี” มาขอรูปในฐานะพ่อเมืองไปร่วมในแคมเปญ “รักในหลวง” เท่านั้น

เรื่องป้ายโฆษณากลางแจ้งด้วยแคมเปญ “รักในหลวง” แต่พ่วงรูปผู้ว่าฯ กทม. คนปัจจุบันไปด้วย จึงเป็น “อุบัติเหตุ” ที่ส่งผลกระทบต่อพรรคประชาธิปัตย์โดยมิทันตั้งตัว ในขณะเดียวกันในเรื่องร้ายๆย่อมมีเรื่องดีแทรกด้วยเสมอ ทุกวิกฤตย่อมมีโอกาสซ่อนอยู่

เราเชื่อว่า “คนไทยรักในหลวง ไม่เปลี่ยน” แต่ไม่รู้ว่า “คนกรุงเทพอยากเปลี่ยนผู้ว่าฯ กทม. หรือไม่?”

แต่ที่แน่ๆจากวิกฤตป้ายโฆษณาจนกลายเป็นอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นกับ “คุณชายหมู” ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ เห็นทีฟากฝ่ายที่ไม่เอาคุณชายในพรรคประชาธิปัตย์คงสบโอกาสเปลี่ยน ผู้ชิงผู้ว่าฯ กทม. สมัยหน้าแน่นอน

คนกรุงเทพ ..ไม่เปลี่ยน! ประชาธิปัตย์ขอ เปลี่ยนให้เอง!